Inhoud
1. Hfd 1: Wat is pedagogiek?..................................................................................................................4
a. 3 niveaus van pedagogisch handelen..............................................................................................4
b. Ontstaan pedagogiek......................................................................................................................4
c. Situering pedagogiek in de wetenschap..........................................................................................5
d. Hulwetenschappen pedagogiek......................................................................................................5
e. De pedagogische relatie = unieke relatie -> niet gelijk aan andere relaties....................................6
f. Verschillende denkkaders binnen de pedagogiek...........................................................................7
2. Theoretische orthopedagogiek...........................................................................................................8
a. In de westerse samenleving: ‘driestromenland’.............................................................................8
i. De personalistische of geesteswetenschappelijke pedagogiek....................................................8
ii. Empirisch-analytische pedagogiek..............................................................................................9
iii. Kritisch-emancipatorische pedagogiek......................................................................................9
b. Cultuur-historische school............................................................................................................10
c. Postmodernisme...........................................................................................................................13
1. Opvoeden doorheen de tijden..........................................................................................................15
2. Definiëring van opvoeden.................................................................................................................16
3. Opvoedingsdoelen............................................................................................................................18
4. Opvoedingsinhouden........................................................................................................................18
5. Opvoedingsmiddelen........................................................................................................................19
6. Opvoedingsmilieus...........................................................................................................................19
7. Opvoedingsstijlen.............................................................................................................................20
7.1. De permissieve opvoedingsstijl..................................................................................................21
7.2. De verwaarlozende opvoedingsstijl...........................................................................................21
7.3. De autoritaire opvoedingsstijl....................................................................................................22
7.4. De overbeschermende opvoedingsstijl......................................................................................22
7.5. Democratische opvoedingsstijl..................................................................................................22
8. Valkuilen in opvoeden......................................................................................................................24
1. Systeemtheorie (het gezin als systeem)...........................................................................................25
1.1. Kenmerken gezinssysteem........................................................................................................25
1.1.1. Grenzen..............................................................................................................................25
1.1.2. Harmonie............................................................................................................................26
2. Rolpatronen binnen het gezin (rol vader en moeder)...................................................................26
2.1. Vader.........................................................................................................................................26
2.2. Rol van de moeder.....................................................................................................................27
,3. Differentiële opvoeding....................................................................................................................27
3.1. Definitie.....................................................................................................................................27
3.2. Opvoedingsverschillen...............................................................................................................27
3.2.1. Ouderfactoren....................................................................................................................27
3.2.2. Kindfactoren.......................................................................................................................28
3.2.3. Samen opgroeien................................................................................................................29
1. Inleiding............................................................................................................................................30
2. Ecologische visie...............................................................................................................................30
2.1. Model van Bronfenbrenner.......................................................................................................30
2.1.1. Microsysteem.....................................................................................................................30
2.1.2. Mesosysteem......................................................................................................................30
2.1.3. Exosysteem.........................................................................................................................30
2.1.4. Macrosysteem....................................................................................................................31
2.1.5. Chronossysteem.................................................................................................................31
3. Maatschappelijke functies van de kinderopvang..........................................................................31
3.1. Kinderopvang.............................................................................................................................31
3.1.1. Organisatie kinderopvang...................................................................................................31
3.2. Functies van het onderwijs........................................................................................................32
3.2.1. Kwalificatie..........................................................................................................................32
3.2.2. Socialisatie..........................................................................................................................32
3.2.3. Subjectivering.....................................................................................................................33
3.3. Reflecties...................................................................................................................................34
3.3.1. School als veilige leeromgeving..........................................................................................34
3.3.2. Verschil tussen jongens en meisjes.....................................................................................34
3.4. Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie............................................................................34
1. Hedendaagse tijd..............................................................................................................................35
2. Opvoedingsonzekerheid...................................................................................................................35
2.1. Oorzaken van opvoedingsonzekerheid......................................................................................35
2.1.1. Prestatiegerichte maatschappij..........................................................................................36
2.1.2. Medicalisering.....................................................................................................................36
2.1.3. Pedagogisering....................................................................................................................37
3. Generaties en opvoeden..................................................................................................................37
4. Veranderde communicatie...............................................................................................................38
5. Digitale vaardigheden.......................................................................................................................38
6. Mediawijsheid..................................................................................................................................39
7. Mediaopvoeding...............................................................................................................................39
, 7.1. Kinderen over mediaopvoeding.................................................................................................39
8. Begeleiding door ouders...................................................................................................................40
9. I-connected parents..........................................................................................................................40
, Pedagogiek
1.Hfd 1: Wat is pedagogiek?
