Farmacologie
HC 1
= de wetenschap die zich bezighoudt met de effecten van chemische stoffen op de functie
van levende systemen
Aspirine (1 van de eerste geneesmiddelen)
Wat doet het geneesmiddel met de patiënt: Farmacodynamiek
Wat doet de patiënt met het geneesmiddel: Farmacokinetiek
Oplossen van de stof
Hoe wordt het verspreid
Wat doet het geneesmiddel
met het lichaam
,Farmacodynamische fase
Vaak werkt het met receptoren
Receptoren zijn aangrijpingspunt van geneesmiddelen
Verhogen hartfrequentie
Verlagen hartfrequentie
Agonisten: geneesmiddelen die een receptor aanzetten (eraan binden).
Antagonisten: geneesmiddelen die een receptor kunnen blokkeren zodat lichaamseigen
stoffen de receptor niet meer aan kunnen zetten.
Bijv. allerlei agonisten in het lichaam die te heftig werken, kun je
een antagonist geven als geneesmiddel die blokkeert de werking
van de agonist.
Dezelfde receptoren komen voor in verschillende organen;
Belangrijke reden van bijwerkingen. Als je een effect in het hart
teweeg wil brengen, maar dezelfde receptor zit bijv. in de maag
dan kun je daar een bijwerking krijgen. Dit wil je voorkomen, dus
het liefst wil je een receptor als doel hebben die specifiek in 1
orgaan voorkomt.
Met de dosering moet je dus rekening houden met deze
bijwerking.
Farmacokinetiek (wat doet het lichaam met het geneesmiddel)
▪ Geneesmiddelen werken op receptoren
▪ Meeste receptoren bevinden zich buiten de bloedbaan (stof moet van bloedbaan
naar doelorgaan – dit proces is onderdeel van de farmacokinetiek).
▪ Na toediening moet wel voldoende geneesmiddel ter plaatse komen
, ▪ Naast een gunstig effect moet een geneesmiddel daarom ook goede
farmacokinetische eigenschappen hebben (zodat het ook op de juiste plaats
aankomt).
Plasmawaardes
Toch is de concentratie van een geneesmiddel in het bloed vaak een goede afspiegeling van
het te verwachten effect.
▪ Het werkt hier niet maar je kunt het hier dus wel goed meten (plasmaniveau).
Therapeutische breedte
Om goed werkzaam te zijn, maar niet te veel ernstige bijwerkingen te geven is het van
belang dat de concentratie in het bloed/plasma tussen bepaalde grenzen blijft.
Typische curve voor als je meerdere keren per dag een tablet neemt .
Als de grafiek lager wordt dan de minimale effectieve concentratie heeft het geen effect
meer.
Verschilt per geneesmiddel. We willen het liefst een zo groot mogelijk therapeutische
breedte.
Dosering: algemeen
▪ Verschil dosis en dosering
- Dosis = bijv. 2x per dag 1 tablet.
- Dosering = hoeveelheid. Hoeveel mg van een bepaalde stof.
▪ Maximale dosis: anders toxische effect (toxische dosis)
▪ Lethale dosis: dodelijke dosis (niet van belang omdat we daar helemaal niet bij in de
buurt willen komen. Bij het eerste toxische effect stoppen we al).
Farmacokinetische fase
Absorptie: stof wordt opgenomen
Distributie: stof wordt verdeeld over het lichaam
Biotransformatie: stof wordt omgezet naar een andere stof
Excretie: stof wordt afgegeven door het lichaam
HC 1
= de wetenschap die zich bezighoudt met de effecten van chemische stoffen op de functie
van levende systemen
Aspirine (1 van de eerste geneesmiddelen)
Wat doet het geneesmiddel met de patiënt: Farmacodynamiek
Wat doet de patiënt met het geneesmiddel: Farmacokinetiek
Oplossen van de stof
Hoe wordt het verspreid
Wat doet het geneesmiddel
met het lichaam
,Farmacodynamische fase
Vaak werkt het met receptoren
Receptoren zijn aangrijpingspunt van geneesmiddelen
Verhogen hartfrequentie
Verlagen hartfrequentie
Agonisten: geneesmiddelen die een receptor aanzetten (eraan binden).
Antagonisten: geneesmiddelen die een receptor kunnen blokkeren zodat lichaamseigen
stoffen de receptor niet meer aan kunnen zetten.
Bijv. allerlei agonisten in het lichaam die te heftig werken, kun je
een antagonist geven als geneesmiddel die blokkeert de werking
van de agonist.
Dezelfde receptoren komen voor in verschillende organen;
Belangrijke reden van bijwerkingen. Als je een effect in het hart
teweeg wil brengen, maar dezelfde receptor zit bijv. in de maag
dan kun je daar een bijwerking krijgen. Dit wil je voorkomen, dus
het liefst wil je een receptor als doel hebben die specifiek in 1
orgaan voorkomt.
Met de dosering moet je dus rekening houden met deze
bijwerking.
Farmacokinetiek (wat doet het lichaam met het geneesmiddel)
▪ Geneesmiddelen werken op receptoren
▪ Meeste receptoren bevinden zich buiten de bloedbaan (stof moet van bloedbaan
naar doelorgaan – dit proces is onderdeel van de farmacokinetiek).
▪ Na toediening moet wel voldoende geneesmiddel ter plaatse komen
, ▪ Naast een gunstig effect moet een geneesmiddel daarom ook goede
farmacokinetische eigenschappen hebben (zodat het ook op de juiste plaats
aankomt).
Plasmawaardes
Toch is de concentratie van een geneesmiddel in het bloed vaak een goede afspiegeling van
het te verwachten effect.
▪ Het werkt hier niet maar je kunt het hier dus wel goed meten (plasmaniveau).
Therapeutische breedte
Om goed werkzaam te zijn, maar niet te veel ernstige bijwerkingen te geven is het van
belang dat de concentratie in het bloed/plasma tussen bepaalde grenzen blijft.
Typische curve voor als je meerdere keren per dag een tablet neemt .
Als de grafiek lager wordt dan de minimale effectieve concentratie heeft het geen effect
meer.
Verschilt per geneesmiddel. We willen het liefst een zo groot mogelijk therapeutische
breedte.
Dosering: algemeen
▪ Verschil dosis en dosering
- Dosis = bijv. 2x per dag 1 tablet.
- Dosering = hoeveelheid. Hoeveel mg van een bepaalde stof.
▪ Maximale dosis: anders toxische effect (toxische dosis)
▪ Lethale dosis: dodelijke dosis (niet van belang omdat we daar helemaal niet bij in de
buurt willen komen. Bij het eerste toxische effect stoppen we al).
Farmacokinetische fase
Absorptie: stof wordt opgenomen
Distributie: stof wordt verdeeld over het lichaam
Biotransformatie: stof wordt omgezet naar een andere stof
Excretie: stof wordt afgegeven door het lichaam
