Embryologie
De onderdelen van de eicel en zaadcel te benoemen
Nucleus: ligt de nucleolus in (=de kern)
Zona pellucida: is een (eiwitrijke) laag om de cel waar de zaadcel doorheen moet om te bevruchten.
Reactie-> samensmelting.
Corona radiata: follikeleicellen (voedstercellen). Zorgen dat eicel van voedingstoffen wordt voorzien (zodra deze het
follikel uitkomt).
Beredeneren hoe de samensmeltingen van ei en zaadcel plaats vindt
Eisprong vind plaats door hormoon LH (luteïniserend hormoon).
FSH = follikelstimulerend hormoon -> Laat bij vrouwen eicellen groeien. Bij mannen zaadcellen aan te maken.
Er kan slechts één zaadcel in een eicel binnentreden. Wanneer dit is gebeurd zorgt de zona pellucida ervoor dat de
laag verhard en ondoordringbaar wordt voor andere spermacellen. Vervolgens gaan de twee cellen samen en
beginnen ze met delen (mitose).
Fusie -> samensmelten van eicel en spermacel
Beschrijven welke weg de bevruchte eicel aflegt
eicel -> eileiders -> baarmoeder -> innestelen.
Baarmoederhals is alleen open tijdens de ovulatie.
Bevruchting vind plaats in de eileiders.
Maar in 1 eileider is een eicel wat bevrucht kan worden. De helft van het zaad zwemt naar de lege eileider.
Beschrijven welke celdelingen plaatsvinden
1. Zygote
2. 2delige stadium (beide de helft van grote van moedercel) (dag 1)
3. 4delige stadium (dag 2)
4. 8delige stadium (na 3 dagen)
5. 16delige stadium (na 4 dagen)
6. Morula (16 – 32 delig) (3/ 4 dagen)
7. Blastula (twee cellagen kunnen worden onderscheiden:
a. Binnenste cellaag -> embryoblast (wordt embryo)
b. Buitenste cellaag -> trofoblast (wordt placenta)
,
, Beredeneren hoe de innesteling plaatsvindt
Innesteling is het moment dat de bevruchte eicel zich in de baarmoederwand nestelt.
Nidatie = ook wel innesteling genoemd. Vindt plaats in het endometrium.
De trofoblast maakt contact met het endometrium en wordt na enkele dagen volledig opgenomen in de
blastocyste. Ondertussen wordt het embryo telkens groter door celdeling.
Wanneer de blastocyste gedeeltelijk is opgenomen in het endometrium beginnen embryoblast en trofoblast zich op
een eigen specifieke manier te ontwikkelen:
- Embryoblast
De cellen differentiëren zich in twee lagen, de kiembladen.
1. Buitenste kiemblad (aan de kant van de trofoblast) -> ectoderm (hoge, cilindrische cellen
2. Binnenste kiemblad -> entoderm (kleinere cellen
Vormen samen de kiembladen
Amnionholte = holte tussen ectoderm en trofoblast.
Wordt begrenst door: ectodermcellen & amnioncellen (ontstaan uit trofoblastcellen)
De trofoblast groeit door en wordt vanaf nu chorion genoemd. En groeit door middel van uitstulpingen (chorionvilli)
steeds verder het endometrium in.
Tussen de chorionvilli bevinden zich holtes die gevuld zijn met vocht.
In het endometrium liggen de spiraalarteriën (kleine, spiraalvorige bloedvaten van de moeder die zuurstof- en
voedingsrijk bloed aanvoeren). Zuurstof- en voedingsrijk bloed: Moederlijk bloed -> trofoblastcellen & vocht tussen
chorionvilli -> chorionholte.
Via de chorionholte diffunderen zuurstof en voedingsstoffen naar de kiemschijfen.
Kiemschrijf = De vlakke groep cellen, welke door herhaalde deling uit de bevruchte eicel ontstaan.
Aan de kant van de kiemschijf wordt de aanleg van de hechtsteel zichtbaar. Hieruit zal de navelstreng ontstaan.
Het embryo is nu geheel omsloten door endometriumweefsel.
De termen zygoot, morula, blastula en gastrulatie uitleggen
Zygote:
Een bevruchte eicel.
