Samenvatting Beleidsthema's in de jeugdhulp

Beleidsthema’s in de jeugdhulp
Inhoud
1 Inleiding beleidsthema’s in de jeugdhulp............................................................................................3
1.1 Definitie ‘beleid’ algemeen...........................................................................................................3
2 Vermaatschappelijking van de jeugdhulp............................................................................................4
2.1 Inleidend: in de beleidsnota’s.......................................................................................................4
2.2 Wat is vermaatschappelijking?.....................................................................................................4
2.3 Belang van het sociaal netwerk....................................................................................................5
2.4 Voorbeelden van vermaatschappelijking in de jeugdhulp............................................................6
2.5 Voor- en nadelen van vermaatschappelijking...............................................................................8
2.6 Mogelijke examenvragen..............................................................................................................9
3 Vraaggestuurde hulpverlening..........................................................................................................10
3.1 Inleidend: in de beleidsnota’s.....................................................................................................10
3.2 Wat is vraaggestuurde hulpverlening?.......................................................................................10
3.3 Oorzaken....................................................................................................................................10
3.4 Voorwaarden..............................................................................................................................11
3.5 Cliëntenparticipatie!...................................................................................................................13
3.6 Mogelijke examenvragen............................................................................................................16
4 Preventie...........................................................................................................................................17
4.1 Inleidend: in de beleidsnota’s.....................................................................................................17
4.2 Wat is preventie?........................................................................................................................17
4.3 Voorbeelden van preventief werken in de jeugdhulp.................................................................18
4.4 Voordelen en valkuilen van preventie........................................................................................21
4.5 Mogelijke examenvragen............................................................................................................21
5 Continuïteit........................................................................................................................................22
5.1 Inleidend: in de beleidsnota’s.....................................................................................................22
5.2 Verschillende vormen van continuïteit.......................................................................................22
5.3 Mogelijke examenvragen............................................................................................................24
6 Netwerking........................................................................................................................................25
6.1 Inleidend in de beleidsnota’s......................................................................................................25
6.2 Wat is netwerking?.....................................................................................................................25
6.3 Voorbeelden van netwerking.....................................................................................................25
6.4 Mogelijke examenvragen............................................................................................................30
6.5 Yuneco........................................................................................................................................31


1

,7 Vermarkting.......................................................................................................................................35
7.1 Inleidend: in de beleidsnota’s.....................................................................................................35
7.2 Wat is vermarkting van de zorg (niet)?.......................................................................................35
7.3 Voorbeeld van vermarkting van de zorg: Thomashuizen............................................................39
7.4 Voor- en nadelen van vermarkting van de zorg..........................................................................40
7.5 Mogelijke examenvragen............................................................................................................41
8 Digitalisering......................................................................................................................................42
8.1 Kenmerken digitale dienst- en hulpverlening.............................................................................42
8.2 Soorten online dienst- en hulpverlening.....................................................................................42
8.3 Bandbreedte: project van agentschap Opgroeien......................................................................42
8.4 Voor- en nadelen van digitalisering............................................................................................42
9 Beleid maken en financieren.............................................................................................................43
9.1 Wie bepaalt (mee) de beleidsthema’s (macro)?.........................................................................43
9.2 Wat kost ons (jeugdhulp)beleid?................................................................................................44
9.3 Hoe wordt (jeugdhulp)beleid gefinancierd (macro)?..................................................................45




