2022-2023 Ivana Raspudic
Verbintenissenrecht
1
,2022-2023 Ivana Raspudic
INHOUDSOPGAVE
DEEL 0 INLEIDING
DEEL I HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN .....................
1. Het begrip verbintenis..........................................................................................................................................
1.1. VERMOGENSRECHTELIJKE VERBINTENIS......................................................................................................
1.2. NATUURLIJKE VERBINTENIS ..........................................................................................................................
2. De verschillende soorten verbintenissen ..........................................................................................................
2.1 INDELING VOLGENS HET VOORWERP ...........................................................................................................
2.2 INDELING VOLGENS AANTAL SA’S OF SE’S ...................................................................................................
2.3 INDELING VOLGENS DE MODALITEITEN .......................................................................................................
2.4 VERBINTENISSEN MET TIJDSBEPALING .........................................................................................................
DEEL II. DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN ...............................................................
1. De verbintenis door eenzijdige wilsuiting .........................................................................................................
2. De schijn- of vertrouwensleer ............................................................................................................................
3. De overeenkomst: definitie en soorten ............................................................................................................
3.1 BEGRIP OVEREENKOMST ................................................................................................................................
3.2 SOORTEN OVEREENKOMSTEN .......................................................................................................................
4. Grondbeginselen van het contractenrecht ........................................................................................................
4.1. DE THEORIE VAN DE WILSAUTONOMIE ........................................................................................................
4.2 DE SOCIALISERING VAN HET CONTRACTENRECHT........................................................................................
5. De totstandkoming van de overeenkomst ........................................................................................................
5.1 DE PRECONTRACTUELE FASE.........................................................................................................................
5.2 AANBOD EN AANVAARDING ..........................................................................................................................
6. Geldigheidsvereisten van de overeenkomst .....................................................................................................
6.1 DE TOESTEMMING ...........................................................................................................................................
6.2 DE BEKWAAMHEID .........................................................................................................................................
6.3 HET VOORWERP .............................................................................................................................................
6.4 DE OORZAAK ...................................................................................................................................................
7. Gevolgen van de overeenkomst voor de contractspartijen .............................................................................
7.1 INTERPRETATIE VAN DE OVEREENKOMST ....................................................................................................
7.2 AANVULLING VAN DE OVEREENKOMST ........................................................................................................
7.3 DE UITVOERING TE GOEDER TROUW ............................................................................................................
7.4 DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID ......................................................................................................
8. Sancties bij contractbreuk...................................................................................................................................
8.1 ALGEMEEN ......................................................................................................................................................
8.2 SCHORSING VAN VERBINTENISSEN................................................................................................................
8.3 HET TENIETGAAN VAN OVEREENKOMSTEN....................................................................................................
8.4 PRIJSVEMINDERING ........................................................................................................................................
9. Gevolgen voor derden van de ovk.....................................................................................................................
9.1 ONDERSCHEID CONTRACTSPARTIJEN/DERDEN .............................................................................................
9.2 RELATIVITEIT VAN OBLIGATOIRE INTERNE GEVOLGEN ...............................................................................
9.3 TEGENWERPBAARHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN ................................................................................
2
,2022-2023 Ivana Raspudic
10. De rechtsfeiten....................................................................................................................................................
10.0 INLEIDING ......................................................................................................................................................
10.1 ZAAKWAARNEMING ......................................................................................................................................
10.2 ONVERSCHULDIGDE BETALING ...................................................................................................................
10.3 ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING ..........................................................................................................
DEEL III. OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN .....................................................................................
INLEIDING .................................................................................................................................................................
1. De overdracht of cessie van schuldvordering ...................................................................................................
1.1 ALGEMEEN ......................................................................................................................................................
1.2 DE VERHOUDING TUSSEN OVERDRAGER EN OVERNEMER .........................................................................
1.3 TEGENWERPELIJKHEID VAN CESSIE ..............................................................................................................
