Samenvatting Adviseren als tweede beroep
Hoofdstuk 1
In dit boek worden de vijf vaardigheden van een effectieve adviseur beschreven:
- Zelfmanagement
Het is belangrijk dat de adviseur zichzelf goed kent en zijn automatische reacties kan
onderbreken. De adviseur moet weten dat deze reactie met hem te maken heeft en
niet met de klant. Wanneer hij deze reactie kan onderbreken, is hij meester van
zichzelf en kan hij doen wat in de situatie adequaat is, in plaats van zijn eigen, niet
altijd effectieve patroon uit te spelen.
- Communicatieve vaardigheden
Een adviseur moet goed kunnen overbrengen wat hij zelf bedoelt. En hij heeft een
radar nodig voor wat de geadviseerde bedoelt.
- Creatieve vaardigheden
Wanneer logisch nadenken niets meer oplevert is lateraal denken nodig.
- Organisatorische vaardigheden
Wat in de ene cultuur goed werkt heeft een averechts effect in de andere. De adviseur
kan gebruikmaken van de typische cultuurkenmerken en de ongeschreven regels in de
organisatie om zijn doelen gerealiseerd te krijgen.
- Strategische vaardigheden
Inhoudelijke deskundigheid is niet genoeg. De effectieve adviseur denkt er ook over
na welke wegen hij moet bewandelen om zijn doelen gerealiseerd te krijgen.
Overtuigen kan een goede strategie zijn, maar werkt slechts in een beperkt aantal
gevallen. In alle andere gevallen moet een andere strategie worden gekozen.
Hoofdstuk 2
Factoren in de adviseur zelf
2.1
Niveaus van persoonlijk functioneren
Situatie:
- Gedrag
- Vaardigheden
- Overtuigingen
- Persoonlijkheid
- Zelf
Gedrag
Hier kijken we wat een adviseur in een concrete situatie precies doet. Gebruikt hij wel of niet
zijn vaardigheden, handelt hij in overeenstemming met zijn overtuigingen of juist niet, buit
hij zijn persoonlijkheidskenmerken uit of werkt hij op basis van zijn minder ontwikkelde
kanten? Op dit niveau vinden we de rollen die de adviseur vervult. Gedrag is als een collectie
kleren die men aan en uit kan trekken. Bij verschillende gelegenheden kunnen we ons een
, passend gedrag kiezen.
Op dit niveau vinden we ook gedragsgewoonten. Dit zijn ingesleten handelingspatronen waar
vaak op dit moment geen reden meer voor is.
Verandering op een meer naar buiten gelegen niveau hoeven niet altijd verandering op een
meer naar binnen gelegen niveau met zich mee te brengen. Verandering op een meer naar
binnen gelegen niveau zal echter vrijwel altijd verandering op een meer naar buiten gelegen
niveau impliceren. Na invoering van de nieuwe maximumsnelheid op snelwegen daalde de
gemiddelde snelheid. Na een jaar was deze vrijwel weer op het oude niveau. Automobilisten
veranderden hun gedrag onder dreiging van een grotere pakkans. Hun overtuiging was niet
veranderd. Toen sancties uitbleven, keerden zij terug tot hun oude gedrag.
Vaardigheden
Vaardigheden zijn instrumenten waarover we beschikken. Ze zijn te beschrijven in termen
van wat we kunnen. Om vaardigheden te verwerven is de eerste stap zich bewust worden van
eventuele tekorten. Als we weten welke vaardigheden ontbreken, is de volgende stap oefenen.
De stappen bij het ontwikkelen van vaardigheden zijn:
Onbewust onvaardig: men weet niet dat men iets fout doet.
Bewust onvaardig: men weet nu wat men fout doet, maar is nog niet in staat het beter te
doen.
Bewust vaardig: wanneer men erbij nadenkt is men in staat de nieuwe vaardigheid toe te
passen, denkt men er niet bij na dan handelt men nog op de oude manier.
Onbewust vaardig: men denkt er niet meer bij na maar doet het automatisch goed, het
nieuwe gedrag is normaal geworden.
Overtuigingen
Overtuigingen geven richting aan ons handelen. Van overtuigingen zijn we ons veelal niet
bewust. Bewustwording is de eerste stap als we onze eventuele belemmerende overtuigingen
willen veranderen. De tweede stap is dan het omzetten van de belemmerende overtuigingen
in een helpende gedachte. Overtuigingen en veronderstellingen kunnen een krachtige bron
van inspiratie zijn, maar ook belemmeringen vormen voor effectiviteit.
Persoonlijkheid
Hier vinden we de karaktereigenschappen die iemand tot een unieke persoonlijkheid maken.
Karakter vormt vaak de motivatie van waaruit we handelen. Persoonlijkheidkenmerken kun
je ontwikkelen. Bijvoorbeeld iemand die technisch is, leert mensen te managen. Verandering
is dus zeker niet uitgesloten. Dezelfde karaktereigenschappen kunnen een bron van
effectiviteit of ineffectiviteit zijn, afhankelijk van hoe de adviseur daarmee omgaat. Iedere
goede eigenschap die wordt overdreven, wordt een zwak punt. Zo wordt volharding
hardnekkigheid, assertiviteit doordrammen, flexibiliteit gebrek aan ruggengraat, verandert
zorg in smoren en humor in cynisme.
Zelf
De ontwikkeling van mensen gedurende verschillende levens vertoont samenhang en
continuïteit. Karma; de lessen die wij aan het leren zijn waardoor wij ons ontwikkelen. In
onze ontwikkeling als adviseur zijn veel lessen te leren die ook dit niveau raken.