Pedagogie = pais (=kind); agogein (leer) studie van de opvoeding van kinderen en jongeren (0-18)
Pedagogiek = handelingswetenschap
- Wil komen tot inzichten die bruikbaar zijn in de praktijk van de opvoeding
- Handelen van opvoeders staat centraal
a. 3 niveaus van pedagogisch handelen
b. Ontstaan pedagogiek
Ontstaan van pedagogie als wetenschap:
- Pedagogiek bestaat al lang
- We spreken al lang van opvoeden (onbewust)
- Voorbeeld : Griekse oudheid – De Spartaanse opvoeding
Grootbrengen buiten het gezin zodat ze zelfstandig hun weg vinden
Doelen: lichamelijke ontwikkeling en discipline
Opvoedingsthema was vroeger thema voor de filosofen:
- Rechtvaardige opvoeding – Aristoteles
- Kritische vragen leren stellen – Socrates
- Nature opvoeding is overbodig en schuldig aan verderf
Pedagogiek als wetenschap = jong
- Eerste leerstoel aan de universiteit van Halle (Duitsland) – 1979
- Als wetenschap dus pas laat invloed op het werkveld
Decroly in België (belang leefwereld kind)
1. Hfd 1: Wat is pedagogiek?..................................................................................................................4
a. 3 niveaus van pedagogisch handelen..............................................................................................4
b. Ontstaan pedagogiek......................................................................................................................4
c. Situering pedagogiek in de wetenschap..........................................................................................5
d. Hulwetenschappen pedagogiek......................................................................................................5
e. De pedagogische relatie = unieke relatie -> niet gelijk aan andere relaties....................................6
f. Verschillende denkkaders binnen de pedagogiek...........................................................................7
2. Theoretische orthopedagogiek...........................................................................................................8
a. In de westerse samenleving: ‘driestromenland’.............................................................................8
i. De personalistische of geesteswetenschappelijke pedagogiek....................................................8
ii. Empirisch-analytische pedagogiek..............................................................................................9
iii. Kritisch-emancipatorische pedagogiek......................................................................................9
b. Cultuur-historische school............................................................................................................10
c. Postmodernisme...........................................................................................................................13
1. Opvoeden doorheen de tijden..........................................................................................................15
2. Definiëring van opvoeden.................................................................................................................16
3. Opvoedingsdoelen............................................................................................................................18
4. Opvoedingsinhouden........................................................................................................................18
5. Opvoedingsmiddelen........................................................................................................................19
6. Opvoedingsmilieus...........................................................................................................................19
7. Opvoedingsstijlen.............................................................................................................................20
7.1. De permissieve opvoedingsstijl..................................................................................................21
7.2. De verwaarlozende opvoedingsstijl...........................................................................................21
7.3. De autoritaire opvoedingsstijl....................................................................................................22
7.4. De overbeschermende opvoedingsstijl......................................................................................22
7.5. Democratische opvoedingsstijl..................................................................................................22
8. Valkuilen in opvoeden......................................................................................................................24
1. Systeemtheorie (het gezin als systeem)...........................................................................................25
1.1. Kenmerken gezinssysteem........................................................................................................25
1.1.1. Grenzen..............................................................................................................................25
1.1.2. Harmonie............................................................................................................................26
2. Rolpatronen binnen het gezin (rol vader en moeder)...................................................................26
2.1. Vader.........................................................................................................................................26
2.2. Rol van de moeder.....................................................................................................................27
,3. Differentiële opvoeding....................................................................................................................27
3.1. Definitie.....................................................................................................................................27
3.2. Opvoedingsverschillen...............................................................................................................27