1.4 GEVOLGEN VAN CESSIE ..................................................................................................................................
2. Schuld- en contractsoverdracht ..........................................................................................................................
2.1 SCHULDOVERDRACHT .....................................................................................................................................
2.2 CONTRACTSOVERDRACHT ..............................................................................................................................
DEEL IV TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF DE RECHTSVORDERING ...................
1. Nakoming van verbintenissen of betaling ........................................................................................................
1.1 HET BEGRIP BETALING ....................................................................................................................................
1.2 TOEPASSINGSVOORWAARDEN .......................................................................................................................
1.3 VOORWERP VAN DE BETALING ....................................................................................................................
1.4 BETALING MET SUBROGATIE .........................................................................................................................
1.5 GEDWONGEN BETALING................................................................................................................................
2. Schuldvernieuwing (novatie)..............................................................................................................................
2.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
2.2. GELDIGHEIDSVEREISTEN ................................................................................................................................
2.3. BEWIJS SCHULDVERNIEUWING .....................................................................................................................
2.4. GEVOLGEN VAN SCHULDVERNIEUWING ......................................................................................................
3. Schuldvergelijking ................................................................................................................................................
3.1 BEGRIP ............................................................................................................................................................
3.2 Wettelijke schuldvergelijking .........................................................................................................................
3.3. GERECHTELIJKE SCHULDVERGELIJKING.........................................................................................................
3.4. CONVENTIONELE SCHULDVERGELIJKING......................................................................................................
4. Kwijtschelding van schuld ..................................................................................................................................
4.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
4.2. KENMERKEN...................................................................................................................................................
4.3. BEWIJS ...........................................................................................................................................................
4.4. GEVOLGEN .....................................................................................................................................................
5. Schuldvermenging ................................................................................................................................................
5.1. BEGRIP, KENMERKEN EN TOEPASSINGSVOORWAARDEN ............................................................................
5.2. GEVOLGEN .....................................................................................................................................................
3
,2022-2023 Ivana Raspudic
6. De bevrijdende verjaring ....................................................................................................................................
6.1. BEGRIP, KENMERKEN EN GEVOLGEN ...........................................................................................................
6.2. BEREKENING VAN DE VERJARINGSTERMIJN .................................................................................................
6.3. DUUR VAN AANTAL BELANGRIJKE VERJARINGSTERMIJNEN .......................................................................
6.4. STUITINGS-, SCHORSINGS- EN VERLENGINGSGRONDEN ..............................................................................
7. Afstand van recht en rechtsverwerking .............................................................................................................
7.1. AFSTAND VAN RECHT....................................................................................................................................
7.2 RECHTSVERWERKING ......................................................................................................................................
8. Verval van recht of bevoegdheid .......................................................................................................................
8.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
8.2. VERSCHIL MET VERJARINGSTERMIJN............................................................................................................
DEEL V HET BEWIJS ................................................................................................................................
1. Algemeen...............................................................................................................................................................
1.1 NLEIDENDE BESCHOUWINGEN ......................................................................................................................
1.2 ALGEMENE BEGINSELEN.................................................................................................................................
2. Voorwerp van het bewijs.....................................................................................................................................
2.1. FEITEN ............................................................................................................................................................
2.2. BETWISTE FEITEN ...........................................................................................................................................
3. De bewijslast .........................................................................................................................................................
3.1 ALGEMENE BEGINSELEN ................................................................................................................................
3.2. TOEPASSINGEN INZAKE DE BEWIJSLAST ......................................................................................................
4. De bewijsstandaard...............................................................................................................................................
4.1 Algemene regel: zeker bewijs........................................................................................................................
4.2. Uitzondering: bewijs door waarschijnlijkheid ..............................................................................................
5. Wettelijke vermoedens ........................................................................................................................................
5.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
5.2. AARD VAN DE WETTELIJKE VERMOEDENS ...................................................................................................
6. De toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen ........................................................................................................
