Week 3 Bestuursrecht

Week 3 Bestuursrecht: Normen voor bestuurlijk handelen I

College:

Beslissingsruimte voor het bestuur:
 Waarom relevant?
 Beslissingsruimte is mogelijk op twee niveaus:
o Bij feitenkwalificatie: is aan de voorwaarden voldaan om een bevoegdheid te
gebruiken (een besluit te nemen)?
o Als aan de voorwaarden is voldaan om een bevoegdheid te gebruiken, heeft
het bestuursorgaan dan de keuze om die bevoegdheid wel of niet te
gebruiken (op grond van een belangenafweging)?

Beslissingsruimte bij de feitenkwalificatie:
 Let op: bestuursorgaan heeft geen discretionaire ruimte bij uitleg van de wet
(rechterlijke taak) en de feitenvaststelling
 Bij de feitenkwalificatie heeft het bestuursorgaan beoordelingsruimte:
o Gebonden beoordelingsruimte
o Beoordelingsruimte (impliciet en expliciet)

Beoordelingsruimte: gebonden beoordelingsruimte
 Soms toetst de rechter vol, namelijk bij gebonden beoordelingsruimte
 Vage/onduidelijke term in de normconditie, zodat het bestuursorgaan ruimte heeft
om te beoordelen of aan de normconditie is voldaan, maar de wetgever dat niet
heeft beoogd
 De door de rechter achteraf gegeven feitenkwalificatie is dan altijd de juiste

Beoordelingsruimte (impliciet en expliciet)
 Soms toetst de rechter terughoudend:
o De burgemeester kan het houden van een evenement verbieden wanneer
door het houden van het evenement de openbare orde en de openbare
veiligheid in gevaar komt (impliciete beoordelingsruimte)
o Het inreisverbod wordt gegeven voor een bepaalde duur, die ten hoogste 5
jaren bedraagt, tenzij de vreemdeling naar het oordeel van onze minister een
ernstige bedreiging vormt voor de openbare orde, de openbare veiligheid of
de nationale veiligheid (expliciete beoordelingsruimte)
 Bestuursorgaan heeft discretionaire ruimte bij de beoordeling of is voldaan aan de
bevoegdheidsvoorwaarden
 Heeft het bestuursorgaan in redelijkheid tot het oordeel kunnen komen dat de
openbare orde in gevaar komt?
 Politiek geladen, deskundigheid bestuursorgaan

Beleidsruimte:
 Herkennen aan woordje kan:
o De burgemeester kan het houden van een evenement verbieden wanneer
door het houden van een evenement de openbare orde en de openbare
veiligheid in gevaar komt

,  Het bestuursorgaan is in zekere mate vrij om te bepalen of het de bevoegdheid zal
uitoefenen en/of hoe het de bevoegdheid zal uitoefenen
 Belangenafweging

Hoe toetst de rechter de belangenafweging?
 Voor 2 februari 2022: terughoudend (marginaal)
 Heeft het bestuursorgaan in redelijkheid bij afweging van alle belangen tot zijn
besluit kunnen komen?
 Uitzondering: punitieve sancties (artikel 6 EVRM)

Soms geen beslissingsruimte (gebonden bevoegdheid):
 Gebonden/ geen beoordelingsruimte en geen beleidsruimte:
o De Minister verstrekt de werkgever bij de beschikking tot subsidieverlening
een voorschot
o Niet: kan verstrekken, dus geen beleidsruimte
o Normconditie: beschikking tot subsidieverlening (gebonden
beoordelingsruimte)
 Wel beoordelingsruimte en geen beleidsruimte:
o De burgemeester verbiedt het houden van een evenement wanneer door het
houden van het evenement de openbare orde en de openbare veiligheid in
gevaar komt
 Gebonden/ geen beoordelingsruimte en wel beleidsruimte:
o De minister kan de werkgever bij de beschikking tot subsidieverlening een
voorschot verstrekken

Ruimte om af te wijken van een gebonden bevoegdheid?
 Zie met name op situatie dat er geen beleidsruimte is
 In dat geval geen ruimte voor een belangenafweging
 Opnieuw in belangstelling door Toeslagenaffaire
 Toepassing evenredigheidsbeginsel contra avv
 Met avv is niet mis, maar in concrete geval is de avv wegens bijzondere
omstandigheden in strijd met artikel 3:4, tweede lid, Awb
 Avv wordt buiten toepassing gelaten in concrete geval

Afwijken van een gebonden bevoegdheid in een wet in formele zin wegens strijd met
evenredigheid?
 Artikel 3:4, tweede lid, Awb gaat voor op gebonden bevoegdheid in wet in formele
zin (Scheltema)
 Harmonisatiewet-arrest:
o Niet toegestaan om wetten in formele zin te toetsen aan algemene
rechtsbeginselen (artikel 120 Gw)
o Slechts anders wanneer zich omstandigheden voordoen die niet
verdisconteerd in de afweging door de wetgever (billijkheidscorrectie)
 Conclusie A-G Snijder: ECLI:NL:RVS:2022:1441
o Toetsingsverbod artikel 120 Gw staat in de weg aan toetsing Wko aan
evenredigheidsbeginsel