Inleiding Wereldeconomie samenvatting minor

Inleiding Wereldeconomie

Hoorcollege 1 & 2

Economie gaat over keuzes met schaarse middelen: verdeling of allocatie van geld, tijd, goederen.
Zijn alternatief aanwendbaar, maar als ze voor een bepaald doel ingezet worden, kun je ze niet
meer voor iets anders gebruiken.

Opportuniteitskosten/alternatieve kosten = de kosten die uitgedrukt kunnen worden als het
verschil tussen de opbrengst van een genomen beslissing en de opbrengst van het best mogelijke
alternatief.

BBP: geeft het totaal van de primaire inkomens in een land aan.
 Optelsom van de productiefactoren (kapitaal, arbeid, ondernemen, natuur).
 Totaal van wat er in een land wordt geproduceerd.
 Geeft aan hoe groot de economie van een land is.

Welvaart: geeft mate aan waarin consumenten met behulp van schaarse, alternatief aanwendbare
middelen in hun behoeften kunnen voorzien (= aan BBP).

Schaarste dwingt tot kiezen. Behalve bij vrije goederen zoals zonlicht of lucht.

Productie kan geregeld worden door:
1) Budgetmechanisme  overheid beslist welke productie er is.
a. Democratisch;
b. Planeconomie
2) Marktmechanisme  productie komt tot stand door speelveld van consumenten en
producenten.
a. Kapitalisme, marktmechanisme, vrije markteconomie

 NL is gemengd.

Micro-economie (individuele consumenten en producenten)  meso-economie (bedrijfstakken)
 macro-economie (land als geheel).

Productiemogelijkhedengrens: production possibility frontier
 Adam Smith.
 Keuzes: specialisatie  division of labour.
 Alle punten op de functie zijn efficient, daarbinnen inefficient en erbuiten onmogelijk.




Kringloopmodel:
 Model voor economie van 1 land (gesloten macro-economie);
 Buitenste ring = met productiefactoren worden goederen/producten gemaakt die worden
gekocht (geconsumeerd).
 Binnenste ring = daarentegen staan betalingen (in tegenovergestelde richting).
 Niet-geconsumeerde verdiensten: besparingen en investeringen.

, Nationaal inkomen = onnauwkeurige maat voor economische activiteit.
Buitenland: welk deel daarvan hoort bij de nationale economie?

Factoren in de vraag:
1) Behoefte;
2) Prijs;
3) Prijs van alternatief;
a. Substitutie-effect
b. Inkomenseffect van een prijsverandering
4) Inkomen.

Verandering in de prijs: beweging langs de vraagcurve
Verandering van een vraagbepalende factor: beweging van de vraagcurve

Prijselasticiteit: % verandering Q / % verandering P = hoe hard iets reageert op een
prijsverandering.

Mate van elasticiteit is afhankelijk van:
1) Deel van het inkomen dat met de aanschaf van het goed gemoeid is; hoe kleiner
deel, hoe minder de gevraagde hoeveelheid verandert.
2) Lengte van de beschouwde periode; veel vraag kan op korte termijn niet aangepast
worden (benzine).
3) Aard van het goed; luxegoederen elastischer dan noodzakelijk goed.
4) Beschikbaarheid van alternatieven.

Inkomenselasticiteit laat zien in welke mate de uitgaven voor een bepaald product reageren op
een inkomensverandering (%Q / %P).
- is zichtbaar bij:
 Luxegoederen  elasticiteit is groter dan 1 (vraag stijgt meer dan evenredig).
 Primaire of noodzakelijke goederen  elasticiteit ligt tussen 0 en 1.
 Inferieure goederen (inkomenseffect)  elasticiteit is kleiner dan 0 (bij een stijging
van het inkomen kopen consumenten liever een beter product).
o Bijv. vakantie in eigen land/b-merk.
 Indifferente goederen  elasticiteit is 0 (je gaat niet zomaar meer zout gebruiken).

Kruiselingse elasticiteit gaat om de mate waarin de vraag naar een product reageert op een
prijsverandering van een ander product (%Q product 1 / %Q product 2).
 Bijv. met hoeveel % daalt de vraag naar koffiemelk als de prijs van koffie hoger wordt?
- Positief verband (elasticiteit > 0) = substitutiegoed.
- Negatief verband (elasticiteit is < 0) = complementair goed.

Implicaties globalisering van de economie: prijzen komen internationaal tot stand door:
1) Handelsliberalisering  meer kapitaalstromen: verdragen, regels en wetten. Steeds
meer met elkaar verweven. Een prijsverandering van plek A zorgt voor een
prijsverandering van plek B.