Inhoud
Belang van historische kennis (week2) ..................................................................................4
Benaderingen en bronnengebruik (week2) ............................................................................5
Pedagogische stroming ........................................................................................................7
Vervolg Pedagogische stroming (week 3) ..............................................................................9
Romantiek/Rousseau .......................................................................................................9
Reformpedagogiek (week 3) ............................................................................................ 11
Schooltypen; nieuwe schoolbeweging ............................................................................ 14
Mythe van het Europese gezin (week 2) ............................................................................... 17
Debat: de zwarte en witte legende (week 3) ..................................................................... 21
Machtsverhoudingen binnen het gezin (week 3) .................................................................. 22
Opvoedstijlen (week 3) ....................................................................................................... 23
Ontstaan van het klassikaal onderwijs (week 2,3) ................................................................ 24
De tabel ......................................................................................................................... 25
Functie van onderwijs (week 4) .............................................................................................. 28
Functionele theorie en Durkheim versus conflict theorie en Marx en Weber ......................... 29
Vrijheid van onderwijs (week 4) .............................................................................................. 31
Artikel 23 (week 4) ................................................................................................................. 33
Hoorcollege 1, 2 en 6 ............................................................................................................. 34
Hoorcollege 1 .................................................................................................................... 34
Hoorcollege 2 .................................................................................................................... 36
Hoorcollege 6: passend onderwijs 2012- nu ................................................................... 37
Hoorcollege 8: kansengelijkheid ......................................................................................... 39
Hoe groot zijn de ongelijke kansen?................................................................................. 39
Wat bedoelen we met gelijke kansen? ............................................................................. 39
Wat bepaalt of verklaart ongelijke kansen? ...................................................................... 40
Overige info, wat niet bij de lessen werd genoemd .................................................................. 43
Overig (week 4) .................................................................................................................. 44
Onderwijs ...................................................................................................................... 44
Huwelijk......................................................................................................................... 47
Onderwijs – sociologie .................................................................................................... 48
Marx, Durkheim en Weber: wat concreter ........................................................................ 53
Functionele theorie versus de conflict theorie: wat concreter .......................................... 54
Postmodernisme: wat concreter ..................................................................................... 55
Overig (Week 3).................................................................................................................. 57
, Kennen kinderen vóór de verlichting wel een kindertijd?................................................... 57
Informatie over de toets / voorbeeld vragen ............................................................................ 58
Alles hierboven heb ik geleerd voor het deeltentamen. Hieronder erbij voor het gehele tentamen
............................................................................................................................................. 59
Hoorcollege 9 – functie van onderwijs .................................................................................... 62
Kwalificatie ........................................................................................................................ 62
Selectie en allocatie........................................................................................................... 64
Socialisatie ........................................................................................................................ 64
Subjectivicatie ................................................................................................................... 65
Overig uit de voorbereiding/artikelen .................................................................................. 68
Vrijheid en zijn beperkingen ................................................................................................ 68
Onderwijs als subjectivicatie .............................................................................................. 68
Wat subjectivicatie niet is .................................................................................................. 68
Hoorcollege 10 - Ouderbetrokkenheid bij schoolse ontwikkeling ............................................. 69
Wat is ouderbetrokkenheid?............................................................................................... 69
