ANESTHESIE
Anesthesie = de leer of wetenschap van het kunstmatig uitschakelen van pijn en/of het bewustzijn in het
kader van een diagnostische of therapeutische procedure.
Kunstmatig pijn uitschakelen kan ook zonder narcose (niet altijd met verminderen van bewustzijn).
Sedatie: verminderd bewustzijn, maar niet helemaal bewustzijn wegnemen.
Locoregionale verdoving: epidurale verdoving, spinale verdoving, …
ALGEMENE ANESTHESIE
Algemene anesthesie bestaat uit 3 fasen: - Inductie inleiding van de anesthesie
- Maintenance onderhouden van de hypnose
- Uitleiden weer wakker maken van de patiënt
BASISKENMERKEN ALGEMENE ANESTHESIE
1. Hypnose = het in slaap brengen van de patiënt, meestal met sedatie (lichtere vorm van hypnotica).
Belangrijkste producten om iemand te laten slapen = Propofol®/Propolipid® (of Diprevan®)
- Witte vloeistof dat IV wordt ingespoten via een spuitpomp.
- Snel afgebroken door de lever (T1/2 = 30-60min) sneller aan vullen om effect te
behouden.
Ander product: Sevoflurane®, vooral bij kinderen gegeven of tijdens de maintenance-fase bij
volwassenen.
- Vloeistof dat in verdampte vorm wordt gegeven via de zuurstof.
- Wordt niet afgebroken door het lichaam, bij uitademing verdwijnt het uit ons systeem.
2. Spierrelaxatie = met intentie de glad gestreepte spieren (skeletspieren) te verslappen.
Waarom tijdens inductie?
- Intuberen: om goed te kunnen intuberen is het makkelijker dat de mond-, kaak- en
keelspieren verslapt zijn. Ook het diafragma wordt slap, dus het is belangrijk op beademing op
te starten.
Waarom tijdens maintenance?
- Tijdens operaties waar de spieren in de weg liggen
Vb. darmoperatie: als de buikspieren niet verslapt zijn, gaan de darmen niet terug in
de buik geraken; vb. heupoperatie: je krijgt de spieren rond de heup niet
opengesneden als deze gespannen staan.
Meest gebruikte spierverslapper = Esmeron® (IV) of Myoplegine® (IV)
- Esmeron®: wordt door de nieren afgebroken (CAVE: mensen met nierinsufficiëntie gaan
minder snel afbreken dus langere werking). Esmeron heeft ook een langere werking dan
Propofol, dus bij het wakker maken zien dat eerst de spierverslapper is uitgewerkt.
- Myoplegine®: werkt direct, maar werkt minder lang dan Esmeron.
Antagonist: Neostigmine® of Bridion®; wanneer de spierverslapper nog te lang werkt moet
dit eerst gegeven worden voor met de patiënt wakker maakt.
Train of four (TOF): aan de N. Ulnaris worden om de 30sec 4x een stimulus gegeven, wat normaal
resulteert in 4 spiercontracties van de duim. Wanneer die contracties niet 4x even goed doorkomen,
dan is de spierverslapper nog niet volledig uitgewerkt.
, 3. Analgesie = pijndemping, vooral bij chirurgische ingrepen.
3 graden in de analgetica: 1) Paracetamol®, Dafalgan®
2) Tramadol®, Tradonal®
3) Opiaten: Dipidolor®/Sufentanyl®, Morfine®
- Belangrijkste nevenwerking opiaten = ademhalingsdepressie (daarom wordt Naloxone®
gegeven als antagonist, dat gaan de ademhalingsdepressie corrigeren).
- Daarnaast ook: miose, piepkleine pupillen en obstipatie.
Locoregionale verdoving: gebruik van Xylocaïne®.
Vb. plexus: prik ter hoogte van de nek met lokale verdoving, zodat de zenuwen richting de
schouder verdoofd zijn minder analgetica geven en werkt langer door na de operatie.
