Huisvestiging en dierenwelzijn II
Hoofdstuk I: klimaatbeheersing in de stal
1. Inleiding
Klimaatregeling = maatregelen om in optimale economische en ecologische
bedrijfsomstandigheden dieren te huisvesten.
2. Overzicht van de klimaatfactoren
2.1. Het thermische comfort
Huisdieren regelen zelf hun constante lichaamstemperatuur (voedsel opnemen, …)
Omgevingstemperatuur varieert
WARMTEPRODUCTIE = WARMTEAFGIFTE
Warmteproductie
Uit voeding Uit beweging
Brutto energie
Verteerbaar Mest
Metaboliseerbaar Gas en urine
Warmte
Netto energie voor onderhoud, groei, productie
Warmteafgifte: 5 parameters
2.1.1. De vloertemperatuur
Belangrijke rol bij dieren die vaak op de grond liggen.
2.1.2. De luchtsnelheid
Veel warmte kan door convectie worden afgevoerd.
Dit kan ook afhankelijk zijn van de beharing van het dier de beharing zorgt voor
een laagje stilstaande lucht.
1
,2.1.3. De stralingstemperatuur
Afhankelijk van stralingstemperatuur van de omgeving. Wanneer het dier een
hogere stralingstemperatuur heeft dan de omgeving, geeft het dier warmte af.
2.1.4. De luchttemperatuur
Meestal is de uitgeademde lucht warmer dan de ingeademde lucht.
2.1.5. De luchtvochtigheid
Bepalende factoren bij het warmteverlies door uitademen van lucht is de dampdruk
van de omgevingslucht.
Thermoneutrale zone
Ondergrens: LCT= omgevingstemperatuur beneden dewelke een dier extra
warmte moet produceren om isotherme lichaamsvoorwaarden te
garanderen
Bovengrens: UCT: boven deze temperatuur kunnen dieren nog moeilijk hun
overtollige warmte kwijt en zullen ze minder voeder opnemen.
kan je beïnvloeden door stalinrichting: vloer, isolatie, ramen en ventilatie.
Een te hoge RV is nadelig voor:
Het thermisch comfort
De controle van de luchtmicroflora
De algemene gezondheidstoestand van de dieren.
Het optreden van ziekten
De slachtkwaliteit bij mestvarkens
Een te lage RV is nadelig voor:
Het pathogeen (ziekmakend) worden van sommige bactieriën en virussen
Stofvorming in de stal
Uitdrogen van de ademhalingswegen
Optreden van hoes bij varkens bij RV < 50%
RV ook belangrijk voor:
Levensduur van de gebouwen
Warmtesparende eigenschappen van de bouwmaterialen
Optreden van condensatie op koude oppervlakken bij hoge RV
2.2. De luchtsnelheid
Bij lage omgevingstemperatuur: nadelig want veel warmteverlies sterke afkoeling
Bij hoge temperatuur: toegelaten
Breken van luchtsnelheid via spaceboarding of windbreeknetten
2
,Luchtbeweging is hoofdzakelijk het gevolg van:
De ventilatieluchtstromingen
De warmteafgifte van de dieren
Spleten in deuren, wanden en ramen
De winddruk op de wanden
2.3. De stalgassen
Zuurstof
CO2
NH3: niet zeer giftig, maar prikkelt de ogen en de ademhalingswegen. Bij
hoge concentraties kan dit invloed hebben op de bedrijfsresultaten
H2S: kan uitstaan uit drijfmest bij het uitpompen van de mestkelder: sterk
ventileren.
CO: ontstaat door onvolledige verbranding van propaangas, bij gebrekkig
onderhoud van de luchtfilters en bij te weinig ventilatie
2.4. Het stof
Afhankelijk van: temperatuur, luchtsnelheid, lage RV en droogvoer.
Nadelig voor luchtwegen, ventilatoren en verlichting.
2.5. Het licht
Stimuleert de activiteit en dus ook het metabolisme.
Activiteit hangt soms af van de daglichtlengte (vb. legpluimvee)
3. Fysische aspecten van de klimaatregeling
Drie eisen van et verplaatsen van verse luchtvolumes
Voldoende hoeveelheid
Optimaal en homogeen
Op elk ogenblik
Op 2 manieren: natuurlijk of mechanisch
3.1. Soorten ventilatie en hun werking
3.1.1. Natuurlijke ventilatie
Steunt op twee zaken:
Een verschil in soortelijke massa: koude lucht die binnentreedt, drukt de
warmere stallucht naar buiten
En winddruk: op luchtopeningen, maar is afhankelijk van de omstandigheden
buiten
3
, Factoren die de natuurlijke ventilatie beïnvloed:
Oriëntatie van de stal:
o Zijgevel naar het zuid-westen georiënteerd
Zijwandhoogte
Dakhelling
Nok (koepel of opstaande stukken)
Geleidingsplaten
Inrichting van stal (strozolder, melkstal, silo’s, …)
4
Hoofdstuk I: klimaatbeheersing in de stal
1. Inleiding
Klimaatregeling = maatregelen om in optimale economische en ecologische
bedrijfsomstandigheden dieren te huisvesten.
