Zorgtraject stem: medisch deel
Inhoudstafel
1. Mechanismen van ontstaan en persisteren van stemproblemen. 2
2. Zorg voor gezondheid 5
3. Veroudering van de stem 8
4. Functionele anatomie en fysiologie van het stemapparaat 14
5. Medische diagnostiek van stemproblematiek 21
6. Stemplooilesies 26
7. Fonochirurgie 31
8. Laryngectomie 39
1
, Mechanismen van ontstaan en persisteren
van stemproblemen
Stem
- Resultaat van individuele mogelijkheden in interactie met de omgeving
- Instrument par excellente voor orale communicatie
- Orale communicatie = dynamische en geadapteerde interactie tussen mens en
omgeving
Stoornissen
- Geen internationale geaccepteerde classificatie en terminologie
- Factoren
o Niet enkel anatomisch
o Stem wordt multidimensioneel beïnvloed
- Wat zijn predictors met goede uitkomst?
Factoren
- Verschillend in
o Aard
o Sterkte
o Tijd
- Hoe is interactie?
- Wat is resultaat?
- = dynamisch mechanisme dat gezondheid vormt
Tensegriteit
- Je kan aantal losse factoren hebben en als je deze op een manier combineert stel
interactie = entiteit == integriteit
- 1 factor wegnemen interactie niet goed = stort in elkaar
- Adapterende integriteit
o Evenwicht kan bedreigd worden door ongunstige factor
o Structuur past zich aan om cohesie te bewaren
Concreet = geadapteerde stem gebruiken
Gezondheid
- = samenspel factoren == integriteit
Holistische benadering
- Aandacht voor
o Detail
o Geheel
- Dynamiek
Probleem vs stoornis
- Objectieve ziekteverschijnselen zijn vaak geen goede maat voor beleving van ziekte
door de patiënt
- Eerder spreken van probleem dan stoornis
- = aanzet tot holistische geneeskunde
o Patiënt is meer dan ziekte alleen
2
, o Aanwezigheid organische letsels klachten kunnen verdwijnen
Bio-psycho-sociaal model
- Bio
o Weefsel veranderingen
o Biomechanische letsels
- Psycho
o Mentale toestand
o Persoonlijke groei en ontwikkeling
- Sociaal
o Huidige leef situatie
- Aandacht voor
o Meest belangrijke persoonlijkheidskenmerken
o Invloed op ziekte en ‘patiënt zijn’
o Sociale context van de patiënt, relatie tot behandelaars en
gezondheidssyteem in het algemeen
- Psychofysiologische processen
o Psychologische + sociale factoren en biologische respons
- Het gezondheidsprobleem is deel van het systeem als geheel waarin patiënt zich
bevindt
- Consequenties op emotioneel, fysiek, economisch en functioneel vlak
- Interindividuele verschillen
- Effecten op kwaliteit van leven kunnen slecht beoordeeld worden met objectieve
(stem)metingen
Stemproblemen
- Predisponerende factoren = gevoeligheid
o Wat zorgt voor deze gevoeligheid?
o Bestaande pathofysiologische condities
o Structurele organische condities
o Psychologische en psychofysiologische condities
Stress
Persoonlijkheid
…
- Uitlokkende factoren = oorzaak
o Acuut stressvolle gebeurtenis
o Gebeurtenis die aanpassing vereist
o Acute organische stimulus
- Onderhoudende factoren = belasting
o Permanente schade of pathofysiologische processen
o Stress
o Inadequate coping
o Gedragsfactoren
o Emotionele factoren
o Cognitieve factoren
o Sociale factoren
o Persisterende predisponerende en uitlokkende factoren
3
, o Ongunstige levenservaringen
o Psychologische disposities
o Sociale omgeving
Psychologische cascade
- Model om te bepalen waar patiënten staan in ziekteproces
Dynamiek pathofysiologie
- I threat
o Hier begint het
o Voelen zich bedreigd door probleem
o Vrees en schrik voor verlies
o Zoeken naar hulp
o Mogelijk uitputting, isolatie, wanhoop en depressie
o Soms blijven ze hier heel lang zitten
- II pit
o Berusten, geven wel niet op
o Duidelijkheid
o Acceptatie
- III renewal
o Zoeken naar oplossingen, aanpassingen, hoop
o Nieuwe kansen, nieuwe vaardigheden == adaptatie
- Management coping
o Hoe gaat patiënt om met probleem = grote invloed op onderhoudende
factoren
o Externalisatie = probleem buiten jezelf zetten = doorstromen naar fase 2
verhinderen
o Afhankelijkheid = sommige patiënten willen niet beter worden
o Geen besef = geen idee dat er een probleem is
Axioma van Moyerson
- Cause tissue damage
- Veel te eenvoudig voor stemproblemen
- Functionele oorzaak kan organisch letsel veroorzaken
o Stembanden normaal hyperfunctioneel werkt in op weefsel oedeem,
noduli = hypertrofie valse stemplooien
- Organisch kan functioneel veroorzaken
o Stembandparalyse abnormale adaptatie = hyperfunctionele stemgeving
hypertrofie valse stemplooi
- Vaak circulaire reactie
4
Inhoudstafel
1. Mechanismen van ontstaan en persisteren van stemproblemen. 2
2. Zorg voor gezondheid 5
3. Veroudering van de stem 8
4. Functionele anatomie en fysiologie van het stemapparaat 14
5. Medische diagnostiek van stemproblematiek 21
6. Stemplooilesies 26
7. Fonochirurgie 31
8. Laryngectomie 39
1
, Mechanismen van ontstaan en persisteren
van stemproblemen
Stem
- Resultaat van individuele mogelijkheden in interactie met de omgeving
- Instrument par excellente voor orale communicatie
- Orale communicatie = dynamische en geadapteerde interactie tussen mens en
omgeving
Stoornissen
- Geen internationale geaccepteerde classificatie en terminologie
- Factoren
o Niet enkel anatomisch
o Stem wordt multidimensioneel beïnvloed
- Wat zijn predictors met goede uitkomst?