6.1 PRINCIPES........................................................................................................................................................
6.2 GEREGLEMENTEERD BEWIJSSTELSEL.............................................................................................................
7. De bewijsmiddelen................................................................................................................................................
7.1 HIËRARCHIE BEWIJSMIDDELEN ......................................................................................................................
7.2. SCHRIFTELIJK BEWIJS ....................................................................................................................................
7.3 BEWIJS DOOR GETUIGEN ................................................................................................................................
7.4 BEWIJS DOOR VERMOEDENS .........................................................................................................................
7.5 BEKENTENIS ....................................................................................................................................................
7.6 GEDINGBESLISSENDE EED..............................................................................................................................
4
, 2022-2023 Ivana Raspudic
0. INLEIDING
1. WAAROVER GAAT HET
• Verbintenissenrecht is de “Moeder van het recht”
• Omvat:
o Verbintenissen uit eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
• Eenzijdige RH: bv: registratierechten, afschaffing woonbonus (ik stel iets voor
en u moet gewoon accepteren), het kopen van een trui-> winkelier doet een
aanbod
• Meerzijdige RH: overeenkomst (huurovereenkomst -> 2 partijen: huurder en
verhuurder)
o Verbintenissen uit de wet (leer van de onrechtmatige daad: afzonderlijk vak BCA),
meer bepaald rechtsfeiten
• Rechtsfeiten: stel mijn wagen staat geparkeerd op de openbare weg en
iemand maakt krassen met zijn sleutel op mijn wagen -> vandalisme. Geen
contractuele relatie met een persoon. Het is een 3e, maar de wet gaat
gevolgen toe-eigenen aan de dader.-> art. 1382 oud BW
• Rechtsfeiten: feiten die je stelt waarmee u geen rechtsgevolgen beoogd,
maar waaraan de wet zelf rechtsgevolgen aan vaststelt
• Kern van het privaatrecht: regelt rechtsverhoudingen tussen individuen
o Vaak invloed boek 6 WER besproken
o Altijd een examenvraag waarnaar je moet verwijzen naar boek 6 WER (lex specialis)
• >< publiek recht: regelt rechtsverhoudingen tussen overheid en individuen
o Individu: titularis van subjectief recht (NP of RP)
2. BIJZONDERE STATUS
Doelstellingen verbintenissenrecht:
• Bindende kracht ovk m.h.o. op een efficiënt en rechtszeker verloop van het rechtsverkeer
o 1804: je moet zeker zijn dat de tegenpartij zijn overeenkomst zal nakomen
o Stel in gebreke blijven -> contractueel aansprakelijk kunnen stellen
§ Examen: casus aansprakelijkheid: ‘contractuele’ aansprakelijkheid (2e zit)!!!!
o Efficiëntie en rechtszekerheid
• Contractsvrijheid, steunend op individuele vrijheid en autonomie
o Je mag in beginsel kiezen met wie je contracteert, waarvoor en voor hoeveel
§ Doorheen de jaren zijn er meer en meer uitzonderingen -> socialisering: vb: anti-
discriminatiewetgeving
§ Uitzondering: specifieke wetgevingen voor bv. ondernemingen
5
, 2022-2023 Ivana Raspudic
• Maatschappelijke rechtvaardigheid
o In principe beschikken potentiële contractspartijen over evenveel info, maar in praktijk is
dat niet altijd het geval
o Vb.: ik wil mijn wagen parkeren in een parkeergarage. Ik ga contracteren en daarvoor moet
ik betalen. Uiteraard heb ik geen onderhandelingsvrijheid. Daardoor is het handig dat je
weet dat je kan terugvallen op het gemeen verbintenissenrecht, indien er niet zoveel
geregeld is.
