Samenvatting PKG
Dit document bevat een overzicht van alle neurotransmitters (en werking), medicatieoverzicht,
treatments en hersenbeeldvormingstechnieken uit het boek en colleges.
Overzicht neurotransmitters
Serotonine Is belangrijk voor de gezondheid, beïnvloed vooral de emoties en impulsen (zoals
agressiviteit)
Dopamine Is belangrijk voor de reïnforcement die plaatsvindt in de hersenen. Wordt ook
beïnvloed door substanties zoals alcohol die verslavend zijn. Het is ook belangrijk
voor het functioneren van de spieren en de controle hierover.
Noradrenaline Over het algemeen voelen mensen met te weinig noradrenaline zich depressief
en mensen met een teveel aan noradrenaline euforisch, gespannen, angstig of
opgewonden. Het werkt dus stimulerend. Het wordt vooral geproduceerd in de
hersenstam (als neurotransmitter). Het is een neurotransmitter (als het in de
hersenen zit) en een hormoon (maar het wordt voor deze functie vooral
geproduceerd in het bijniermerg). Als hormoon heeft hij een vergelijkbare
werking als adrenaline. Cocaïne en amfetamine werken als heropnameremmers
voor noradrenaline. Hierdoor blijven neuronen langer actief waardoor er een
stimulerend effect plaatsvindt.
GABA Heeft een verdovend effect (werkt inhiberend) omdat het receptoren blokkeert.
Een vermindering in GABA kan zich uiten in angst, geïrriteerdheid, slapeloosheid
of epileptische insulten.
Overzicht stoornissen
stoornis Wat veroorzaakt het? Wat is het?
Angststoornis Amygdala reageert actiever op emotionele stimuli. Prefontale cortex
is minder actief bij erge symptomen. Hippothalamus kleiner door
hoge blootstelling aan neurotransmitters (oorzaak van slechter
geheugen). Minder cortisol (verlaagd stress) in bloed vlak na trauma.
PTSS Blootstelling aan een extreme stressfactor. De amygdala herkent een
gevaar waardoor de fight-or-flight respons wordt geactiveerd. De
hypothalamus activeert het sympathische zenuwstelsel en het
adrenaline-corticale systeem door het corticotropin-releasing
hormoon, CRH, vrij te laten. Dit zorgt dat ACTH vrijkomt waardoor de
bijnierschors geactiveerd wordt. Cortisol komt vrij om de door
adrenaline en noradrenaline verbruikte voedingsstoffen te
compenseren + het werkt als ontstekingsremmer.
Acute stressstoornis PTST symptomen + dissociatieve symptomen (afstandelijkheid,
“verdoving”, de wereld als onecht ervaren), binnen een maand na
het trauma ontstaan, symptomen duren niet langer dan 4 weken,
licht geheugenverlies over het belangrijke aspecten van het
desbetreffende trauma
Aanpassingsstoornis Emotionele en gedragssymptomen binnen 3 maanden na trauma
Depressief, angstig/asociaal
Paniekstoornis Genetisch: 30% tot 40%. Slecht gereguleerd fight-or-flight respons
, door slechte regulatie van neurotransmitters (onder andere
noradrenaline, serotonine, GABA en cholecystokinine). Ontregeling
v.h. noradrenaline systeem in de hersenstam verlaagt de
drempelwaarde. Toename progesteron kan leiden tot chronische
hyperventilatie. Geconditioneerde vermijdingsrespons (negatieve
reïnforcement). Teveel aandacht lichamelijke sensaties.
Specifieke fobieën Genetisch: eerstegraads familie 3 tot 4x zoveel kans op een fobie.
Freud: mensen zijn niet daadwerkelijk bang voor die objecten, de
angst is hierom geprojecteerd. Geconditioneerde vermijdingsrespons
(negatieve reïnforcement). Modelleren (observatief leren), parate
klassieke conditionering (evolutionair), stellen te hoge eisen aan
zichzelf
Gegeneraliseerde Genetisch: matig erfelijk. GABA defect of GABA receptoren defect
angststoornis waardoor constante stimulering (vooral in limbische systeem).
Geloof dat constant zorgen maken helpt. Geconditioneerde
vermijdingsrespons (negatieve reïnforcement), automatische
negatieve gedachtepatronen waardoor hypervigilantie optreedt.
