MAATSCHAPPIJLEER HOOFDSTUK 3 VERZORGINGSSTAAT
Paragraaf 1: de overheid of mensen zelf?
Nederland is een verzorgingsstaat. Dat is een samenleving waarin de overheid zich garant stelt voor
noodzakelijk geachte materiele en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Iedere samenleving moet antwoord geven op de vraag wie er moet zorgen voor de hulpbehoevenden.
In sommige samenlevingen krijgen mensen de hulp die ze nodig hebben van hun naasten.
Is zorg een taak van de overheid?
De overheid kan de zorg voor kinderen regelen en betalen. Het verzorgend personeel in een
gespecialiseerd behandelcentrum wordt dan betaald door de overheid.
Verzorging door de overheid heeft als groot voordeel dat er voor alle lichamelijke of verstandelijke
beperkte kinderen opvang is. Iedereen die in dezelfde situatie zit, krijgt dan dezelfde behandeling en
dezelfde hulp. Er is dus sprake van gelijkheid. Nadeel is wel dat er voor de ouders en kinderen geen
keuzevrijheid is: iedereen in dezelfde situatie krijgt dezelfde hulp.
Moeten mensen voor elkaar zorgen?
Zorg door familie, vrienden, kennissen en vrijwilligers wordt mantelzorg genoemd. Mantelzorg is een
voorbeeld van zorg via het particulier initiatief. Bij deze vorm van hulp staat naastenliefde voorop. Een
belangrijk voordeel van het particulier initiatief is dat de banden tussen mensen in de samenleving
worden versterkt. Een ander voordeel is dat het de samenleving geen geld kost in de vorm van
belastingen en premies. Nadeel is wel dat er geen ondersteuning is wanneer mensen geen (sterk)
sociaal netwerk om zich heen hebben. In dat geval is er dus ook geen goede verzorging mogelijk.
Kunnen mensen zorg zelf regelen en betalen?
Zorg kan ook via de markt geregeld worden.
Voor welk mechanisme kiezen we in Nederland?
In grote lijnen zijn er in de samenleving dus drie mechanismen om hulp en inkomsten te produceren en
te verdelen
- De overheid
- Het particulier initiatief
- De markt
Deze drie mechanismen zijn samen verbeeld in de welfare
triangle.
Bij vrijwel alle vragen om zorg, hulp of ondersteuning moet de
keuze gemaakt worden vanuit welk mechanisme of welke
mechanismen de ondersteuning wordt geregeld en betaald.
De ontwikkeling en productie van medicijnen bijvoorbeeld
komt tot stand via de markt. Het basis- en voortgezet
onderwijs daarentegen wordt via de overheid geregeld. De
meeste sportverenigingen zijn een voorbeeld van particulier
initiatief.
Wat is de beste keuze?
- Sociaaldemocraten hebben de voorkeur voor de overheid als mechanisme.
- Liberalen hebben traditioneel een sterke voorkeur voor de markt
- Christendemocraten kiezen voor het particulier initiatief.
Paragraaf 2: verzorgingsstaat: betutteling of noodzaak?
Volgens de theorie van De Swaan is de verzorgingsstaat er niet om de problemen van armen en zieken
op te lossen, maar is een verzorgingsstaat in het belang van ons allemaal.
In de theorie van De Swaan staan vier begrippen centraal:
- Industrialisatie de opkomst van de verzorgingsstaat
- Interdependentie wederzijdse afhankelijkheid
- Externe effecten toegenomen interdependentie leidde hier tot toe
- Dilemma van collectieve actie ‘freerider-probleem’
Wat zijn andere theorieën over het ontstaan van de verzorgingsstaat?
Een tweede theorie over de groei van de overheidsbemoeienis gaat in op de rol van de
arbeidersbeweging.
Paragraaf 1: de overheid of mensen zelf?
Nederland is een verzorgingsstaat. Dat is een samenleving waarin de overheid zich garant stelt voor
noodzakelijk geachte materiele en immateriële voorzieningen voor alle burgers.
Iedere samenleving moet antwoord geven op de vraag wie er moet zorgen voor de hulpbehoevenden.
In sommige samenlevingen krijgen mensen de hulp die ze nodig hebben van hun naasten.
Is zorg een taak van de overheid?
De overheid kan de zorg voor kinderen regelen en betalen. Het verzorgend personeel in een
gespecialiseerd behandelcentrum wordt dan betaald door de overheid.
Verzorging door de overheid heeft als groot voordeel dat er voor alle lichamelijke of verstandelijke
beperkte kinderen opvang is. Iedereen die in dezelfde situatie zit, krijgt dan dezelfde behandeling en
dezelfde hulp. Er is dus sprake van gelijkheid. Nadeel is wel dat er voor de ouders en kinderen geen
keuzevrijheid is: iedereen in dezelfde situatie krijgt dezelfde hulp.
Moeten mensen voor elkaar zorgen?
Zorg door familie, vrienden, kennissen en vrijwilligers wordt mantelzorg genoemd. Mantelzorg is een
voorbeeld van zorg via het particulier initiatief. Bij deze vorm van hulp staat naastenliefde voorop. Een
belangrijk voordeel van het particulier initiatief is dat de banden tussen mensen in de samenleving
worden versterkt. Een ander voordeel is dat het de samenleving geen geld kost in de vorm van
belastingen en premies. Nadeel is wel dat er geen ondersteuning is wanneer mensen geen (sterk)
sociaal netwerk om zich heen hebben. In dat geval is er dus ook geen goede verzorging mogelijk.
Kunnen mensen zorg zelf regelen en betalen?
Zorg kan ook via de markt geregeld worden.
Voor welk mechanisme kiezen we in Nederland?
In grote lijnen zijn er in de samenleving dus drie mechanismen om hulp en inkomsten te produceren en
te verdelen
- De overheid
- Het particulier initiatief
- De markt
Deze drie mechanismen zijn samen verbeeld in de welfare
triangle.
Bij vrijwel alle vragen om zorg, hulp of ondersteuning moet de
keuze gemaakt worden vanuit welk mechanisme of welke
mechanismen de ondersteuning wordt geregeld en betaald.
De ontwikkeling en productie van medicijnen bijvoorbeeld
komt tot stand via de markt. Het basis- en voortgezet
onderwijs daarentegen wordt via de overheid geregeld. De
meeste sportverenigingen zijn een voorbeeld van particulier
initiatief.
Wat is de beste keuze?
- Sociaaldemocraten hebben de voorkeur voor de overheid als mechanisme.
- Liberalen hebben traditioneel een sterke voorkeur voor de markt
- Christendemocraten kiezen voor het particulier initiatief.
Paragraaf 2: verzorgingsstaat: betutteling of noodzaak?
Volgens de theorie van De Swaan is de verzorgingsstaat er niet om de problemen van armen en zieken
op te lossen, maar is een verzorgingsstaat in het belang van ons allemaal.
In de theorie van De Swaan staan vier begrippen centraal:
- Industrialisatie de opkomst van de verzorgingsstaat
- Interdependentie wederzijdse afhankelijkheid
- Externe effecten toegenomen interdependentie leidde hier tot toe
- Dilemma van collectieve actie ‘freerider-probleem’
Wat zijn andere theorieën over het ontstaan van de verzorgingsstaat?
Een tweede theorie over de groei van de overheidsbemoeienis gaat in op de rol van de
arbeidersbeweging.