3. EVOLUTIE VAN OUD NAAR NIEUW RECHT
• Regels van oud BW van 1804 achterhaald?
o Andere buurlanden hebben hun oud wet gewijzigd
o Regels achterhaald?: ja en neen
§ Cass: modernisering van het verbintenissenrecht, maar dit is niet zo makkelijk,
omdat er een scheiding der machten is-> enkel uitspraak geven over de grond van
de zaak. Cass is geen wetgever (onafhankelijkheid)
§ Cass. heeft wel nieuwe rechtsfiguren ingevoerd -> verankering van
cassatierechtspraak -> vb.: meer nood aan buitengerechtelijke sancties
• Vb.: gekwalificeerde benadeling (zie later)
• Maar rechtspraak heeft gezorgd voor evolutie, waardoor verbintenissenrecht de “tand des tijds”
relatief goed heeft doorstaan.
o HvC zorgde ervoor dat het BW zich vrij goed mee evolueerde met de samenleving
o MAAR HvC kan enkel uitspraak doen op datgene wat hen gevraagd wordt -> beperkt
• Hoge verwachtingen van nieuw verbintenissenrecht
o Niet enkel verankeren wat er bestaat, misschien iets herdenken -> zie puntje 4
4. NIEUWE BOEKEN 1 EN 5 BW
• Totstandkoming ging niet zonder slag of stoot
• Wetsvoorstellen van 24/02/2021
• Ruime consultatie m.b.t. boek 5
o Wetsvoorstel komt online en iedereen kon reageren -> °veel reactie
o Vooral reactie uit advocatuur, notariaat, academische wereld…
• °Amendementen
• Wetten van 28 april 2022, BS 1 juli 2022
• Inwerkingtreding: 1 januari 2023
• Opstellers waren professoren. Zij zeggen dat het nieuw verbintenissenrecht een evolutie is en niet
een revolutie.
6
Verbintenissenrecht
1
,2022-2023 Ivana Raspudic
INHOUDSOPGAVE
DEEL 0 INLEIDING
DEEL I HET BEGRIP VERBINTENIS EN DE VERSCHILLENDE SOORTEN VERBINTENISSEN .....................
1. Het begrip verbintenis..........................................................................................................................................
1.1. VERMOGENSRECHTELIJKE VERBINTENIS......................................................................................................
1.2. NATUURLIJKE VERBINTENIS ..........................................................................................................................
2. De verschillende soorten verbintenissen ..........................................................................................................
2.1 INDELING VOLGENS HET VOORWERP ...........................................................................................................
2.2 INDELING VOLGENS AANTAL SA’S OF SE’S ...................................................................................................
2.3 INDELING VOLGENS DE MODALITEITEN .......................................................................................................
2.4 VERBINTENISSEN MET TIJDSBEPALING .........................................................................................................
DEEL II. DE BRONNEN EN GEVOLGEN VAN VERBINTENISSEN ...............................................................
1. De verbintenis door eenzijdige wilsuiting .........................................................................................................
2. De schijn- of vertrouwensleer ............................................................................................................................
3. De overeenkomst: definitie en soorten ............................................................................................................
3.1 BEGRIP OVEREENKOMST ................................................................................................................................
3.2 SOORTEN OVEREENKOMSTEN .......................................................................................................................
4. Grondbeginselen van het contractenrecht ........................................................................................................
4.1. DE THEORIE VAN DE WILSAUTONOMIE ........................................................................................................
4.2 DE SOCIALISERING VAN HET CONTRACTENRECHT........................................................................................
5. De totstandkoming van de overeenkomst ........................................................................................................
5.1 DE PRECONTRACTUELE FASE.........................................................................................................................
5.2 AANBOD EN AANVAARDING ..........................................................................................................................
6. Geldigheidsvereisten van de overeenkomst .....................................................................................................
6.1 DE TOESTEMMING ...........................................................................................................................................
6.2 DE BEKWAAMHEID .........................................................................................................................................
6.3 HET VOORWERP .............................................................................................................................................
6.4 DE OORZAAK ...................................................................................................................................................
