Toelatingstoets PABO Aardrijkskunde
Module 1: Klimaten
Klimaat
Klimaat is de beschrijving van het weer in een bepaald gebied over een lange periode,
minstens 30 jaar. Een klimaat verandert niet snel.
De klimaatzones van köppen
De klimaatclassificatie van Koppen-Geiger. Aan de hand van de plantengroei en de
maandelijkse temperaturen verdeelden ze de klimaten in 5 groepen.
A=Tropische klimaten
B=Droge klimaten
C=Gematigde klimaten
D=Landklimaten
E=Poolklimaten
Binnen deze klimaatgroepen is een onderverdeling te maken, door te kijken naar neerslag.
F= er valt veel regen
W = droge
winters S= Droge
zomers
Dw= Landklimaat met droge winter
Wind en oceaanstromingen hebben een belangrijke invloed op de verdeling van de klimaten
op onze aardbol. Maar ook de plaats ten opzichte van de evenaar is van belang.
Beschrijving van de vijf klimaatzones
A: Tropisch klimaat
Het tropisch klimaat is onder te verdelen in een tropisch regenwoudklimaat (Af-klimaat)
en een moessonklimaat (Am-klimaat) of savanneklimaat (As-klimaat en Aw-klimaat). Het
moessonklimaat heeft een droge periode in de winter. De tropische klimaten bevinden zich
rond de evenaar. Het weer is er bijna elke dag hetzelfde: warm en vochtig, met in de
middag tropische regenbuien. De bladeren van de bomen houden veel warmte vast.
Daardoor stijgt
,warme lucht op en komt de regen in de middag met bakken uit de hemel. Het regent er elke
dag! Een tropische regenbui is kort, maar omdat er zoveel regen tegelijk valt, is een tropisch
regenwoud heel groen.
Mangrovebossen groeien alleen bij tropische temperaturen, op zoute slikgrond. Het
wortelstelsel ligt gedeeltelijk boven de grond. Zo beschermt mangrovebos het land
tegen vloedgolven.
B: Droge klimaten
Deze klimaatgebieden grenzen aan het tropische klimaatgebied, iets verder van de evenaar
af. Het droge klimaat is onder te verdelen in een steppeklimaat (Bs) en een woestijnklimaat
(Bw). In een steppeklimaat valt een paar maanden per jaar nog wel wat regen en in deze
gebieden is er enige begroeiing. In een woestijnklimaat valt er vaak jarenlang geen druppel.
Er zijn geen wolken en overdag is het er erg heet. ’s Nachts koelt het flink af, dan kan het er
zelfs vriezen. Het is moeilijk om te overleven in een woestijnklimaat. Er groeit dan ook
vrijwel niets. Een steppeklimaat is gunstiger. Hier groeien grassen en wat bomen, er zijn
meertjes en
, we zien er zelfs grote dieren zoals olifanten, zebra’s en giraffen.
Woestijnklimaat
Wanneer teveel mensen en dieren leven op de savanne, wordt het land steeds kaler en
droger. Het landschap gaat steeds meer op een woestijn lijken. Dit proces heet
verwoestijning.
C: Gematigde klimaten
Gematigde klimaten liggen aan zee. De zeewind zorgt ervoor dat de winters niet heel koud
zijn en de zomers niet heel warm. De temperatuurverschillen tussen zomer en winter zijn
niet zo groot. Er zijn drie gematigde klimaten te onderscheiden; Cf: het gematigde
zeeklimaat, ook wel maritiem klimaat. Hier is de neerslag het meest gelijkmatig verdeeld
over het jaar. Nederland heeft een gematigd zeeklimaat. Cs: mediterraan klimaat. De
temperaturen zijn hier gematigd. De neerslag valt vooral in de wintermaanden, en
nauwelijks in de zomermaanden. Cw: Chinaklimaat. Ook dit is een gematigd klimaat, maar
dan met
, natte zomers en droge winters.
