Basis
1. onderwerp, hoofdgedachte, tekstdoel en titel
Onderwerp= een woord/ woordgroep die aangeeft waarover de tekst gaat.
(Nooit een hele zin)
Hoofdgedachte= een mededelende zin die het belangrijkste weergeeft wat in de tekst over
het onderwerp gezegd word. (Geen vraag)
Tekstdoel, omdat de schrijver/spreker iets wilt bereiken met zijn tekst bij het publiek.
Hij heeft een bepaald doel —> tekstdoel
Tekstdoelen zijn:
- Amuseren= met publiek vermaken
- Informeren= het publiek uitleggen hoe iets in elkaar zit (informatie geven)
- Opiniëren= het publiek zelf een mening laten vormen (laten denken)
- Overtuigen= het publiek een mening laten overnemen
- Activeren= het publiek aanzetten/oproepen om iets te gaan doen, of juist niet
De hoofdgedachte is een constatering —> informeren of opiniëren
De hoofdgedachte is een mening —> overtuigen of activeren
Het kan best zijn dat een tekst meerdere tekstdoelen heeft, dan is er een bijkomend doel.
Titel staat bij een geschreven tekst boven aan, er zijn 2 soorten titels:
1. Informerende titel= geeft aan waarover de tekst gaat
“het terug betalen van de studieschuld’
2. Motiverende titel= maakt de lezer nieuwsgierig naar de tekst
“afgestudeerden zitten op zwart zaad”
Veel teksten hebben een combinatie van een motiverende titel met een informerende
ondertitel.
“De ware ware”
,2.inleiding en slot
Een goede tekst bestaat uit 3 delen:
- inleiding
- middenstuk
- slot
De inleiding heeft 2 functies:
1. De aandacht van het publiek trekken
2. Het onderwerp van de tekst introduceren
Manieren om de inleiding aantrekkelijker te maken:
- Naar een actuele gebeurtenis verwijzen. (Iets wat tegenwoordig plaats vond of nu in
de media staat)
- Kort de voorgeschiedenis beschrijven.(Dat maakt ze nieuwsgierig naar hoe het nu zit)
- Een aantrekkelijk voorbeeld geven. (Een verhaaltje, een anekdote)
- Het belang voor het publiek aangeven. (Waarom de tekst voor hun belangrijk is)
Klassieke manieren om inleiding aantrekkelijk te maken door de eerste zin:
- Een intrigerende vraag
- Schokkende of opvallende cijfers
- Een paradox (een schijnbare tegenstelling)
- Een prikkend citaat (een letterlijke uitspaar van iemand die word aangehaald door
iemand anders)
- Een suggestie of een raadselachtige opsomming
Manieren waarop het onderwerp word geïntroduceerd:
- Er word een of meer vragen gesteld
- Er word een mening (standpunt) geformuleerd
- Er word een probleem geschetst
In het middenstuk worden dan die vragen beantwoord, de argumenten bij het standpunt
gegeven, of de verklaring en/of oplossingen voor het probleem gepresenteerd.
Slot= waarmee de tekst word afgerond. Het bevat meestal de hoofdgedachte (de conclusie)
van de tekst. (Het is meestal in een zin geformuleerd)
Naast de hoofdgedachte bevat het slot soms (een combinatie van):
- Een samenvatting in enkele zinnen(niet bij korte teksten)
- En afweging
- Een aansporing (een poging om iemand iets te laten doen) of
aanbeveling(advisering)
- Een toekomstverwachting
Het tekstdoel heeft te maken met hoe de tekst wordt afgerond, bij activerend —> aansporing
Manieren om aantrekkelijk te eindigen:
- Een aansluiting bij het begin (het cirkeltje rond maken)
- Een uitsmijter (een pakkende slotzin) (bijvoorbeeld een retorische vraag)
, 3.middenstuk
Het onderwerp in de tekst wordt in het middenstuk uitgewerkt in deelonderwerpen
Deelonderwerp bestaat uit een of meer alinea’.
Deelonderwerpen worden aangekondigd:
- Structurerende (eerste) zin
- (Informatief) tussenkopje)
Het deelonderwerp wordt vaak geformuleerd als vraag. De antwoorden op die vraag zijn
uitgewerkt in de alinea’s die samen het deelonderwerp vormen.
Voor de opbouw van een tekst in inleiding, middenstuk, slot bestaat uit verschillende
tekststructuren. De structuur van een tekst hangt vaak samen met het testdoelen de
deelonderwerpen.
Tekststructuren:
- Argumentatiestructuur
- Aspecten structuur
- Probleem- oplossing structuur
- Verklaringsstructuur
- Verleden- heden (-toekomst) structuur
- Voor- en nadelen structuur
- Vraag- antwoordstructuur
1. onderwerp, hoofdgedachte, tekstdoel en titel
Onderwerp= een woord/ woordgroep die aangeeft waarover de tekst gaat.