7. Gevolgen van de overeenkomst voor de contractspartijen .............................................................................
7.1 INTERPRETATIE VAN DE OVEREENKOMST ....................................................................................................
7.2 AANVULLING VAN DE OVEREENKOMST ........................................................................................................
7.3 DE UITVOERING TE GOEDER TROUW ............................................................................................................
7.4 DE CONTRACTUELE AANSPRAKELIJKHEID ......................................................................................................
8. Sancties bij contractbreuk...................................................................................................................................
8.1 ALGEMEEN ......................................................................................................................................................
8.2 SCHORSING VAN VERBINTENISSEN................................................................................................................
8.3 HET TENIETGAAN VAN OVEREENKOMSTEN....................................................................................................
8.4 PRIJSVEMINDERING ........................................................................................................................................
9. Gevolgen voor derden van de ovk.....................................................................................................................
9.1 ONDERSCHEID CONTRACTSPARTIJEN/DERDEN .............................................................................................
9.2 RELATIVITEIT VAN OBLIGATOIRE INTERNE GEVOLGEN ...............................................................................
9.3 TEGENWERPBAARHEID VAN DE EXTERNE GEVOLGEN ................................................................................
2
,2022-2023 Ivana Raspudic
10. De rechtsfeiten....................................................................................................................................................
10.0 INLEIDING ......................................................................................................................................................
10.1 ZAAKWAARNEMING ......................................................................................................................................
10.2 ONVERSCHULDIGDE BETALING ...................................................................................................................
10.3 ONGERECHTVAARDIGDE VERRIJKING ..........................................................................................................
DEEL III. OVERDRACHT VAN VERBINTENISSEN .....................................................................................
INLEIDING .................................................................................................................................................................
1. De overdracht of cessie van schuldvordering ...................................................................................................
1.1 ALGEMEEN ......................................................................................................................................................
1.2 DE VERHOUDING TUSSEN OVERDRAGER EN OVERNEMER .........................................................................
1.3 TEGENWERPELIJKHEID VAN CESSIE ..............................................................................................................
1.4 GEVOLGEN VAN CESSIE ..................................................................................................................................
2. Schuld- en contractsoverdracht ..........................................................................................................................
2.1 SCHULDOVERDRACHT .....................................................................................................................................
2.2 CONTRACTSOVERDRACHT ..............................................................................................................................
DEEL IV TENIETGAAN OF UITDOVEN VAN DE VERBINTENIS OF DE RECHTSVORDERING ...................
1. Nakoming van verbintenissen of betaling ........................................................................................................
1.1 HET BEGRIP BETALING ....................................................................................................................................
1.2 TOEPASSINGSVOORWAARDEN .......................................................................................................................
1.3 VOORWERP VAN DE BETALING ....................................................................................................................
1.4 BETALING MET SUBROGATIE .........................................................................................................................
1.5 GEDWONGEN BETALING................................................................................................................................
2. Schuldvernieuwing (novatie)..............................................................................................................................
2.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
2.2. GELDIGHEIDSVEREISTEN ................................................................................................................................
2.3. BEWIJS SCHULDVERNIEUWING .....................................................................................................................
2.4. GEVOLGEN VAN SCHULDVERNIEUWING ......................................................................................................
3. Schuldvergelijking ................................................................................................................................................
3.1 BEGRIP ............................................................................................................................................................
3.2 Wettelijke schuldvergelijking .........................................................................................................................
3.3. GERECHTELIJKE SCHULDVERGELIJKING.........................................................................................................
3.4. CONVENTIONELE SCHULDVERGELIJKING......................................................................................................
4. Kwijtschelding van schuld ..................................................................................................................................
4.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
4.2. KENMERKEN...................................................................................................................................................
4.3. BEWIJS ...........................................................................................................................................................
4.4. GEVOLGEN .....................................................................................................................................................
5. Schuldvermenging ................................................................................................................................................