D: Landklimaten
Een landklimaat heeft niet de matigende invloed van de zeewind. Daardoor zijn de winters
extreem koud en de zomers extreem warm. De temperatuurverschillen zijn enorm. Een
landklimaat wordt onderverdeeld in; Df: een landklimaat waarin het hele jaar door regen
valt. D: een landklimaat met droge zomers. Dw: een landklimaat met droge winters. Vooral
in Rusland, de Verenigde Staten, Canada, Mongolië en Oost-Europa vind je een landklimaat.
E: Poolklimaten
Op de Noordpool en Zuidpool heerst een poolklimaat. Het is er koud, de temperatuur is bijna
altijd onder de 0° C. Op de Noordpool is nauwelijks begroeiing mogelijk. Iets meer naar de
evenaar toe heerst een toendraklimaat. Et= toendraklimaat. In de zomer is de temperatuur
hier boven 0°C. Eh= hooggebergteklimaat. Dit klimaat komt voor op de toppen van hoge
bergen. Het is er het hele jaar door kouder dan 0°C. Ef= poolklimaat. Hier is het het hele jaar
kouder dan 0°C.
El Niño
Een klimaat kan veranderen. Soms is dat een grote verandering, soms slechts een kleine
plaatselijke. Soms is de verandering kortdurend, soms langer. Een voorbeeld van een
kortdurende klimaatverandering is El Niño, een sterke opwarming van het zeewater rond
de evenaar in het oosten van de Stille Oceaan. Vissers uit Peru gaven dit verschijnsel zijn
naam (El Niño betekent ‘Kleine Jongen’). Ze refereerden aan het kerstkind; het verschijnsel
doet zich namelijk altijd in januari voor. El Niño komt eens in de drie tot zeven jaar voor. De
Peruaanse vissers zijn er niet blij mee. De warme zeestroom maakt telkens bruut een einde
aan het visseizoen.
ElNiño
Klimaatverandering
Module 1: Klimaten
Klimaat
Klimaat is de beschrijving van het weer in een bepaald gebied over een lange periode,
minstens 30 jaar. Een klimaat verandert niet snel.
De klimaatzones van köppen
De klimaatclassificatie van Koppen-Geiger. Aan de hand van de plantengroei en de
maandelijkse temperaturen verdeelden ze de klimaten in 5 groepen.
A=Tropische klimaten
B=Droge klimaten
C=Gematigde klimaten
D=Landklimaten
E=Poolklimaten
Binnen deze klimaatgroepen is een onderverdeling te maken, door te kijken naar neerslag.
F= er valt veel regen
W = droge
winters S= Droge
zomers
Dw= Landklimaat met droge winter
Wind en oceaanstromingen hebben een belangrijke invloed op de verdeling van de klimaten
op onze aardbol. Maar ook de plaats ten opzichte van de evenaar is van belang.
Beschrijving van de vijf klimaatzones
A: Tropisch klimaat
Het tropisch klimaat is onder te verdelen in een tropisch regenwoudklimaat (Af-klimaat)
en een moessonklimaat (Am-klimaat) of savanneklimaat (As-klimaat en Aw-klimaat). Het
moessonklimaat heeft een droge periode in de winter. De tropische klimaten bevinden zich
rond de evenaar. Het weer is er bijna elke dag hetzelfde: warm en vochtig, met in de
middag tropische regenbuien. De bladeren van de bomen houden veel warmte vast.
Daardoor stijgt
,warme lucht op en komt de regen in de middag met bakken uit de hemel. Het regent er elke
dag! Een tropische regenbui is kort, maar omdat er zoveel regen tegelijk valt, is een tropisch
regenwoud heel groen.
Mangrovebossen groeien alleen bij tropische temperaturen, op zoute slikgrond. Het
wortelstelsel ligt gedeeltelijk boven de grond. Zo beschermt mangrovebos het land
tegen vloedgolven.