(Nooit een hele zin)
Hoofdgedachte= een mededelende zin die het belangrijkste weergeeft wat in de tekst over
het onderwerp gezegd word. (Geen vraag)
Tekstdoel, omdat de schrijver/spreker iets wilt bereiken met zijn tekst bij het publiek.
Hij heeft een bepaald doel —> tekstdoel
Tekstdoelen zijn:
- Amuseren= met publiek vermaken
- Informeren= het publiek uitleggen hoe iets in elkaar zit (informatie geven)
- Opiniëren= het publiek zelf een mening laten vormen (laten denken)
- Overtuigen= het publiek een mening laten overnemen
- Activeren= het publiek aanzetten/oproepen om iets te gaan doen, of juist niet
De hoofdgedachte is een constatering —> informeren of opiniëren
De hoofdgedachte is een mening —> overtuigen of activeren
Het kan best zijn dat een tekst meerdere tekstdoelen heeft, dan is er een bijkomend doel.
Titel staat bij een geschreven tekst boven aan, er zijn 2 soorten titels:
1. Informerende titel= geeft aan waarover de tekst gaat
“het terug betalen van de studieschuld’
2. Motiverende titel= maakt de lezer nieuwsgierig naar de tekst
“afgestudeerden zitten op zwart zaad”
Veel teksten hebben een combinatie van een motiverende titel met een informerende
ondertitel.
“De ware ware”
,2.inleiding en slot
Een goede tekst bestaat uit 3 delen:
- inleiding
- middenstuk
- slot
De inleiding heeft 2 functies:
1. De aandacht van het publiek trekken
2. Het onderwerp van de tekst introduceren
Manieren om de inleiding aantrekkelijker te maken:
- Naar een actuele gebeurtenis verwijzen. (Iets wat tegenwoordig plaats vond of nu in
de media staat)
- Kort de voorgeschiedenis beschrijven.(Dat maakt ze nieuwsgierig naar hoe het nu zit)
- Een aantrekkelijk voorbeeld geven. (Een verhaaltje, een anekdote)
- Het belang voor het publiek aangeven. (Waarom de tekst voor hun belangrijk is)
Klassieke manieren om inleiding aantrekkelijk te maken door de eerste zin:
- Een intrigerende vraag
- Schokkende of opvallende cijfers
- Een paradox (een schijnbare tegenstelling)
- Een prikkend citaat (een letterlijke uitspaar van iemand die word aangehaald door
iemand anders)
- Een suggestie of een raadselachtige opsomming
Manieren waarop het onderwerp word geïntroduceerd:
- Er word een of meer vragen gesteld
- Er word een mening (standpunt) geformuleerd
- Er word een probleem geschetst
In het middenstuk worden dan die vragen beantwoord, de argumenten bij het standpunt
gegeven, of de verklaring en/of oplossingen voor het probleem gepresenteerd.
Slot= waarmee de tekst word afgerond. Het bevat meestal de hoofdgedachte (de conclusie)
van de tekst. (Het is meestal in een zin geformuleerd)
Naast de hoofdgedachte bevat het slot soms (een combinatie van):
- Een samenvatting in enkele zinnen(niet bij korte teksten)
- En afweging
- Een aansporing (een poging om iemand iets te laten doen) of
aanbeveling(advisering)
- Een toekomstverwachting
Het tekstdoel heeft te maken met hoe de tekst wordt afgerond, bij activerend —> aansporing
Manieren om aantrekkelijk te eindigen:
- Een aansluiting bij het begin (het cirkeltje rond maken)
- Een uitsmijter (een pakkende slotzin) (bijvoorbeeld een retorische vraag)
, 3.middenstuk
Het onderwerp in de tekst wordt in het middenstuk uitgewerkt in deelonderwerpen
Deelonderwerp bestaat uit een of meer alinea’.
Deelonderwerpen worden aangekondigd:
- Structurerende (eerste) zin
- (Informatief) tussenkopje)
Het deelonderwerp wordt vaak geformuleerd als vraag. De antwoorden op die vraag zijn
uitgewerkt in de alinea’s die samen het deelonderwerp vormen.
Voor de opbouw van een tekst in inleiding, middenstuk, slot bestaat uit verschillende
tekststructuren. De structuur van een tekst hangt vaak samen met het testdoelen de
deelonderwerpen.
Tekststructuren:
- Argumentatiestructuur
- Aspecten structuur
- Probleem- oplossing structuur
- Verklaringsstructuur
- Verleden- heden (-toekomst) structuur
- Voor- en nadelen structuur
- Vraag- antwoordstructuur