Factoren
- Verschillend in
o Aard
o Sterkte
o Tijd
- Hoe is interactie?
- Wat is resultaat?
- = dynamisch mechanisme dat gezondheid vormt
Tensegriteit
- Je kan aantal losse factoren hebben en als je deze op een manier combineert stel
interactie = entiteit == integriteit
- 1 factor wegnemen interactie niet goed = stort in elkaar
- Adapterende integriteit
o Evenwicht kan bedreigd worden door ongunstige factor
o Structuur past zich aan om cohesie te bewaren
Concreet = geadapteerde stem gebruiken
Gezondheid
- = samenspel factoren == integriteit
Holistische benadering
- Aandacht voor
o Detail
o Geheel
- Dynamiek
Probleem vs stoornis
- Objectieve ziekteverschijnselen zijn vaak geen goede maat voor beleving van ziekte
door de patiënt
- Eerder spreken van probleem dan stoornis
- = aanzet tot holistische geneeskunde
o Patiënt is meer dan ziekte alleen
2
, o Aanwezigheid organische letsels klachten kunnen verdwijnen
Bio-psycho-sociaal model
- Bio
o Weefsel veranderingen
o Biomechanische letsels
- Psycho
o Mentale toestand
o Persoonlijke groei en ontwikkeling
- Sociaal
o Huidige leef situatie
- Aandacht voor
o Meest belangrijke persoonlijkheidskenmerken
o Invloed op ziekte en ‘patiënt zijn’
o Sociale context van de patiënt, relatie tot behandelaars en
gezondheidssyteem in het algemeen
- Psychofysiologische processen
o Psychologische + sociale factoren en biologische respons
- Het gezondheidsprobleem is deel van het systeem als geheel waarin patiënt zich
bevindt
- Consequenties op emotioneel, fysiek, economisch en functioneel vlak
- Interindividuele verschillen
- Effecten op kwaliteit van leven kunnen slecht beoordeeld worden met objectieve
(stem)metingen
Stemproblemen
- Predisponerende factoren = gevoeligheid
o Wat zorgt voor deze gevoeligheid?
o Bestaande pathofysiologische condities
o Structurele organische condities
o Psychologische en psychofysiologische condities
Stress
Persoonlijkheid
…
- Uitlokkende factoren = oorzaak
o Acuut stressvolle gebeurtenis
o Gebeurtenis die aanpassing vereist
o Acute organische stimulus
- Onderhoudende factoren = belasting
o Permanente schade of pathofysiologische processen
o Stress
o Inadequate coping
o Gedragsfactoren
o Emotionele factoren
o Cognitieve factoren
o Sociale factoren
o Persisterende predisponerende en uitlokkende factoren
3
, o Ongunstige levenservaringen
o Psychologische disposities
o Sociale omgeving
Psychologische cascade
- Model om te bepalen waar patiënten staan in ziekteproces
Dynamiek pathofysiologie
- I threat
o Hier begint het
o Voelen zich bedreigd door probleem
o Vrees en schrik voor verlies
o Zoeken naar hulp
o Mogelijk uitputting, isolatie, wanhoop en depressie
o Soms blijven ze hier heel lang zitten
- II pit
o Berusten, geven wel niet op
o Duidelijkheid
o Acceptatie
- III renewal
o Zoeken naar oplossingen, aanpassingen, hoop
o Nieuwe kansen, nieuwe vaardigheden == adaptatie
- Management coping
o Hoe gaat patiënt om met probleem = grote invloed op onderhoudende
factoren
o Externalisatie = probleem buiten jezelf zetten = doorstromen naar fase 2
verhinderen
o Afhankelijkheid = sommige patiënten willen niet beter worden
o Geen besef = geen idee dat er een probleem is
Axioma van Moyerson
- Cause tissue damage
- Veel te eenvoudig voor stemproblemen
- Functionele oorzaak kan organisch letsel veroorzaken
o Stembanden normaal hyperfunctioneel werkt in op weefsel oedeem,
noduli = hypertrofie valse stemplooien
- Organisch kan functioneel veroorzaken
o Stembandparalyse abnormale adaptatie = hyperfunctionele stemgeving
hypertrofie valse stemplooi
- Vaak circulaire reactie
4