5.1. BEGRIP, KENMERKEN EN TOEPASSINGSVOORWAARDEN ............................................................................
5.2. GEVOLGEN .....................................................................................................................................................
3
,2022-2023 Ivana Raspudic
6. De bevrijdende verjaring ....................................................................................................................................
6.1. BEGRIP, KENMERKEN EN GEVOLGEN ...........................................................................................................
6.2. BEREKENING VAN DE VERJARINGSTERMIJN .................................................................................................
6.3. DUUR VAN AANTAL BELANGRIJKE VERJARINGSTERMIJNEN .......................................................................
6.4. STUITINGS-, SCHORSINGS- EN VERLENGINGSGRONDEN ..............................................................................
7. Afstand van recht en rechtsverwerking .............................................................................................................
7.1. AFSTAND VAN RECHT....................................................................................................................................
7.2 RECHTSVERWERKING ......................................................................................................................................
8. Verval van recht of bevoegdheid .......................................................................................................................
8.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
8.2. VERSCHIL MET VERJARINGSTERMIJN............................................................................................................
DEEL V HET BEWIJS ................................................................................................................................
1. Algemeen...............................................................................................................................................................
1.1 NLEIDENDE BESCHOUWINGEN ......................................................................................................................
1.2 ALGEMENE BEGINSELEN.................................................................................................................................
2. Voorwerp van het bewijs.....................................................................................................................................
2.1. FEITEN ............................................................................................................................................................
2.2. BETWISTE FEITEN ...........................................................................................................................................
3. De bewijslast .........................................................................................................................................................
3.1 ALGEMENE BEGINSELEN ................................................................................................................................
3.2. TOEPASSINGEN INZAKE DE BEWIJSLAST ......................................................................................................
4. De bewijsstandaard...............................................................................................................................................
4.1 Algemene regel: zeker bewijs........................................................................................................................
4.2. Uitzondering: bewijs door waarschijnlijkheid ..............................................................................................
5. Wettelijke vermoedens ........................................................................................................................................
5.1. BEGRIP ...........................................................................................................................................................
5.2. AARD VAN DE WETTELIJKE VERMOEDENS ...................................................................................................
6. De toelaatbaarheid van de bewijsmiddelen ........................................................................................................
6.1 PRINCIPES........................................................................................................................................................
6.2 GEREGLEMENTEERD BEWIJSSTELSEL.............................................................................................................
7. De bewijsmiddelen................................................................................................................................................
7.1 HIËRARCHIE BEWIJSMIDDELEN ......................................................................................................................
7.2. SCHRIFTELIJK BEWIJS ....................................................................................................................................
7.3 BEWIJS DOOR GETUIGEN ................................................................................................................................
7.4 BEWIJS DOOR VERMOEDENS .........................................................................................................................
7.5 BEKENTENIS ....................................................................................................................................................
7.6 GEDINGBESLISSENDE EED..............................................................................................................................
4
, 2022-2023 Ivana Raspudic
0. INLEIDING
1. WAAROVER GAAT HET
• Verbintenissenrecht is de “Moeder van het recht”
• Omvat:
o Verbintenissen uit eenzijdige en meerzijdige rechtshandelingen
• Eenzijdige RH: bv: registratierechten, afschaffing woonbonus (ik stel iets voor
en u moet gewoon accepteren), het kopen van een trui-> winkelier doet een
aanbod
• Meerzijdige RH: overeenkomst (huurovereenkomst -> 2 partijen: huurder en
verhuurder)
o Verbintenissen uit de wet (leer van de onrechtmatige daad: afzonderlijk vak BCA),
meer bepaald rechtsfeiten
• Rechtsfeiten: stel mijn wagen staat geparkeerd op de openbare weg en
iemand maakt krassen met zijn sleutel op mijn wagen -> vandalisme. Geen
contractuele relatie met een persoon. Het is een 3e, maar de wet gaat
gevolgen toe-eigenen aan de dader.-> art. 1382 oud BW
• Rechtsfeiten: feiten die je stelt waarmee u geen rechtsgevolgen beoogd,
maar waaraan de wet zelf rechtsgevolgen aan vaststelt
• Kern van het privaatrecht: regelt rechtsverhoudingen tussen individuen
o Vaak invloed boek 6 WER besproken
o Altijd een examenvraag waarnaar je moet verwijzen naar boek 6 WER (lex specialis)
• >< publiek recht: regelt rechtsverhoudingen tussen overheid en individuen
o Individu: titularis van subjectief recht (NP of RP)
2. BIJZONDERE STATUS
Doelstellingen verbintenissenrecht:
• Bindende kracht ovk m.h.o. op een efficiënt en rechtszeker verloop van het rechtsverkeer
o 1804: je moet zeker zijn dat de tegenpartij zijn overeenkomst zal nakomen
o Stel in gebreke blijven -> contractueel aansprakelijk kunnen stellen
§ Examen: casus aansprakelijkheid: ‘contractuele’ aansprakelijkheid (2e zit)!!!!