Morula:
Een bevruchte eicel die het 16-cellig stadium heeft bereikt.
Blastula of blastocyst: ~5 dagen na conceptie
Opvolgende stadium op morula. Blastula komt vanuit de eileider de baarmoeder binnen.
De blastocyst ontwikkelt zich-> aan 1 zijde ontstaat een opeenhoping van cellen-> embryoblast
Embryoblast
~6 dagen na conceptie nestelt de blastocyst in het endometrium (nidatie = innesteling)
Gastrulatie:
Stadium volgend op blastula-stadium waarin de drie kiembladen gevormd worden
1. Ectoderm
2. Mesoderm
3. Entoderm
, De klievingsdelen benoemen
Klievingdeling = mitose zonder plasmagroei. Vind plaats zolang de eicel zich in de eileider bevindt.
Embryogenese = (ook wel embryonale ontwikkeling) is de ontwikkeling die het embryo ondergaat vanaf het
eencellige stadium van de zygote totdat er sprake is van een foetus (na 4 weken -> embryo. na 9 weken -> foetus).
Organogenese = het aanleggen van de orgaanstelsels.
24 uur na de bevruchting ondergaat de zygote de eerste mitose.
Daarbij ontstaan 2 cellen die beide de helft qua grootte van de moedercel zijn.
De dochtercellen blijven zo klein omdat er na kerndeling geen cytoplasmagroei plaatsvindt.
Na 40 uur delen de twee cellen weer en er ontstaan vier (weer half zo kleine) cellen.
Na nog twee klievingdelingen is er een bolletje cellen ontstaan. Dit embryonale stadium wordt genoemd.
Uitleggen wat kiemschijven zijn en uitleggen uit welke delen deze bestaan
In de derde week wordt het derde kiemblad gevormd -> mesoderm.
Dit is het middelste kiemblad. Deze is nu drie bladig en dus compleet.
Uit elk van de 3 bladen ontwikkelen zich specifieke orgaanstelsels:
- Ectoderm (buitenste kiemblad, trofoblast kant) (waren hypoblastcellen wordt ectodermcellen)
o Huid
o Sensorische stelsel
o Zenuwstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
- Mesoderm (middelste kiemblad)
o Motorische stelsel
o Urinewegstelsel
o Circulatiestelsel
o Voortplantingsstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
- Entoderm/endoderm (binnenste kiemblad) (waren epiblastcellen)
o Spijsverteringsstelsel
o Ademhalingsstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
Het ectoderm vertoont over de lengte een groeve, doordat de cellen daar naar binnen stulpen.
= neurale groeve, waarin het ruggenmerg aangelegd zal worden.
De onderdelen van de eicel en zaadcel te benoemen
Nucleus: ligt de nucleolus in (=de kern)
Zona pellucida: is een (eiwitrijke) laag om de cel waar de zaadcel doorheen moet om te bevruchten.
Reactie-> samensmelting.
Corona radiata: follikeleicellen (voedstercellen). Zorgen dat eicel van voedingstoffen wordt voorzien (zodra deze het
follikel uitkomt).
Beredeneren hoe de samensmeltingen van ei en zaadcel plaats vindt
Eisprong vind plaats door hormoon LH (luteïniserend hormoon).
FSH = follikelstimulerend hormoon -> Laat bij vrouwen eicellen groeien. Bij mannen zaadcellen aan te maken.
Er kan slechts één zaadcel in een eicel binnentreden. Wanneer dit is gebeurd zorgt de zona pellucida ervoor dat de
laag verhard en ondoordringbaar wordt voor andere spermacellen. Vervolgens gaan de twee cellen samen en
beginnen ze met delen (mitose).
Fusie -> samensmelten van eicel en spermacel
Beschrijven welke weg de bevruchte eicel aflegt
eicel -> eileiders -> baarmoeder -> innestelen.
Baarmoederhals is alleen open tijdens de ovulatie.
Bevruchting vind plaats in de eileiders.
Maar in 1 eileider is een eicel wat bevrucht kan worden. De helft van het zaad zwemt naar de lege eileider.