4. Autonome reflexen: dienen vermeden te worden tijdens een operatie!
Chirurgische prikkels kunnen het cardiocirculair systeem beïnvloeden: overprikkeling N.vagus kan
een vagale reactie uitlokken = vagale collaps
- Vagale collaps: bradycardie en vasodilatatie (iemand die ineens heel bleek wordt en in elkaar
zakt, de hartslag is enorm vertraagd en stopt kort benen omhoog leggen om de bloeddruk
terug te laten stijgen).
Medicatie bij vagale collaps: Atropine® of Efedrine®
- Atropine® = vagolyticum: gaat de vagus tegenwerken/tegenhouden bloeddruk en
hartslag gaan terug stijgen.
- Efedrine® = vasoconstrictor: gaat hartslag en bloeddruk doen stijgen.
MONITORING TIJDENS DE ALGEMENE ANESTHESIE
ECG (= ELEKTRO-CARDIOGRAM)
Door elektroden op het lichaam te plaatsen wordt de spieractiviteit gemonitord
Normaal: op zowel de armen als de benen elektroden + 6 op de borstkas
Tijdens operaties: 3 elektroden op de borstkas: daar wordt de elektrische activiteit
van het hart gecontroleerd.
Op de ECG worden het hartritme en ritmestoornissen afgelezen.
Normale ECG:
Verloop hartritme: - De sinusknoop start de impuls, die naar de atria gaat. Dit is de P-golf.
- De impuls komt aan in de AV-knoop en wordt daar even tegengehouden,
dus blijft de lijn plat.
- Daarna zal de impuls naar de bundel van His gaan, waardoor het QRS-
complex begint. Het septum depolariseert van links naar rechts, wat je ziet
in de kleine piek naar beneden = Q.
- Dan gaat de impuls naar de apex (hartpunt), waardoor er een grote piek
ontstaat in het ECG = R.
- De impuls gaat dan via de purkinjevezels naar de ventrikelwanden,
waardoor er weer een negatief piekje ontstaat = S.
- De ventrikels repolariseren weer, wat te zien is als een positieve T-golf.
Anesthesie = de leer of wetenschap van het kunstmatig uitschakelen van pijn en/of het bewustzijn in het
kader van een diagnostische of therapeutische procedure.
Kunstmatig pijn uitschakelen kan ook zonder narcose (niet altijd met verminderen van bewustzijn).
Sedatie: verminderd bewustzijn, maar niet helemaal bewustzijn wegnemen.
Locoregionale verdoving: epidurale verdoving, spinale verdoving, …
ALGEMENE ANESTHESIE
Algemene anesthesie bestaat uit 3 fasen: - Inductie inleiding van de anesthesie
- Maintenance onderhouden van de hypnose
- Uitleiden weer wakker maken van de patiënt
BASISKENMERKEN ALGEMENE ANESTHESIE
1. Hypnose = het in slaap brengen van de patiënt, meestal met sedatie (lichtere vorm van hypnotica).
Belangrijkste producten om iemand te laten slapen = Propofol®/Propolipid® (of Diprevan®)
- Witte vloeistof dat IV wordt ingespoten via een spuitpomp.
- Snel afgebroken door de lever (T1/2 = 30-60min) sneller aan vullen om effect te
behouden.
Ander product: Sevoflurane®, vooral bij kinderen gegeven of tijdens de maintenance-fase bij
volwassenen.
- Vloeistof dat in verdampte vorm wordt gegeven via de zuurstof.
- Wordt niet afgebroken door het lichaam, bij uitademing verdwijnt het uit ons systeem.
2. Spierrelaxatie = met intentie de glad gestreepte spieren (skeletspieren) te verslappen.
Waarom tijdens inductie?
- Intuberen: om goed te kunnen intuberen is het makkelijker dat de mond-, kaak- en
keelspieren verslapt zijn. Ook het diafragma wordt slap, dus het is belangrijk op beademing op
te starten.
Waarom tijdens maintenance?