3.2.1. Ouderfactoren....................................................................................................................27
3.2.2. Kindfactoren.......................................................................................................................28
3.2.3. Samen opgroeien................................................................................................................29
1. Inleiding............................................................................................................................................30
2. Ecologische visie...............................................................................................................................30
2.1. Model van Bronfenbrenner.......................................................................................................30
2.1.1. Microsysteem.....................................................................................................................30
2.1.2. Mesosysteem......................................................................................................................30
2.1.3. Exosysteem.........................................................................................................................30
2.1.4. Macrosysteem....................................................................................................................31
2.1.5. Chronossysteem.................................................................................................................31
3. Maatschappelijke functies van de kinderopvang..........................................................................31
3.1. Kinderopvang.............................................................................................................................31
3.1.1. Organisatie kinderopvang...................................................................................................31
3.2. Functies van het onderwijs........................................................................................................32
3.2.1. Kwalificatie..........................................................................................................................32
3.2.2. Socialisatie..........................................................................................................................32
3.2.3. Subjectivering.....................................................................................................................33
3.3. Reflecties...................................................................................................................................34
3.3.1. School als veilige leeromgeving..........................................................................................34
3.3.2. Verschil tussen jongens en meisjes.....................................................................................34
3.4. Ouderbetrokkenheid en ouderparticipatie............................................................................34
1. Hedendaagse tijd..............................................................................................................................35
2. Opvoedingsonzekerheid...................................................................................................................35
2.1. Oorzaken van opvoedingsonzekerheid......................................................................................35
2.1.1. Prestatiegerichte maatschappij..........................................................................................36
2.1.2. Medicalisering.....................................................................................................................36
2.1.3. Pedagogisering....................................................................................................................37
3. Generaties en opvoeden..................................................................................................................37
4. Veranderde communicatie...............................................................................................................38
5. Digitale vaardigheden.......................................................................................................................38
6. Mediawijsheid..................................................................................................................................39
7. Mediaopvoeding...............................................................................................................................39
, 7.1. Kinderen over mediaopvoeding.................................................................................................39
8. Begeleiding door ouders...................................................................................................................40
9. I-connected parents..........................................................................................................................40
, Pedagogiek
1.Hfd 1: Wat is pedagogiek?
Pedagogie = pais (=kind); agogein (leer) studie van de opvoeding van kinderen en jongeren (0-18)
Pedagogiek = handelingswetenschap
- Wil komen tot inzichten die bruikbaar zijn in de praktijk van de opvoeding
- Handelen van opvoeders staat centraal
a. 3 niveaus van pedagogisch handelen
b. Ontstaan pedagogiek
Ontstaan van pedagogie als wetenschap:
- Pedagogiek bestaat al lang
- We spreken al lang van opvoeden (onbewust)
- Voorbeeld : Griekse oudheid – De Spartaanse opvoeding
Grootbrengen buiten het gezin zodat ze zelfstandig hun weg vinden
Doelen: lichamelijke ontwikkeling en discipline
Opvoedingsthema was vroeger thema voor de filosofen:
- Rechtvaardige opvoeding – Aristoteles
- Kritische vragen leren stellen – Socrates
- Nature opvoeding is overbodig en schuldig aan verderf
Pedagogiek als wetenschap = jong
- Eerste leerstoel aan de universiteit van Halle (Duitsland) – 1979
- Als wetenschap dus pas laat invloed op het werkveld
Decroly in België (belang leefwereld kind)