2

,Beleidsthema’s in de jeugdhulp
SV
1 Inleiding beleidsthema’s in de jeugdhulp
1.1 Definitie ‘beleid’ algemeen
 Om bepaalde doelstellingen te bereiken (wat?)
o Vb. Coronapandemie indijken => coronabeleid
o Vb. Leerachterstand kwetsbare jongeren inhalen => onderwijsbeleid
o Vb. klimaatbeleid: betogingen Youth For Climate
 De manier waarop je zaken aanpakt (hoe?)
o Regels, maatregelen en handelswijzen
 Vb: Overheid zet in op zomerscholen
 School kiest ervoor om ouders van kwetsbare leerlingen meer te betrekken bij het
onderwijs
 Leerkracht voorziet extra begeleiding van kwetsbare leerling
 KEUZES maken
 Daarbij rekening houden met (on)gewenste gevolgen
o Bv. coronabeleid vorig jaar: virusverspreiding indijken met lockdown
 Effectief voor fysieke gezondheid (gewenst)
 Nefast voor psycho-sociale gezondheid en horeca (ongewenst)
 Definitie ‘jeugdhulp’
o Decreet IJH, artikel 5: “Integrale jeugdhulp biedt aan minderjarigen, hun ouders en, in
voorkomend geval, hun opvoedingsverantwoordelijken en de betrokken personen uit hun
leefomgeving die daar behoefte aan hebben, hulp en zorg op maat die met een grote mate
aan flexibiliteit aan de hulpvraag proberen te beantwoorden. Ze doet dat door een
gemeenschappelijke analyse van de hulpvraag en in een sector overschrijdende
samenwerking tussen jeugd-hulpaanbieders en intersectorale afstemming van het
jeugdhulpaanbod. (…) Ze omvat zowel de rechtstreeks toegankelijke als de niet rechtstreeks
toegankelijke jeugdhulp, waarmee de personen tot wie ze zich richt, instemmen, als
gerechtelijke jeugdhulp. (…) Er worden voorzieningen en projecten georganiseerd, erkend of
gesubsidieerd voor de jeugdhulpverlening aan minderjarigen die zich in een verontrustende
situatie bevinden of die een jeugddelict hebben gepleegd, en eventueel van hun ouders, hun
opvoedingsverantwoordelijken of personen uit hun leefomgeving
 Toepassing ‘jeugdhulpbeleid’
o Doelstellingen
o Hoe? => keuzes!
o Rekening houden met gevolgen
 Concreet voorbeeld
o Vb: tekort aan personeel in jeugdhulp => beleid hierrond nodig
 Doel: voldoende personeel
 Hoe? Via campagne
 Jeugdhulpbeleid op drie niveaus: m-m-m
o Meso

3

, o Micro
o macro




2 Vermaatschappelijking van de jeugdhulp
2.1 Inleidend: in de beleidsnota’s
 Inleidend in de beleidsnota’s
o We zetten verder in op de vermaatschappelijking van de zorg. Het is immers cruciaal
dat kwetsbare mensen hun eigen zinvolle plek in de samenleving vinden. (Beleidsnota
WVGA)
o “We zetten sterker in op de uitbouw van expertise in de jeugdhulp rond sociale
netwerken, buurtwerking, verenigingsleven, mantelzorgers… ten voordele van
kwetsbare gezinnen met kinderen en jongeren. (Actieplan Jeugdhulp, 2015)”
o “Krachtgericht werken moet, nog sterker dan vandaag, een basishouding binnen een
versterkte jeugdhulp worden (Een 2.0-aanpak voor IJH in Vlaanderen)”
 6 doelstellingen van de IJH?
1) Vermaatschappelijking van de zorg
2) Continuïteit van de hulpverlening
3) Tijdige toegang tot de jeugdhulp: (niet) rechtstreeks hulp
4) Gepast omgaan met verontrusting: (gemandateerde voorzien)
5) Crisishulpverlening voorzien: (meldpunten,...)
6) Maximale participatie van kinderen en ouders

2.2 Wat is vermaatschappelijking?
 °1960-1970
 Vermaatschappelijking van de jeugdhulp = 1 van de 6 doelstellingen van de IJH
 Vermaatschappelijking definitie = Zorg/hulp IN de samenleving (inclusie) en DOOR de
samenleving (informele zorg)
 Getrapte zorg; subsidiariteit
 Ook wel voorgesteld in concentrische cirkels (WHO):
 Dus: maximaal respecteren en versterken van de krachten
van de cliënt en zijn omgeving => krachtgericht werken
 Organisatie én inhoud van zorg is veranderd
1. Wijzigingen in de organisatie van de zorg:
extramuralisering/ de-institutionalisering
 Einde van de totale instituties
 Afbouw van residentiële bedden, ten voordele van
ambulante, mobiele en semi-residentiële hulp
 Balanced care (=gebalanceerde zorg):
- Residentiële Hulpverlening als het moet, mobiel en ambulant als het kan
- Kleinschalige residentiële hulp in de samenleving
- Focus op informele zorg: MZ (= mantelzorg) en VW (= vrijwilligers)
 zie les 3: welzijnscreatie kan ook zonder markt; informele zorg
wordt niet meegerekend in BBP
 België: VW = 130 000 VTE (voltijds equivalenten)
 Vlaanderen: 26% verleent mantelzorg

4