Onrechtmatige daad via internet (IE-inbreuk)
Brussel I-bis Verordening: regelt bevoegdheid van de rechter
Stap 1: Vaststellen of verordening van toepassing is
Toetsen toepassingsgebied:
Materieel Art. 1 lid 1 Burgerlijke en handelszaken (private rechtsverhoudingen; niet
uitoefenen van overheidsgezag)
Formeel Art. 4 lid 1 Verweerder moet woonplaats hebben op het grondgebied van
een EU-lidstaat
Art. 62 Iedere lidstaat bepaald volgens eigen recht wanneer
iemand aldaar woonplaats heeft
Art. 63 Vennootschappen/rechtspersonen: statutaire
zetel/hoofdbestuur, hoofdvestiging
Temporeel Art. 66 jo 81 Rechtsvorderingen ingesteld op of na 10 januari 2015
Stap 2: Welke rechter is bevoegd?
Toetsen rechtsmacht:
Hoofd Art. 4 lid 1 Bevoegd is de rechter van de woonplaats van verweerder
regel
Tenzij Art. 24 Exclusieve bevoegdheidsregels.
Gelden ongeacht de woonplaats van partijen
Art. 25-26 Forumkeuze.
(Uitzonderlijk bij onrechtmatige daad)
Artt. 10-23 Verzekerings-, consumenten- of arbeidszaak
Alternatiev Art. 7 sub 1 Verbintenissen uit overeenkomst
e fora Art. 7 sub 2 Verbintenissen uit onrechtmatige daad
Locus delicti = plaats waar het schadebrengende feit zich
heeft voorgedaan of zich kan voordoen
Voor het vaststellen van de aansprakelijkheid van een
verweerder is er doorgaans sprake van een onrechtmatige
daad in de zin van Brussel I-bis als er geen sprake is van een
overeenkomst
Kalfelis/Schröder Definitie van onrechtmatige daad
(autonoom: elke rechtsvordering die
beoogt aansprakelijkheid van een
verweerder in het geding te brengen
en die geen verband houdt met een
verbintenis uit overeenkomst in de zin
van art. 7 sub 1
Kalimijnen Schadebrengende feit valt uiteen in 2
plaatsen:
1. Handlungsort = plaats van de
handeling
2. Erfolgsort = plaats van de
schade (waar de gevolgen van
die handeling intreden)
Marinari/Lloyd’s Alleen de plaats waar de schadelijke
Bank handeling inwerkt op lijf of goed van
het slachtoffer geldt als erfolgsort en
niet de plaats waar vermogensschade
wordt geleden.
,Jurisprudentie rechtsmacht onrechtmatige daad via het internet
Wintersteiger Grensoverschrijdende adwordadvertenties
Hoofdregel Woonplaats verweerder (art. 4 lid 1)
Handlungsort Plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis
(art. 7 sub 2): veelal woonplaats van verweerder
Plaats waar adverteerder is gevestigd
(plaats van starten technisch proces
waardoor advertentie verschijnt)
Schadeveroorzakende gebeurtenis is het
gedrag van de adverteerder. Niet relevant is
de plaats van de server van de
advertentiedienst
Erfolgsort Plaats van de schade (art. 7 sub 2)
Inbreuk op een nationaal merk: plaats waar
het merk is ingeschreven (forum van
registratie)
Merk heeft alleen bescherming in
Oostenrijk, dus de schade kan alleen daar
zijn ingetreden
Pinckney Locus damni (schade) vaststellen, erfolgsort (art. 7 sub 2)
a) Kan verschillen naargelang de aard van het geschonden
recht
b) Schade kan allen intreden in een lidstaat als het betrokken
recht daar wordt beschermd
c) Welke rechter het best geplaatst is om ten grond te oordelen
Rechtsregel = de lidstaat waar het door de eiser ingeroepen recht
wordt beschermd en waar de beweerde schade kan intreden. Let
op: niet van belang dat een website zich ‘richt op’ die lidstaat (dit
speelt wel een grote rol bij de consumentenovereenkomst)
Hi Hotel Bevoegdheid erfolgsort rechter is beperkt tot de schade die is
veroorzaakt op het grondgebied van die lidstaat
Hejduk Beschermde foto’s zijn beschikbaar gesteld op een website die in het
rechtsgebied van deze rechter kan worden geraadpleegd.