Hoofdstuk 1
In dit boek worden de vijf vaardigheden van een effectieve adviseur beschreven:
- Zelfmanagement
Het is belangrijk dat de adviseur zichzelf goed kent en zijn automatische reacties kan
onderbreken. De adviseur moet weten dat deze reactie met hem te maken heeft en
niet met de klant. Wanneer hij deze reactie kan onderbreken, is hij meester van
zichzelf en kan hij doen wat in de situatie adequaat is, in plaats van zijn eigen, niet
altijd effectieve patroon uit te spelen.
- Communicatieve vaardigheden
Een adviseur moet goed kunnen overbrengen wat hij zelf bedoelt. En hij heeft een
radar nodig voor wat de geadviseerde bedoelt.
- Creatieve vaardigheden
Wanneer logisch nadenken niets meer oplevert is lateraal denken nodig.
- Organisatorische vaardigheden
Wat in de ene cultuur goed werkt heeft een averechts effect in de andere. De adviseur
kan gebruikmaken van de typische cultuurkenmerken en de ongeschreven regels in de
organisatie om zijn doelen gerealiseerd te krijgen.
- Strategische vaardigheden
Inhoudelijke deskundigheid is niet genoeg. De effectieve adviseur denkt er ook over
na welke wegen hij moet bewandelen om zijn doelen gerealiseerd te krijgen.
Overtuigen kan een goede strategie zijn, maar werkt slechts in een beperkt aantal
gevallen. In alle andere gevallen moet een andere strategie worden gekozen.
Hoofdstuk 2
Factoren in de adviseur zelf
2.1
Niveaus van persoonlijk functioneren
Situatie:
- Gedrag
- Vaardigheden
- Overtuigingen
- Persoonlijkheid
- Zelf
Gedrag
Hier kijken we wat een adviseur in een concrete situatie precies doet. Gebruikt hij wel of niet
zijn vaardigheden, handelt hij in overeenstemming met zijn overtuigingen of juist niet, buit
hij zijn persoonlijkheidskenmerken uit of werkt hij op basis van zijn minder ontwikkelde
kanten? Op dit niveau vinden we de rollen die de adviseur vervult. Gedrag is als een collectie
kleren die men aan en uit kan trekken. Bij verschillende gelegenheden kunnen we ons een
, passend gedrag kiezen.
Op dit niveau vinden we ook gedragsgewoonten. Dit zijn ingesleten handelingspatronen waar
vaak op dit moment geen reden meer voor is.
Verandering op een meer naar buiten gelegen niveau hoeven niet altijd verandering op een
meer naar binnen gelegen niveau met zich mee te brengen. Verandering op een meer naar
binnen gelegen niveau zal echter vrijwel altijd verandering op een meer naar buiten gelegen
niveau impliceren. Na invoering van de nieuwe maximumsnelheid op snelwegen daalde de
gemiddelde snelheid. Na een jaar was deze vrijwel weer op het oude niveau. Automobilisten
veranderden hun gedrag onder dreiging van een grotere pakkans. Hun overtuiging was niet
veranderd. Toen sancties uitbleven, keerden zij terug tot hun oude gedrag.
Vaardigheden
Vaardigheden zijn instrumenten waarover we beschikken. Ze zijn te beschrijven in termen
van wat we kunnen. Om vaardigheden te verwerven is de eerste stap zich bewust worden van
eventuele tekorten. Als we weten welke vaardigheden ontbreken, is de volgende stap oefenen.
De stappen bij het ontwikkelen van vaardigheden zijn:
Onbewust onvaardig: men weet niet dat men iets fout doet.
Bewust onvaardig: men weet nu wat men fout doet, maar is nog niet in staat het beter te
doen.
Bewust vaardig: wanneer men erbij nadenkt is men in staat de nieuwe vaardigheid toe te
passen, denkt men er niet bij na dan handelt men nog op de oude manier.
Onbewust vaardig: men denkt er niet meer bij na maar doet het automatisch goed, het
nieuwe gedrag is normaal geworden.
Overtuigingen
Overtuigingen geven richting aan ons handelen. Van overtuigingen zijn we ons veelal niet
bewust. Bewustwording is de eerste stap als we onze eventuele belemmerende overtuigingen
willen veranderen. De tweede stap is dan het omzetten van de belemmerende overtuigingen
in een helpende gedachte. Overtuigingen en veronderstellingen kunnen een krachtige bron
van inspiratie zijn, maar ook belemmeringen vormen voor effectiviteit.
Persoonlijkheid
Hier vinden we de karaktereigenschappen die iemand tot een unieke persoonlijkheid maken.
Karakter vormt vaak de motivatie van waaruit we handelen. Persoonlijkheidkenmerken kun
je ontwikkelen. Bijvoorbeeld iemand die technisch is, leert mensen te managen. Verandering
is dus zeker niet uitgesloten. Dezelfde karaktereigenschappen kunnen een bron van
effectiviteit of ineffectiviteit zijn, afhankelijk van hoe de adviseur daarmee omgaat. Iedere
goede eigenschap die wordt overdreven, wordt een zwak punt. Zo wordt volharding
hardnekkigheid, assertiviteit doordrammen, flexibiliteit gebrek aan ruggengraat, verandert
zorg in smoren en humor in cynisme.
Zelf
De ontwikkeling van mensen gedurende verschillende levens vertoont samenhang en
continuïteit. Karma; de lessen die wij aan het leren zijn waardoor wij ons ontwikkelen. In
onze ontwikkeling als adviseur zijn veel lessen te leren die ook dit niveau raken.