- Tijdens operaties waar de spieren in de weg liggen
Vb. darmoperatie: als de buikspieren niet verslapt zijn, gaan de darmen niet terug in
de buik geraken; vb. heupoperatie: je krijgt de spieren rond de heup niet
opengesneden als deze gespannen staan.
Meest gebruikte spierverslapper = Esmeron® (IV) of Myoplegine® (IV)
- Esmeron®: wordt door de nieren afgebroken (CAVE: mensen met nierinsufficiëntie gaan
minder snel afbreken dus langere werking). Esmeron heeft ook een langere werking dan
Propofol, dus bij het wakker maken zien dat eerst de spierverslapper is uitgewerkt.
- Myoplegine®: werkt direct, maar werkt minder lang dan Esmeron.
Antagonist: Neostigmine® of Bridion®; wanneer de spierverslapper nog te lang werkt moet
dit eerst gegeven worden voor met de patiënt wakker maakt.
Train of four (TOF): aan de N. Ulnaris worden om de 30sec 4x een stimulus gegeven, wat normaal
resulteert in 4 spiercontracties van de duim. Wanneer die contracties niet 4x even goed doorkomen,
dan is de spierverslapper nog niet volledig uitgewerkt.
, 3. Analgesie = pijndemping, vooral bij chirurgische ingrepen.
3 graden in de analgetica: 1) Paracetamol®, Dafalgan®
2) Tramadol®, Tradonal®
3) Opiaten: Dipidolor®/Sufentanyl®, Morfine®
- Belangrijkste nevenwerking opiaten = ademhalingsdepressie (daarom wordt Naloxone®
gegeven als antagonist, dat gaan de ademhalingsdepressie corrigeren).
- Daarnaast ook: miose, piepkleine pupillen en obstipatie.
Locoregionale verdoving: gebruik van Xylocaïne®.
Vb. plexus: prik ter hoogte van de nek met lokale verdoving, zodat de zenuwen richting de
schouder verdoofd zijn minder analgetica geven en werkt langer door na de operatie.
4. Autonome reflexen: dienen vermeden te worden tijdens een operatie!
Chirurgische prikkels kunnen het cardiocirculair systeem beïnvloeden: overprikkeling N.vagus kan
een vagale reactie uitlokken = vagale collaps
- Vagale collaps: bradycardie en vasodilatatie (iemand die ineens heel bleek wordt en in elkaar
zakt, de hartslag is enorm vertraagd en stopt kort benen omhoog leggen om de bloeddruk
terug te laten stijgen).
Medicatie bij vagale collaps: Atropine® of Efedrine®
- Atropine® = vagolyticum: gaat de vagus tegenwerken/tegenhouden bloeddruk en
hartslag gaan terug stijgen.
- Efedrine® = vasoconstrictor: gaat hartslag en bloeddruk doen stijgen.
MONITORING TIJDENS DE ALGEMENE ANESTHESIE
ECG (= ELEKTRO-CARDIOGRAM)
Door elektroden op het lichaam te plaatsen wordt de spieractiviteit gemonitord
Normaal: op zowel de armen als de benen elektroden + 6 op de borstkas
Tijdens operaties: 3 elektroden op de borstkas: daar wordt de elektrische activiteit
van het hart gecontroleerd.
Op de ECG worden het hartritme en ritmestoornissen afgelezen.
Normale ECG:
Verloop hartritme: - De sinusknoop start de impuls, die naar de atria gaat. Dit is de P-golf.
- De impuls komt aan in de AV-knoop en wordt daar even tegengehouden,
dus blijft de lijn plat.
- Daarna zal de impuls naar de bundel van His gaan, waardoor het QRS-
complex begint. Het septum depolariseert van links naar rechts, wat je ziet
in de kleine piek naar beneden = Q.
- Dan gaat de impuls naar de apex (hartpunt), waardoor er een grote piek
ontstaat in het ECG = R.
- De impuls gaat dan via de purkinjevezels naar de ventrikelwanden,
waardoor er weer een negatief piekje ontstaat = S.
- De ventrikels repolariseren weer, wat te zien is als een positieve T-golf.