Terbeschikkingstelling wordt gezien als de aanleiding tot de
reproductie en distributie van de foto’s in Duitsland en dus aan de
basis ligt van het risico dat de schade aldaar intreedt.
, Rome II Verordening: regelt toepasselijk recht
Stap 1: Vaststellen of verordening van toepassing is
Toetsen toepassingsgebied:
Materieel Art. 1 lid 1 Niet-contractuele verbintenissen in burgerlijke en
handelszaken
Formeel Art. 3 Universeel doet er niet toe of het recht dat wordt
aangewezen wel of niet het recht van een EU-lidstaat is.
Wordt altijd aan voldaan.
Temporeel Art. 31 jo Schadeveroorzakend gebeurtenis die zich voordoet op of
32 na 11 januari 2009
Stap 2: Verordening wel of niet van toepassing?
Niet van toepassing terugvallen op nationale regels van internationaal
privaatrecht.
Boek 10 BW verwijst alsnog naar Rome II (omzeiling van het
toepassingsgebied)
Stap 3: Rechtskeuze (art. 14)
Rechtskeuze in IE-zaken is uitgesloten!
Stap 4: Bij gebreke van een rechtskeuze:
Artt. 5-9 Bijzondere onrechtmatige daad, waaronder IE.
Art. 4 Hoofdregel
Artt. 10-13 Niet-contractuele verbintenis anders dan uit
onrechtmatige daad.
Zaakwaarneming/precontractuele handelingen
Stap 5: Bijzondere regel IE-inbreuk in art. 8:
A. Recht van het land waarvoor de bescherming wordt gevorderd
B. Mogelijk geldt overkoepelend recht (Uniemerk): dan
aansluiten bij het recht van de plaats waar de inbreuk is
gepleegd
C. Van art. 8 kan niet bij overeenkomst worden afgeweken dus
een rechtskeuze is niet geldig op het moment dat het gaat om
een IE-recht inbreuk
Brussel I-bis Verordening: regelt bevoegdheid van de rechter
Stap 1: Vaststellen of verordening van toepassing is
Toetsen toepassingsgebied:
Materieel Art. 1 lid 1 Burgerlijke en handelszaken (private rechtsverhoudingen; niet
uitoefenen van overheidsgezag)
Formeel Art. 4 lid 1 Verweerder moet woonplaats hebben op het grondgebied van
een EU-lidstaat
Art. 62 Iedere lidstaat bepaald volgens eigen recht wanneer
iemand aldaar woonplaats heeft
Art. 63 Vennootschappen/rechtspersonen: statutaire
zetel/hoofdbestuur, hoofdvestiging
Temporeel Art. 66 jo 81 Rechtsvorderingen ingesteld op of na 10 januari 2015
Stap 2: Welke rechter is bevoegd?
Toetsen rechtsmacht:
Hoofd Art. 4 lid 1 Bevoegd is de rechter van de woonplaats van verweerder
regel
Tenzij Art. 24 Exclusieve bevoegdheidsregels.
Gelden ongeacht de woonplaats van partijen
Art. 25-26 Forumkeuze.
(Uitzonderlijk bij onrechtmatige daad)
Artt. 10-23 Verzekerings-, consumenten- of arbeidszaak
Alternatiev Art. 7 sub 1 Verbintenissen uit overeenkomst
e fora Art. 7 sub 2 Verbintenissen uit onrechtmatige daad
Locus delicti = plaats waar het schadebrengende feit zich
heeft voorgedaan of zich kan voordoen
Voor het vaststellen van de aansprakelijkheid van een
verweerder is er doorgaans sprake van een onrechtmatige
daad in de zin van Brussel I-bis als er geen sprake is van een
overeenkomst
Kalfelis/Schröder Definitie van onrechtmatige daad
(autonoom: elke rechtsvordering die
beoogt aansprakelijkheid van een
verweerder in het geding te brengen
en die geen verband houdt met een
verbintenis uit overeenkomst in de zin
van art. 7 sub 1
Kalimijnen Schadebrengende feit valt uiteen in 2
plaatsen:
1. Handlungsort = plaats van de
handeling
2. Erfolgsort = plaats van de
schade (waar de gevolgen van
die handeling intreden)
Marinari/Lloyd’s Alleen de plaats waar de schadelijke
Bank handeling inwerkt op lijf of goed van
het slachtoffer geldt als erfolgsort en
niet de plaats waar vermogensschade
wordt geleden.