Epstein .......................................................................................................................... 69
Fantuzzo et al – ouderbetrokkenheid ............................................................................... 70
Oostdam en Hooge – educatief partnerschap .................................................................. 71
Ouderbetrokkenheid in relatie tot leerling prestaties ........................................................... 72
Werkcollege ...................................................................................................................... 74
Waarom is het belangrijk? .............................................................................................. 74
De moeilijk te bereiken ouder.......................................................................................... 74
De helikopter ouder ........................................................................................................ 74
Overige informatie uit de voorbereiding/artikelen wat wellicht handig is ............................... 75
School/family/community Parnterships - Epstein ............................................................ 75
Making the difference with active parenting – Oostdam & Hooge ...................................... 76
Family involement questionnaire – Fantuzzo ................................................................... 77
Hoorcollege 11 – Opvoeden doe je zo ..................................................................................... 78
Hoorcollege 11 extra info/ hoorcollege 13 voorbereiding ......................................................... 85
Werkcollege 11 – kinderopvang .............................................................................................. 87
Hoorcollege 12 ...................................................................................................................... 95
Wat is gezinspedagogiek? .................................................................................................. 99
Pedagogiek als aparte discipline ..................................................................................... 99
Deelgebieden binnen de hedendaagse pedagogiek ....................................................... 101
Theoretisch kader ........................................................................................................ 101
Hoorcollege 14 – de diagnostische cyclus in de praktijk ........................................................ 103
2
,Werkcollege 14 – pedagogisch adviseren ............................................................................. 105
Wat is opvoeden? ............................................................................................................ 108
Theorieën ........................................................................................................................ 110
Overige info waarvan ik niet weet of het hiervoor relevant is: .............................................. 111
Hoorcollege 15 – kindermishandeling ................................................................................... 112
Functie van onderwijs (week 4) ............................................................................................ 114
Functionele theorie en Durkheim versus conflict theorie en Marx en Weber ....................... 115
Onderwijs – sociologie ..................................................................................................... 117
De institutionalisering van het onderwijs: een zeer korte historische schets ................... 117
De maatschappij en het concept functie ....................................................................... 117
Marx, Durkheim en Weber: wat concreter ......................................................................... 122
Functionele theorie versus de conflict theorie: wat concreter ............................................ 123
Postmodernisme: wat concreter ...................................................................................... 124
3
, Belang van historische kennis (week2)
Waarom belang om de geschiedenis te kennen? WAIS (Wechsler Adult Intelligence
Scale)
• Inzicht krijgen in gebeurtenissen uit het verleden
• Leren van fouten
• Begrip van traditie en cultuur
• Verleden, heden en toekomst
• Algemene ontwikkeling
Dus: afstand te nemen tot de huidige situatie, kritisch te reflecteren en veranderingsprocessen
waarnemen
Dé geschiedenis van… bestaat niet:
De volgende dingen blijven verschillen en veranderen:
➢ Denkbeelden (idealen) & praktijken (alledaagse werkelijkheid),
➢ Factoren & actoren (organisatie-individu),
➢ Machten & krachten (politiek,economie)
7 redenen om je met de bestudering van de geschiedenis van de opvoeding en onderwijs
bezig te houden
➢ Bestaansverheldering/ identiteitsbepaling.
= Om te (leren) begrijpen wie je bent en waar je naartoe wilt, moet je weten waar je vandaan komt – op
zowel micro, meso als macroniveau.
➢ Politiek-ideologische motieven.
= Het verleden wordt gebruikt om aan te tonen hoezeer de kwaliteit van de opvoeding en het
onderwijs van nu achteruit of vooruit is gegaan in vergelijking met vroeger.
(school als middel tot beschaving/burgers – verborgen curriculum)
➢ Nationalisme/regionalisme.
= Als men er (on)bewust op uit is om aan te tonen dat de opvoeding en het onderwijs van de eigen
groep/natie ‘beter’ was dan elders. (Wij waren en zijn beter dan..)
➢ Debunking (van vooroordelen en verborgen belangen)
= Streven naar ontmaskering
Het doorprikken van conservatieve, politieke, morele en geromantiseerde opvattingen over
gebeurtenissen uit de (onderwijs- of opvoedings) geschiedenis op basis van nieuwe feiten en
verantwoorde inzichten.
Bijv. scholing doet er niet toe (nature-nurture); onderwijs biedt gelijke kansen
➢ Persoonlijk motief/nieuwsgierigheid
= de intellectuele uitdaging, de kritische nieuwsgierigheid en bevlogenheid om het verloop van
onderwijs- en opvoedingsontwikkelingen zo goed mogelijk te doorgronden.