Obsessieve-compulsieve Genetische predispositie. Afwijking in gebieden die primitieve
stoornis (OCD) impulsen regelen waardoor uitputting van serotonine in die
gebieden. Brein verzendt geen bevestiging ‘Het zit goed’ nadat ze
een actie hebben voltooid. Zijn vaak depressief en angstig, denken
moralistisch, zijn overtuigd dat ze negatieve gedachten moeten
controleren
Somatoforme stoornissen Vaak een psychische oorzaak. Kan echter ook een oorzaak hebben
die moeilijk te detecteren/diagnosticeren is.
Conversie stoornis Verdrongen herinneringen. Emotionele stressfactoren kunnen het
circuit tussen de sensomotorische gebieden en emotiegebieden
(thalamus en basale ganglia) verhinderen. Ontstaat door spontane
zelfhypnose als reactie op extreme stress. Symptomen symboliseren
vaak specifieke onderdrukte herinneringen. Kinderen krijgen vaak
hetzelfde als iemand die in hun omgeving ziek is
Somatisatie stoornis Niet genetisch, wel gerelateerd aan delen van een omgeving.
Gevoelens van angst en depressie die fysiek geuit worden. Besteden
meer aandacht aan fysieke symptomen. Ze zoeken sympathie en
aandacht als bewijs dat ze ziek zijn (positieve reïnforcement).
Daardoor zijn de klachten vaak erg dramatisch overdreven. Kan een
onderdeel zijn van PTSD.
Hypochondrie Zijn te bewust bezig met lichamelijke sensaties en zijn te snel
geallarmeerd.
Lichaamsbelevingsstoorni Angst, depressie, persoonlijkheid stoornissen en OCD. 30% pleegt
s zelfmoord. Begint vaak in tienerjaren en wordt chronisch als hij niet
behandelt wordt.
Stimuleren van een ziekte Een ziekte wordt bewust nagebootst om een ongewilde situatie te
ontwijken.
Kunstmatige stoornis (bij Een ziekte wordt bewust nagebootst voor medische aandacht.
volmacht)
Dissociatieve Een vorm van zelfhypnose. De alterego’s helpen ze om met moeilijke
identiteitsstoornis situaties om te gaan. Zijn vaak slachtoffer geweest van oorlog,
Dit document bevat een overzicht van alle neurotransmitters (en werking), medicatieoverzicht,
treatments en hersenbeeldvormingstechnieken uit het boek en colleges.
Overzicht neurotransmitters
Serotonine Is belangrijk voor de gezondheid, beïnvloed vooral de emoties en impulsen (zoals
agressiviteit)
Dopamine Is belangrijk voor de reïnforcement die plaatsvindt in de hersenen. Wordt ook
beïnvloed door substanties zoals alcohol die verslavend zijn. Het is ook belangrijk
voor het functioneren van de spieren en de controle hierover.
Noradrenaline Over het algemeen voelen mensen met te weinig noradrenaline zich depressief
en mensen met een teveel aan noradrenaline euforisch, gespannen, angstig of
opgewonden. Het werkt dus stimulerend. Het wordt vooral geproduceerd in de
hersenstam (als neurotransmitter). Het is een neurotransmitter (als het in de
hersenen zit) en een hormoon (maar het wordt voor deze functie vooral
geproduceerd in het bijniermerg). Als hormoon heeft hij een vergelijkbare
werking als adrenaline. Cocaïne en amfetamine werken als heropnameremmers
voor noradrenaline. Hierdoor blijven neuronen langer actief waardoor er een
stimulerend effect plaatsvindt.
GABA Heeft een verdovend effect (werkt inhiberend) omdat het receptoren blokkeert.
Een vermindering in GABA kan zich uiten in angst, geïrriteerdheid, slapeloosheid
of epileptische insulten.
Overzicht stoornissen
stoornis Wat veroorzaakt het? Wat is het?
Angststoornis Amygdala reageert actiever op emotionele stimuli. Prefontale cortex
is minder actief bij erge symptomen. Hippothalamus kleiner door
hoge blootstelling aan neurotransmitters (oorzaak van slechter
geheugen). Minder cortisol (verlaagd stress) in bloed vlak na trauma.
