Joël Smit | 6Va
Scheikunde – H14 Grootschalige productie
Voorkennis (opdr. 2a, 2e, 3c)
§14.1 Chemische productie en milieu (opdr. 13a)
Chemische processen in de industrie
Bij batchproces kleine hoeveelheden van specifiek product nodig
Voordeel: eenmalig iets maken voor verschillende producten bruikbaar
Stappen apart uitvoeren na proces weer voor iets anders beschikbaar
Nadeel: productie omslachtig en kostbaar
Bij continuproces stofstromen onafgebroken door installatie continu aan- en afvoer
Groene chemie
Groene chemie draagt bij aan duurzame ontwikkeling gezocht naar productieprocessie
die minder belastend zijn voor milieu 12 principes binas 97F samengevat:
Zuinig omgaan met grondstoffen (2,7,8,9,11)
Zuinig omgaan met energie (6,9)
Zuinig omgaan met milieu (1,3,8,10,11)
Veilige syntheseroute (4,5,12)
Cradle to cradle
Lineaire economie grondstoffen naar producten, worden gebruikt en worden afval
bodem-, water- en luchtverontreiniging en schaarste aan grondstoffen
Circulaire economie = cradle to cradle afval vermijden en stoffen hergebruiken zonder
kwaliteitsverlies + alle restproducten moeten worden hergebruikt stofkringloop
gesloten
Stofkringloop is van stof (bv. H2O), elementkringloop is van element (bv. H)
§14.2 Duurzame syntheses (binas 37H, opdr. 14a, practicum 1e, 1f)
Rendement
Met rendement aangeven hoe efficiënt productie is
werkelijke opbrengst
rendement= ⋅ 100 %
theoretische opbrengst
Maximaal 100%
Atoomeconomie en E-factor
Met atoomeconomie aangeven hoe efficiënt grondstoffen worden gebruikt percentage
van massa beginstoffen die je terugvindt in product
massa product
atoomeconomie= ⋅100 %
massa beginstoffen
Maximaal 100% alle atomen van beginstoffen in moleculen van reactieproduct
Lage atoomeconomie veel massa aan bijproducten en afval
Atoomeconomie berekenen:
1. Reactievergelijking
2. Bereken totale massa van beginstoffen en massa van reactieproduct in u
3. Formule atoomeconomie
E-factor is aantal kg afval per kg product E-factor
massa beginstoffen−massa werkelijkeopbrengst
¿
massa werkelijke opbrengst
E-factor is laag bij reactie met weinig bijproducten en hoog rendement
E-factor berekenen:
1. Reactievergelijking
2. Bereken totale massa van beginstoffen in g
3. Bereken opbrengst van gewenste product als alle beginstoffen worden omgezet in
g (mbv molverhouding)
1
Scheikunde – H14 Grootschalige productie
Voorkennis (opdr. 2a, 2e, 3c)
§14.1 Chemische productie en milieu (opdr. 13a)
Chemische processen in de industrie
Bij batchproces kleine hoeveelheden van specifiek product nodig
Voordeel: eenmalig iets maken voor verschillende producten bruikbaar
Stappen apart uitvoeren na proces weer voor iets anders beschikbaar
Nadeel: productie omslachtig en kostbaar
Bij continuproces stofstromen onafgebroken door installatie continu aan- en afvoer
Groene chemie
Groene chemie draagt bij aan duurzame ontwikkeling gezocht naar productieprocessie
die minder belastend zijn voor milieu 12 principes binas 97F samengevat:
Zuinig omgaan met grondstoffen (2,7,8,9,11)
Zuinig omgaan met energie (6,9)
Zuinig omgaan met milieu (1,3,8,10,11)
Veilige syntheseroute (4,5,12)
Cradle to cradle
Lineaire economie grondstoffen naar producten, worden gebruikt en worden afval
bodem-, water- en luchtverontreiniging en schaarste aan grondstoffen
Circulaire economie = cradle to cradle afval vermijden en stoffen hergebruiken zonder
kwaliteitsverlies + alle restproducten moeten worden hergebruikt stofkringloop
gesloten
Stofkringloop is van stof (bv. H2O), elementkringloop is van element (bv. H)
§14.2 Duurzame syntheses (binas 37H, opdr. 14a, practicum 1e, 1f)
Rendement
Met rendement aangeven hoe efficiënt productie is
werkelijke opbrengst
rendement= ⋅ 100 %
theoretische opbrengst
Maximaal 100%
Atoomeconomie en E-factor
Met atoomeconomie aangeven hoe efficiënt grondstoffen worden gebruikt percentage
van massa beginstoffen die je terugvindt in product
massa product
atoomeconomie= ⋅100 %
massa beginstoffen
Maximaal 100% alle atomen van beginstoffen in moleculen van reactieproduct
Lage atoomeconomie veel massa aan bijproducten en afval
Atoomeconomie berekenen:
1. Reactievergelijking
2. Bereken totale massa van beginstoffen en massa van reactieproduct in u
3. Formule atoomeconomie
E-factor is aantal kg afval per kg product E-factor
massa beginstoffen−massa werkelijkeopbrengst
¿
massa werkelijke opbrengst
E-factor is laag bij reactie met weinig bijproducten en hoog rendement
E-factor berekenen:
1. Reactievergelijking
2. Bereken totale massa van beginstoffen in g
3. Bereken opbrengst van gewenste product als alle beginstoffen worden omgezet in
g (mbv molverhouding)
1