,Jurisprudentie rechtsmacht onrechtmatige daad via het internet
Wintersteiger Grensoverschrijdende adwordadvertenties
Hoofdregel Woonplaats verweerder (art. 4 lid 1)
Handlungsort Plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis
(art. 7 sub 2): veelal woonplaats van verweerder
Plaats waar adverteerder is gevestigd
(plaats van starten technisch proces
waardoor advertentie verschijnt)
Schadeveroorzakende gebeurtenis is het
gedrag van de adverteerder. Niet relevant is
de plaats van de server van de
advertentiedienst
Erfolgsort Plaats van de schade (art. 7 sub 2)
Inbreuk op een nationaal merk: plaats waar
het merk is ingeschreven (forum van
registratie)
Merk heeft alleen bescherming in
Oostenrijk, dus de schade kan alleen daar
zijn ingetreden
Pinckney Locus damni (schade) vaststellen, erfolgsort (art. 7 sub 2)
a) Kan verschillen naargelang de aard van het geschonden
recht
b) Schade kan allen intreden in een lidstaat als het betrokken
recht daar wordt beschermd
c) Welke rechter het best geplaatst is om ten grond te oordelen
Rechtsregel = de lidstaat waar het door de eiser ingeroepen recht
wordt beschermd en waar de beweerde schade kan intreden. Let
op: niet van belang dat een website zich ‘richt op’ die lidstaat (dit
speelt wel een grote rol bij de consumentenovereenkomst)
Hi Hotel Bevoegdheid erfolgsort rechter is beperkt tot de schade die is
veroorzaakt op het grondgebied van die lidstaat
Hejduk Beschermde foto’s zijn beschikbaar gesteld op een website die in het
rechtsgebied van deze rechter kan worden geraadpleegd.
Terbeschikkingstelling wordt gezien als de aanleiding tot de
reproductie en distributie van de foto’s in Duitsland en dus aan de
basis ligt van het risico dat de schade aldaar intreedt.
, Rome II Verordening: regelt toepasselijk recht
Stap 1: Vaststellen of verordening van toepassing is
Toetsen toepassingsgebied:
Materieel Art. 1 lid 1 Niet-contractuele verbintenissen in burgerlijke en
handelszaken
Formeel Art. 3 Universeel doet er niet toe of het recht dat wordt
aangewezen wel of niet het recht van een EU-lidstaat is.
Wordt altijd aan voldaan.
Temporeel Art. 31 jo Schadeveroorzakend gebeurtenis die zich voordoet op of
32 na 11 januari 2009
Stap 2: Verordening wel of niet van toepassing?
Niet van toepassing terugvallen op nationale regels van internationaal
privaatrecht.
Boek 10 BW verwijst alsnog naar Rome II (omzeiling van het
toepassingsgebied)
Stap 3: Rechtskeuze (art. 14)
Rechtskeuze in IE-zaken is uitgesloten!
Stap 4: Bij gebreke van een rechtskeuze:
Artt. 5-9 Bijzondere onrechtmatige daad, waaronder IE.
Art. 4 Hoofdregel
Artt. 10-13 Niet-contractuele verbintenis anders dan uit
onrechtmatige daad.
Zaakwaarneming/precontractuele handelingen
Stap 5: Bijzondere regel IE-inbreuk in art. 8:
A. Recht van het land waarvoor de bescherming wordt gevorderd
B. Mogelijk geldt overkoepelend recht (Uniemerk): dan
aansluiten bij het recht van de plaats waar de inbreuk is
gepleegd
C. Van art. 8 kan niet bij overeenkomst worden afgeweken dus
een rechtskeuze is niet geldig op het moment dat het gaat om
een IE-recht inbreuk