➢ Romantisering:
Vroeger was ‘het’ beter of slechter dan…
➢ Relativering en nuancering :
= De school wordt teveel opvoedingsinstituut ipv onderwijsinstituut
(aandacht voor pesten/expressie gaat ten koste van leervakken -> historisch onderzoek kan laten
zien dat aandacht voor moreel onderwijs te herleiden is naar de geschiedenis)
4
Belang van historische kennis (week2) ..................................................................................4
Benaderingen en bronnengebruik (week2) ............................................................................5
Pedagogische stroming ........................................................................................................7
Vervolg Pedagogische stroming (week 3) ..............................................................................9
Romantiek/Rousseau .......................................................................................................9
Reformpedagogiek (week 3) ............................................................................................ 11
Schooltypen; nieuwe schoolbeweging ............................................................................ 14
Mythe van het Europese gezin (week 2) ............................................................................... 17
Debat: de zwarte en witte legende (week 3) ..................................................................... 21
Machtsverhoudingen binnen het gezin (week 3) .................................................................. 22
Opvoedstijlen (week 3) ....................................................................................................... 23
Ontstaan van het klassikaal onderwijs (week 2,3) ................................................................ 24
De tabel ......................................................................................................................... 25
Functie van onderwijs (week 4) .............................................................................................. 28
Functionele theorie en Durkheim versus conflict theorie en Marx en Weber ......................... 29
Vrijheid van onderwijs (week 4) .............................................................................................. 31
Artikel 23 (week 4) ................................................................................................................. 33
Hoorcollege 1, 2 en 6 ............................................................................................................. 34
Hoorcollege 1 .................................................................................................................... 34
Hoorcollege 2 .................................................................................................................... 36
Hoorcollege 6: passend onderwijs 2012- nu ................................................................... 37
Hoorcollege 8: kansengelijkheid ......................................................................................... 39
Hoe groot zijn de ongelijke kansen?................................................................................. 39
Wat bedoelen we met gelijke kansen? ............................................................................. 39
Wat bepaalt of verklaart ongelijke kansen? ...................................................................... 40
Overige info, wat niet bij de lessen werd genoemd .................................................................. 43
Overig (week 4) .................................................................................................................. 44
Onderwijs ...................................................................................................................... 44
Huwelijk......................................................................................................................... 47
Onderwijs – sociologie .................................................................................................... 48
Marx, Durkheim en Weber: wat concreter ........................................................................ 53
Functionele theorie versus de conflict theorie: wat concreter .......................................... 54
Postmodernisme: wat concreter ..................................................................................... 55
Overig (Week 3).................................................................................................................. 57
, Kennen kinderen vóór de verlichting wel een kindertijd?................................................... 57
Informatie over de toets / voorbeeld vragen ............................................................................ 58
Alles hierboven heb ik geleerd voor het deeltentamen. Hieronder erbij voor het gehele tentamen
............................................................................................................................................. 59
Hoorcollege 9 – functie van onderwijs .................................................................................... 62
Kwalificatie ........................................................................................................................ 62
Selectie en allocatie........................................................................................................... 64
Socialisatie ........................................................................................................................ 64
Subjectivicatie ................................................................................................................... 65
Overig uit de voorbereiding/artikelen .................................................................................. 68
Vrijheid en zijn beperkingen ................................................................................................ 68
Onderwijs als subjectivicatie .............................................................................................. 68
Wat subjectivicatie niet is .................................................................................................. 68
Hoorcollege 10 - Ouderbetrokkenheid bij schoolse ontwikkeling ............................................. 69
Wat is ouderbetrokkenheid?............................................................................................... 69
