Bloed en bloedvormende organen
HC 1 INLEIDING
4 thema´s
1 erythrocyten afwijkingen
2 hemorragische diathese
3 leukocyten afwijkingen
4 lymfadenopathie
Thema 1 erythrocyten afwijkingen: anemie
Anemie:
Klinisch syndroom waarbij het lichaam over onvoldoende zuurstoftransportcapaciteit beschikt als
gevolg van een absoluut tekort aan erythrocyten.
• Rover, Berner Sennenhond, 2 jaar, teef gesterilliseerd
• Anamnese
o sinds 2 weken wit tandvlees
loopt minder vlot mee
• Algemene indruk
o slome hond
• Lichamelijk onderzoek
o snelle ademhaling
o snelle steile pols
o bleke slijmvliezen
o CRT < 1 sec
Verschijnselen worden veroorzaakt door zuurstofgebrek
Verdenking op anemie wordt bevestigd door bepalen van de hematocriet in bloedmonster van de
patiënt.
Aanvullend onderzoek
• Percentage rode bloedcellen (hematocriet) is laag
Anemie oorzaak
1. onvoldoende aanmaak
2. verlies erythrocyten
3. afbraak erythrocyten
Aanvullend onderzoek/diagnose
• Coombs test toont aan dat er auto-antilichamen tegen de erythrocyten zijn
• Immuungemedieerde hemolytische anemie (IMHA)
Thema 2 Hemorragische diathese
Hemorragische diathese:
Verhoogde bloedingsneiging is de klinische situatie waarin relatief gering trauma leidt tot
overmatig bloedverlies.
, • Bor, Boxer, reu intact, 8 jaar
• Anamnese
o sinds enkele weken blauwe plekken op borst
o geen geschiedenis bloedingen (bv bij castratie, wisselingen)
• Algemene indruk
o geen bijzonderheden
• Algemeen onderzoek
o hematoom tusen voorbenen
o puntbloedingen, ecchymosen, massa palpabel in abdomen
Verschijnselen worden veroorzaakt door ziektes die een afwijking in de primaire hemostase,
secundaire hemostase of in beide verooraken.
Primaire hemostase
• Afwijkingen aan vaatwand
• Afwijkingen trombocyten (aantal, functie)
• Afwijkingen van Willebrand factor
Secundaire hemostase
• Afwijkingen in de stollingsfactoren (hoeveelheid, functie)
Aanvullend onderzoek/diagnose
- gering verlaagd aantal thrombocyten
- verlenging van stollingstijden
- hemangiosacroom in de milt welke tot stollingsproblemen (diffuse intravasale stolling) leidt
Thema 3 Leukocyten afwijkingen
Bijvoorbeeld ten gevolge van een acute infectie
Casus
• Binkie, EKH kater, intact, 2 jaar
• Anamnese
o 2 dagen weggeweest
o nu dikte op wang
o en sloom
• Algemene indruk
o sloom
• Algemene onderzoek
o dikte op rechterwang
o 40.1 graden
• Bloedonderzoek
o leukocytose met linksverschuiving
• Cytologisch onderzoek
o septische purulente ontsteking
Leukocytose met linksverschuiving = een verhoging van het aantal witte bloedcellen met veel
jonge witte bloedcellen in het perifere bloed.
Immunologie
Casus
• Penny, KWPN, vrouwelijk, 4 dagen oud
, • Anamnese
o sloom en koorts
o na geboorte slecht gedronken
Differentiaal diagnose: primaire of secundaire immuundeficiëntie
• Aanvullend onderzoek
o gehaltes aan immunoglobulins in het bloed bepalen, zijn sterk verlaagd
Opname colostrum essentieel voor neonaten.
‘’failure of passive transfer’’ leidt tot secundaire immuun deficiëntie met ernstige consequenties
Meest waarschijnlijk: secundaire immuundeficiëntie
Thema 4 Lymfadenopathie
Lymfadenopathie
Afwijking aan de lymfeknopen
Casus
• Amigo, KWPN, hengst, 1 jaar
• Anamnese
o anorexie
o neusuitvloeiing
• Algemeen onderzoek
o koorts
o purulente neusuitvloeing
o vergrote en geabcedeerde lymfeknopen
• Waarschijnlijkheidsdiagnose
o droes
Lymfadenopathie door een infectie
Droes: septische lymfadentitis veroorzaakt door Sreptococcus equi.