B: Droge klimaten
Deze klimaatgebieden grenzen aan het tropische klimaatgebied, iets verder van de evenaar
af. Het droge klimaat is onder te verdelen in een steppeklimaat (Bs) en een woestijnklimaat
(Bw). In een steppeklimaat valt een paar maanden per jaar nog wel wat regen en in deze
gebieden is er enige begroeiing. In een woestijnklimaat valt er vaak jarenlang geen druppel.
Er zijn geen wolken en overdag is het er erg heet. ’s Nachts koelt het flink af, dan kan het er
zelfs vriezen. Het is moeilijk om te overleven in een woestijnklimaat. Er groeit dan ook
vrijwel niets. Een steppeklimaat is gunstiger. Hier groeien grassen en wat bomen, er zijn
meertjes en
, we zien er zelfs grote dieren zoals olifanten, zebra’s en giraffen.
Woestijnklimaat
Wanneer teveel mensen en dieren leven op de savanne, wordt het land steeds kaler en
droger. Het landschap gaat steeds meer op een woestijn lijken. Dit proces heet
verwoestijning.
C: Gematigde klimaten
Gematigde klimaten liggen aan zee. De zeewind zorgt ervoor dat de winters niet heel koud
zijn en de zomers niet heel warm. De temperatuurverschillen tussen zomer en winter zijn
niet zo groot. Er zijn drie gematigde klimaten te onderscheiden; Cf: het gematigde
zeeklimaat, ook wel maritiem klimaat. Hier is de neerslag het meest gelijkmatig verdeeld
over het jaar. Nederland heeft een gematigd zeeklimaat. Cs: mediterraan klimaat. De
temperaturen zijn hier gematigd. De neerslag valt vooral in de wintermaanden, en
nauwelijks in de zomermaanden. Cw: Chinaklimaat. Ook dit is een gematigd klimaat, maar
dan met
, natte zomers en droge winters.
D: Landklimaten
Een landklimaat heeft niet de matigende invloed van de zeewind. Daardoor zijn de winters
extreem koud en de zomers extreem warm. De temperatuurverschillen zijn enorm. Een
landklimaat wordt onderverdeeld in; Df: een landklimaat waarin het hele jaar door regen
valt. D: een landklimaat met droge zomers. Dw: een landklimaat met droge winters. Vooral
in Rusland, de Verenigde Staten, Canada, Mongolië en Oost-Europa vind je een landklimaat.
E: Poolklimaten
Op de Noordpool en Zuidpool heerst een poolklimaat. Het is er koud, de temperatuur is bijna
altijd onder de 0° C. Op de Noordpool is nauwelijks begroeiing mogelijk. Iets meer naar de
evenaar toe heerst een toendraklimaat. Et= toendraklimaat. In de zomer is de temperatuur
hier boven 0°C. Eh= hooggebergteklimaat. Dit klimaat komt voor op de toppen van hoge
bergen. Het is er het hele jaar door kouder dan 0°C. Ef= poolklimaat. Hier is het het hele jaar
kouder dan 0°C.
El Niño
Een klimaat kan veranderen. Soms is dat een grote verandering, soms slechts een kleine
plaatselijke. Soms is de verandering kortdurend, soms langer. Een voorbeeld van een
kortdurende klimaatverandering is El Niño, een sterke opwarming van het zeewater rond
de evenaar in het oosten van de Stille Oceaan. Vissers uit Peru gaven dit verschijnsel zijn
naam (El Niño betekent ‘Kleine Jongen’). Ze refereerden aan het kerstkind; het verschijnsel
doet zich namelijk altijd in januari voor. El Niño komt eens in de drie tot zeven jaar voor. De
Peruaanse vissers zijn er niet blij mee. De warme zeestroom maakt telkens bruut een einde
aan het visseizoen.
ElNiño
Klimaatverandering