2. Overzicht van de klimaatfactoren
2.1. Het thermische comfort
Huisdieren regelen zelf hun constante lichaamstemperatuur (voedsel opnemen, …)
Omgevingstemperatuur varieert
WARMTEPRODUCTIE = WARMTEAFGIFTE
Warmteproductie
Uit voeding Uit beweging
Brutto energie
Verteerbaar Mest
Metaboliseerbaar Gas en urine
Warmte
Netto energie voor onderhoud, groei, productie
Warmteafgifte: 5 parameters
2.1.1. De vloertemperatuur
Belangrijke rol bij dieren die vaak op de grond liggen.
2.1.2. De luchtsnelheid
Veel warmte kan door convectie worden afgevoerd.
Dit kan ook afhankelijk zijn van de beharing van het dier de beharing zorgt voor
een laagje stilstaande lucht.
1
,2.1.3. De stralingstemperatuur
Afhankelijk van stralingstemperatuur van de omgeving. Wanneer het dier een
hogere stralingstemperatuur heeft dan de omgeving, geeft het dier warmte af.
2.1.4. De luchttemperatuur
Meestal is de uitgeademde lucht warmer dan de ingeademde lucht.
2.1.5. De luchtvochtigheid
Bepalende factoren bij het warmteverlies door uitademen van lucht is de dampdruk
van de omgevingslucht.
Thermoneutrale zone
Ondergrens: LCT= omgevingstemperatuur beneden dewelke een dier extra
warmte moet produceren om isotherme lichaamsvoorwaarden te
garanderen
Bovengrens: UCT: boven deze temperatuur kunnen dieren nog moeilijk hun
overtollige warmte kwijt en zullen ze minder voeder opnemen.
kan je beïnvloeden door stalinrichting: vloer, isolatie, ramen en ventilatie.
Een te hoge RV is nadelig voor:
Het thermisch comfort
De controle van de luchtmicroflora
De algemene gezondheidstoestand van de dieren.
Het optreden van ziekten
De slachtkwaliteit bij mestvarkens
Een te lage RV is nadelig voor:
Het pathogeen (ziekmakend) worden van sommige bactieriën en virussen
Stofvorming in de stal
Uitdrogen van de ademhalingswegen
Optreden van hoes bij varkens bij RV < 50%
RV ook belangrijk voor:
Levensduur van de gebouwen
Warmtesparende eigenschappen van de bouwmaterialen
Optreden van condensatie op koude oppervlakken bij hoge RV
2.2. De luchtsnelheid
Bij lage omgevingstemperatuur: nadelig want veel warmteverlies sterke afkoeling
Bij hoge temperatuur: toegelaten
Breken van luchtsnelheid via spaceboarding of windbreeknetten
2
,Luchtbeweging is hoofdzakelijk het gevolg van:
De ventilatieluchtstromingen
De warmteafgifte van de dieren
Spleten in deuren, wanden en ramen
De winddruk op de wanden
2.3. De stalgassen
Zuurstof
CO2
NH3: niet zeer giftig, maar prikkelt de ogen en de ademhalingswegen. Bij
hoge concentraties kan dit invloed hebben op de bedrijfsresultaten
H2S: kan uitstaan uit drijfmest bij het uitpompen van de mestkelder: sterk
ventileren.
CO: ontstaat door onvolledige verbranding van propaangas, bij gebrekkig
onderhoud van de luchtfilters en bij te weinig ventilatie
2.4. Het stof
Afhankelijk van: temperatuur, luchtsnelheid, lage RV en droogvoer.
Nadelig voor luchtwegen, ventilatoren en verlichting.
2.5. Het licht
Stimuleert de activiteit en dus ook het metabolisme.
Activiteit hangt soms af van de daglichtlengte (vb. legpluimvee)
3. Fysische aspecten van de klimaatregeling
Drie eisen van et verplaatsen van verse luchtvolumes
Voldoende hoeveelheid
Optimaal en homogeen
Op elk ogenblik
Op 2 manieren: natuurlijk of mechanisch
3.1. Soorten ventilatie en hun werking
3.1.1. Natuurlijke ventilatie
Steunt op twee zaken:
Een verschil in soortelijke massa: koude lucht die binnentreedt, drukt de
warmere stallucht naar buiten
En winddruk: op luchtopeningen, maar is afhankelijk van de omstandigheden
buiten
3
, Factoren die de natuurlijke ventilatie beïnvloed:
Oriëntatie van de stal:
o Zijgevel naar het zuid-westen georiënteerd
Zijwandhoogte
Dakhelling
Nok (koepel of opstaande stukken)
Geleidingsplaten
Inrichting van stal (strozolder, melkstal, silo’s, …)
4