o Efficiëntie en rechtszekerheid
• Contractsvrijheid, steunend op individuele vrijheid en autonomie
o Je mag in beginsel kiezen met wie je contracteert, waarvoor en voor hoeveel
§ Doorheen de jaren zijn er meer en meer uitzonderingen -> socialisering: vb: anti-
discriminatiewetgeving
§ Uitzondering: specifieke wetgevingen voor bv. ondernemingen
5
, 2022-2023 Ivana Raspudic
• Maatschappelijke rechtvaardigheid
o In principe beschikken potentiële contractspartijen over evenveel info, maar in praktijk is
dat niet altijd het geval
o Vb.: ik wil mijn wagen parkeren in een parkeergarage. Ik ga contracteren en daarvoor moet
ik betalen. Uiteraard heb ik geen onderhandelingsvrijheid. Daardoor is het handig dat je
weet dat je kan terugvallen op het gemeen verbintenissenrecht, indien er niet zoveel
geregeld is.
3. EVOLUTIE VAN OUD NAAR NIEUW RECHT
• Regels van oud BW van 1804 achterhaald?
o Andere buurlanden hebben hun oud wet gewijzigd
o Regels achterhaald?: ja en neen
§ Cass: modernisering van het verbintenissenrecht, maar dit is niet zo makkelijk,
omdat er een scheiding der machten is-> enkel uitspraak geven over de grond van
de zaak. Cass is geen wetgever (onafhankelijkheid)
§ Cass. heeft wel nieuwe rechtsfiguren ingevoerd -> verankering van
cassatierechtspraak -> vb.: meer nood aan buitengerechtelijke sancties
• Vb.: gekwalificeerde benadeling (zie later)
• Maar rechtspraak heeft gezorgd voor evolutie, waardoor verbintenissenrecht de “tand des tijds”
relatief goed heeft doorstaan.
o HvC zorgde ervoor dat het BW zich vrij goed mee evolueerde met de samenleving
o MAAR HvC kan enkel uitspraak doen op datgene wat hen gevraagd wordt -> beperkt
• Hoge verwachtingen van nieuw verbintenissenrecht
o Niet enkel verankeren wat er bestaat, misschien iets herdenken -> zie puntje 4
4. NIEUWE BOEKEN 1 EN 5 BW
• Totstandkoming ging niet zonder slag of stoot
• Wetsvoorstellen van 24/02/2021
• Ruime consultatie m.b.t. boek 5
o Wetsvoorstel komt online en iedereen kon reageren -> °veel reactie
o Vooral reactie uit advocatuur, notariaat, academische wereld…
• °Amendementen
• Wetten van 28 april 2022, BS 1 juli 2022
• Inwerkingtreding: 1 januari 2023
• Opstellers waren professoren. Zij zeggen dat het nieuw verbintenissenrecht een evolutie is en niet
een revolutie.
6