PTSS Blootstelling aan een extreme stressfactor. De amygdala herkent een
gevaar waardoor de fight-or-flight respons wordt geactiveerd. De
hypothalamus activeert het sympathische zenuwstelsel en het
adrenaline-corticale systeem door het corticotropin-releasing
hormoon, CRH, vrij te laten. Dit zorgt dat ACTH vrijkomt waardoor de
bijnierschors geactiveerd wordt. Cortisol komt vrij om de door
adrenaline en noradrenaline verbruikte voedingsstoffen te
compenseren + het werkt als ontstekingsremmer.
Acute stressstoornis PTST symptomen + dissociatieve symptomen (afstandelijkheid,
“verdoving”, de wereld als onecht ervaren), binnen een maand na
het trauma ontstaan, symptomen duren niet langer dan 4 weken,
licht geheugenverlies over het belangrijke aspecten van het
desbetreffende trauma
Aanpassingsstoornis Emotionele en gedragssymptomen binnen 3 maanden na trauma
Depressief, angstig/asociaal
Paniekstoornis Genetisch: 30% tot 40%. Slecht gereguleerd fight-or-flight respons
, door slechte regulatie van neurotransmitters (onder andere
noradrenaline, serotonine, GABA en cholecystokinine). Ontregeling
v.h. noradrenaline systeem in de hersenstam verlaagt de
drempelwaarde. Toename progesteron kan leiden tot chronische
hyperventilatie. Geconditioneerde vermijdingsrespons (negatieve
reïnforcement). Teveel aandacht lichamelijke sensaties.
Specifieke fobieën Genetisch: eerstegraads familie 3 tot 4x zoveel kans op een fobie.
Freud: mensen zijn niet daadwerkelijk bang voor die objecten, de
angst is hierom geprojecteerd. Geconditioneerde vermijdingsrespons
(negatieve reïnforcement). Modelleren (observatief leren), parate
klassieke conditionering (evolutionair), stellen te hoge eisen aan
zichzelf
Gegeneraliseerde Genetisch: matig erfelijk. GABA defect of GABA receptoren defect
angststoornis waardoor constante stimulering (vooral in limbische systeem).
Geloof dat constant zorgen maken helpt. Geconditioneerde
vermijdingsrespons (negatieve reïnforcement), automatische
negatieve gedachtepatronen waardoor hypervigilantie optreedt.
Obsessieve-compulsieve Genetische predispositie. Afwijking in gebieden die primitieve
stoornis (OCD) impulsen regelen waardoor uitputting van serotonine in die
gebieden. Brein verzendt geen bevestiging ‘Het zit goed’ nadat ze
een actie hebben voltooid. Zijn vaak depressief en angstig, denken
moralistisch, zijn overtuigd dat ze negatieve gedachten moeten
controleren
Somatoforme stoornissen Vaak een psychische oorzaak. Kan echter ook een oorzaak hebben
die moeilijk te detecteren/diagnosticeren is.
Conversie stoornis Verdrongen herinneringen. Emotionele stressfactoren kunnen het
circuit tussen de sensomotorische gebieden en emotiegebieden
(thalamus en basale ganglia) verhinderen. Ontstaat door spontane
zelfhypnose als reactie op extreme stress. Symptomen symboliseren
vaak specifieke onderdrukte herinneringen. Kinderen krijgen vaak
hetzelfde als iemand die in hun omgeving ziek is
Somatisatie stoornis Niet genetisch, wel gerelateerd aan delen van een omgeving.
Gevoelens van angst en depressie die fysiek geuit worden. Besteden
meer aandacht aan fysieke symptomen. Ze zoeken sympathie en
aandacht als bewijs dat ze ziek zijn (positieve reïnforcement).
Daardoor zijn de klachten vaak erg dramatisch overdreven. Kan een
onderdeel zijn van PTSD.
Hypochondrie Zijn te bewust bezig met lichamelijke sensaties en zijn te snel
geallarmeerd.
Lichaamsbelevingsstoorni Angst, depressie, persoonlijkheid stoornissen en OCD. 30% pleegt
s zelfmoord. Begint vaak in tienerjaren en wordt chronisch als hij niet
behandelt wordt.
Stimuleren van een ziekte Een ziekte wordt bewust nagebootst om een ongewilde situatie te
ontwijken.
Kunstmatige stoornis (bij Een ziekte wordt bewust nagebootst voor medische aandacht.
volmacht)
Dissociatieve Een vorm van zelfhypnose. De alterego’s helpen ze om met moeilijke
identiteitsstoornis situaties om te gaan. Zijn vaak slachtoffer geweest van oorlog,