Casus
• Bertus0897, 3mnd, stier, Lakenvelder
• Anamnese
o meerder verdikkingen op lichaam
• Algemeen onderzoek
o Lnn. mandibulairs, retropharyingealis, cervicalis, superficialis en subiliaci vergroot,
niet pijnlijk, verplaatsbaar en stevige consistentie
o Verhoogde abdominale ademhaling
• Aanvullend onderzoek
o Aspiratiebiopt: verschillende lymfeknopen: voornamelijk lymfoblasten, geen
reactiviteitsbeeld. Beeld passend bij maligne lymfoom/bovine leucose
• Diagnose
o juveniele bovine leucose
Lymfadenopathie door een neoplasie.
, Weg naar diagnose
• Anamnese
• Lichamelijk onderzoek (ademhaling, pols, slijmvliezen)
• Probleem (1 van de 4 thema’s)
• Differentiële diagnose (DDx)
• Kennis van de ziekten in de DDx
• Diagnostische mogelijkheden (o.a. bloedonderzoek)
• Diagnose
• Behandeling
• Prognose
• Preventie
Zelfstudie: aanwijzingen in studiewijzer.
Examenstof
Monderling studiemateriaal:
- hoorcolleges
- werkcolleges
- practica
Schriftelijk studiemateriaal:
- studiewijzer
- ziekteleerboek (+ dit jaar leukocyten hoofdstuk)
- werkcollege en practicum handleiding (incl. de addena)
- bb
- incl. de verwijzingen naar bv handboeken die hierin zijn aangegeven
HC2 ANEMIE
Anemie, diagnostisch pad
• Wat is anemie?
• Hoe herken je anemie?
• Hoe bevestig je of er sprake is van anemie?
• Hoe stel je de oorzaak vast van anemie?
• Diagnostisch pad recht naar de diagnose
Anemie, definitie en verschijnselen
Onvoldoende erythrocyten om adequate oxygenatie van de weefsels te verzorgen. Verschijnselen
van zuurstofgebrek zijn snel ‘’buiten adem’’ of te wel verminderd uithoudingsvermogen, vermoeid,
compensatoir verhoogde adem- en hartfrequentie en bleke slijmvliezen.
Bleke slijmvliezen
• Verminderde circulatie
o snelle, zwakke, slecht gevulde pols, hypotherm, koude extremiteiten, matige tot
slechte turgor, lage veneuze druk, verlengde CRT
• Anemie
o adem- en polsfrequentie gestegen, echter pols steil, extremiteiten warm, systolische
souffle (systolisch bijgeruis)
o ernst symptomen afhankelijk van snelheid ontstaan anemie!
HC 1 INLEIDING
4 thema´s
1 erythrocyten afwijkingen
2 hemorragische diathese
3 leukocyten afwijkingen
4 lymfadenopathie
Thema 1 erythrocyten afwijkingen: anemie
Anemie:
Klinisch syndroom waarbij het lichaam over onvoldoende zuurstoftransportcapaciteit beschikt als
gevolg van een absoluut tekort aan erythrocyten.
• Rover, Berner Sennenhond, 2 jaar, teef gesterilliseerd
• Anamnese
o sinds 2 weken wit tandvlees
loopt minder vlot mee
• Algemene indruk
o slome hond
• Lichamelijk onderzoek
o snelle ademhaling
o snelle steile pols
o bleke slijmvliezen
o CRT < 1 sec
Verschijnselen worden veroorzaakt door zuurstofgebrek
Verdenking op anemie wordt bevestigd door bepalen van de hematocriet in bloedmonster van de
patiënt.
Aanvullend onderzoek
• Percentage rode bloedcellen (hematocriet) is laag
Anemie oorzaak
1. onvoldoende aanmaak
2. verlies erythrocyten
3. afbraak erythrocyten
Aanvullend onderzoek/diagnose
• Coombs test toont aan dat er auto-antilichamen tegen de erythrocyten zijn
• Immuungemedieerde hemolytische anemie (IMHA)
Thema 2 Hemorragische diathese
Hemorragische diathese:
Verhoogde bloedingsneiging is de klinische situatie waarin relatief gering trauma leidt tot
overmatig bloedverlies.
, • Bor, Boxer, reu intact, 8 jaar
• Anamnese
o sinds enkele weken blauwe plekken op borst
o geen geschiedenis bloedingen (bv bij castratie, wisselingen)
• Algemene indruk
o geen bijzonderheden
• Algemeen onderzoek
o hematoom tusen voorbenen
o puntbloedingen, ecchymosen, massa palpabel in abdomen
Verschijnselen worden veroorzaakt door ziektes die een afwijking in de primaire hemostase,
secundaire hemostase of in beide verooraken.