Epstein .......................................................................................................................... 69
Fantuzzo et al – ouderbetrokkenheid ............................................................................... 70
Oostdam en Hooge – educatief partnerschap .................................................................. 71
Ouderbetrokkenheid in relatie tot leerling prestaties ........................................................... 72
Werkcollege ...................................................................................................................... 74
Waarom is het belangrijk? .............................................................................................. 74
De moeilijk te bereiken ouder.......................................................................................... 74
De helikopter ouder ........................................................................................................ 74
Overige informatie uit de voorbereiding/artikelen wat wellicht handig is ............................... 75
School/family/community Parnterships - Epstein ............................................................ 75
Making the difference with active parenting – Oostdam & Hooge ...................................... 76
Family involement questionnaire – Fantuzzo ................................................................... 77
Hoorcollege 11 – Opvoeden doe je zo ..................................................................................... 78
Hoorcollege 11 extra info/ hoorcollege 13 voorbereiding ......................................................... 85
Werkcollege 11 – kinderopvang .............................................................................................. 87
Hoorcollege 12 ...................................................................................................................... 95
Wat is gezinspedagogiek? .................................................................................................. 99
Pedagogiek als aparte discipline ..................................................................................... 99
Deelgebieden binnen de hedendaagse pedagogiek ....................................................... 101
Theoretisch kader ........................................................................................................ 101
Hoorcollege 14 – de diagnostische cyclus in de praktijk ........................................................ 103
2
,Werkcollege 14 – pedagogisch adviseren ............................................................................. 105
Wat is opvoeden? ............................................................................................................ 108
Theorieën ........................................................................................................................ 110
Overige info waarvan ik niet weet of het hiervoor relevant is: .............................................. 111
Hoorcollege 15 – kindermishandeling ................................................................................... 112
Functie van onderwijs (week 4) ............................................................................................ 114
Functionele theorie en Durkheim versus conflict theorie en Marx en Weber ....................... 115
Onderwijs – sociologie ..................................................................................................... 117
De institutionalisering van het onderwijs: een zeer korte historische schets ................... 117
De maatschappij en het concept functie ....................................................................... 117
Marx, Durkheim en Weber: wat concreter ......................................................................... 122
Functionele theorie versus de conflict theorie: wat concreter ............................................ 123
Postmodernisme: wat concreter ...................................................................................... 124
3
, Belang van historische kennis (week2)
Waarom belang om de geschiedenis te kennen? WAIS (Wechsler Adult Intelligence
Scale)
• Inzicht krijgen in gebeurtenissen uit het verleden
• Leren van fouten
• Begrip van traditie en cultuur
• Verleden, heden en toekomst
• Algemene ontwikkeling
Dus: afstand te nemen tot de huidige situatie, kritisch te reflecteren en veranderingsprocessen
waarnemen
Dé geschiedenis van… bestaat niet:
De volgende dingen blijven verschillen en veranderen:
➢ Denkbeelden (idealen) & praktijken (alledaagse werkelijkheid),
➢ Factoren & actoren (organisatie-individu),
➢ Machten & krachten (politiek,economie)
7 redenen om je met de bestudering van de geschiedenis van de opvoeding en onderwijs
bezig te houden
➢ Bestaansverheldering/ identiteitsbepaling.
= Om te (leren) begrijpen wie je bent en waar je naartoe wilt, moet je weten waar je vandaan komt – op
zowel micro, meso als macroniveau.
➢ Politiek-ideologische motieven.
= Het verleden wordt gebruikt om aan te tonen hoezeer de kwaliteit van de opvoeding en het
onderwijs van nu achteruit of vooruit is gegaan in vergelijking met vroeger.
(school als middel tot beschaving/burgers – verborgen curriculum)
➢ Nationalisme/regionalisme.
= Als men er (on)bewust op uit is om aan te tonen dat de opvoeding en het onderwijs van de eigen
groep/natie ‘beter’ was dan elders. (Wij waren en zijn beter dan..)
➢ Debunking (van vooroordelen en verborgen belangen)
= Streven naar ontmaskering
Het doorprikken van conservatieve, politieke, morele en geromantiseerde opvattingen over
gebeurtenissen uit de (onderwijs- of opvoedings) geschiedenis op basis van nieuwe feiten en
verantwoorde inzichten.
Bijv. scholing doet er niet toe (nature-nurture); onderwijs biedt gelijke kansen
➢ Persoonlijk motief/nieuwsgierigheid
= de intellectuele uitdaging, de kritische nieuwsgierigheid en bevlogenheid om het verloop van
onderwijs- en opvoedingsontwikkelingen zo goed mogelijk te doorgronden.
➢ Romantisering:
Vroeger was ‘het’ beter of slechter dan…
➢ Relativering en nuancering :
= De school wordt teveel opvoedingsinstituut ipv onderwijsinstituut
(aandacht voor pesten/expressie gaat ten koste van leervakken -> historisch onderzoek kan laten
zien dat aandacht voor moreel onderwijs te herleiden is naar de geschiedenis)
4