Primaire hemostase
• Afwijkingen aan vaatwand
• Afwijkingen trombocyten (aantal, functie)
• Afwijkingen van Willebrand factor
Secundaire hemostase
• Afwijkingen in de stollingsfactoren (hoeveelheid, functie)
Aanvullend onderzoek/diagnose
- gering verlaagd aantal thrombocyten
- verlenging van stollingstijden
- hemangiosacroom in de milt welke tot stollingsproblemen (diffuse intravasale stolling) leidt
Thema 3 Leukocyten afwijkingen
Bijvoorbeeld ten gevolge van een acute infectie
Casus
• Binkie, EKH kater, intact, 2 jaar
• Anamnese
o 2 dagen weggeweest
o nu dikte op wang
o en sloom
• Algemene indruk
o sloom
• Algemene onderzoek
o dikte op rechterwang
o 40.1 graden
• Bloedonderzoek
o leukocytose met linksverschuiving
• Cytologisch onderzoek
o septische purulente ontsteking
Leukocytose met linksverschuiving = een verhoging van het aantal witte bloedcellen met veel
jonge witte bloedcellen in het perifere bloed.
Immunologie
Casus
• Penny, KWPN, vrouwelijk, 4 dagen oud
, • Anamnese
o sloom en koorts
o na geboorte slecht gedronken
Differentiaal diagnose: primaire of secundaire immuundeficiëntie
• Aanvullend onderzoek
o gehaltes aan immunoglobulins in het bloed bepalen, zijn sterk verlaagd
Opname colostrum essentieel voor neonaten.
‘’failure of passive transfer’’ leidt tot secundaire immuun deficiëntie met ernstige consequenties
Meest waarschijnlijk: secundaire immuundeficiëntie
Thema 4 Lymfadenopathie
Lymfadenopathie
Afwijking aan de lymfeknopen
Casus
• Amigo, KWPN, hengst, 1 jaar
• Anamnese
o anorexie
o neusuitvloeiing
• Algemeen onderzoek
o koorts
o purulente neusuitvloeing
o vergrote en geabcedeerde lymfeknopen
• Waarschijnlijkheidsdiagnose
o droes
Lymfadenopathie door een infectie
Droes: septische lymfadentitis veroorzaakt door Sreptococcus equi.
Casus
• Bertus0897, 3mnd, stier, Lakenvelder
• Anamnese
o meerder verdikkingen op lichaam
• Algemeen onderzoek
o Lnn. mandibulairs, retropharyingealis, cervicalis, superficialis en subiliaci vergroot,
niet pijnlijk, verplaatsbaar en stevige consistentie
o Verhoogde abdominale ademhaling
• Aanvullend onderzoek
o Aspiratiebiopt: verschillende lymfeknopen: voornamelijk lymfoblasten, geen
reactiviteitsbeeld. Beeld passend bij maligne lymfoom/bovine leucose
• Diagnose
o juveniele bovine leucose
Lymfadenopathie door een neoplasie.
, Weg naar diagnose
• Anamnese
• Lichamelijk onderzoek (ademhaling, pols, slijmvliezen)
• Probleem (1 van de 4 thema’s)
• Differentiële diagnose (DDx)
• Kennis van de ziekten in de DDx
• Diagnostische mogelijkheden (o.a. bloedonderzoek)
• Diagnose
• Behandeling
• Prognose
• Preventie
Zelfstudie: aanwijzingen in studiewijzer.
Examenstof
Monderling studiemateriaal:
- hoorcolleges
- werkcolleges
- practica
Schriftelijk studiemateriaal:
- studiewijzer
- ziekteleerboek (+ dit jaar leukocyten hoofdstuk)
- werkcollege en practicum handleiding (incl. de addena)
- bb
- incl. de verwijzingen naar bv handboeken die hierin zijn aangegeven
HC2 ANEMIE
Anemie, diagnostisch pad
• Wat is anemie?
• Hoe herken je anemie?
• Hoe bevestig je of er sprake is van anemie?
• Hoe stel je de oorzaak vast van anemie?
• Diagnostisch pad recht naar de diagnose
Anemie, definitie en verschijnselen
Onvoldoende erythrocyten om adequate oxygenatie van de weefsels te verzorgen. Verschijnselen
van zuurstofgebrek zijn snel ‘’buiten adem’’ of te wel verminderd uithoudingsvermogen, vermoeid,
compensatoir verhoogde adem- en hartfrequentie en bleke slijmvliezen.
Bleke slijmvliezen
• Verminderde circulatie
o snelle, zwakke, slecht gevulde pols, hypotherm, koude extremiteiten, matige tot
slechte turgor, lage veneuze druk, verlengde CRT
• Anemie
o adem- en polsfrequentie gestegen, echter pols steil, extremiteiten warm, systolische
souffle (systolisch bijgeruis)
o ernst symptomen afhankelijk van snelheid ontstaan anemie!