Beschrijven welke celdelingen plaatsvinden
1. Zygote
2. 2delige stadium (beide de helft van grote van moedercel) (dag 1)
3. 4delige stadium (dag 2)
4. 8delige stadium (na 3 dagen)
5. 16delige stadium (na 4 dagen)
6. Morula (16 – 32 delig) (3/ 4 dagen)
7. Blastula (twee cellagen kunnen worden onderscheiden:
a. Binnenste cellaag -> embryoblast (wordt embryo)
b. Buitenste cellaag -> trofoblast (wordt placenta)
,
, Beredeneren hoe de innesteling plaatsvindt
Innesteling is het moment dat de bevruchte eicel zich in de baarmoederwand nestelt.
Nidatie = ook wel innesteling genoemd. Vindt plaats in het endometrium.
De trofoblast maakt contact met het endometrium en wordt na enkele dagen volledig opgenomen in de
blastocyste. Ondertussen wordt het embryo telkens groter door celdeling.
Wanneer de blastocyste gedeeltelijk is opgenomen in het endometrium beginnen embryoblast en trofoblast zich op
een eigen specifieke manier te ontwikkelen:
- Embryoblast
De cellen differentiëren zich in twee lagen, de kiembladen.
1. Buitenste kiemblad (aan de kant van de trofoblast) -> ectoderm (hoge, cilindrische cellen
2. Binnenste kiemblad -> entoderm (kleinere cellen
Vormen samen de kiembladen
Amnionholte = holte tussen ectoderm en trofoblast.
Wordt begrenst door: ectodermcellen & amnioncellen (ontstaan uit trofoblastcellen)
De trofoblast groeit door en wordt vanaf nu chorion genoemd. En groeit door middel van uitstulpingen (chorionvilli)
steeds verder het endometrium in.
Tussen de chorionvilli bevinden zich holtes die gevuld zijn met vocht.
In het endometrium liggen de spiraalarteriën (kleine, spiraalvorige bloedvaten van de moeder die zuurstof- en
voedingsrijk bloed aanvoeren). Zuurstof- en voedingsrijk bloed: Moederlijk bloed -> trofoblastcellen & vocht tussen
chorionvilli -> chorionholte.
Via de chorionholte diffunderen zuurstof en voedingsstoffen naar de kiemschijfen.
Kiemschrijf = De vlakke groep cellen, welke door herhaalde deling uit de bevruchte eicel ontstaan.
Aan de kant van de kiemschijf wordt de aanleg van de hechtsteel zichtbaar. Hieruit zal de navelstreng ontstaan.
Het embryo is nu geheel omsloten door endometriumweefsel.
De termen zygoot, morula, blastula en gastrulatie uitleggen
Zygote:
Een bevruchte eicel.
Morula:
Een bevruchte eicel die het 16-cellig stadium heeft bereikt.
Blastula of blastocyst: ~5 dagen na conceptie
Opvolgende stadium op morula. Blastula komt vanuit de eileider de baarmoeder binnen.
De blastocyst ontwikkelt zich-> aan 1 zijde ontstaat een opeenhoping van cellen-> embryoblast
Embryoblast
~6 dagen na conceptie nestelt de blastocyst in het endometrium (nidatie = innesteling)
Gastrulatie:
Stadium volgend op blastula-stadium waarin de drie kiembladen gevormd worden
1. Ectoderm
2. Mesoderm
3. Entoderm
, De klievingsdelen benoemen
Klievingdeling = mitose zonder plasmagroei. Vind plaats zolang de eicel zich in de eileider bevindt.
Embryogenese = (ook wel embryonale ontwikkeling) is de ontwikkeling die het embryo ondergaat vanaf het
eencellige stadium van de zygote totdat er sprake is van een foetus (na 4 weken -> embryo. na 9 weken -> foetus).
Organogenese = het aanleggen van de orgaanstelsels.
24 uur na de bevruchting ondergaat de zygote de eerste mitose.
Daarbij ontstaan 2 cellen die beide de helft qua grootte van de moedercel zijn.
De dochtercellen blijven zo klein omdat er na kerndeling geen cytoplasmagroei plaatsvindt.
Na 40 uur delen de twee cellen weer en er ontstaan vier (weer half zo kleine) cellen.
Na nog twee klievingdelingen is er een bolletje cellen ontstaan. Dit embryonale stadium wordt genoemd.
Uitleggen wat kiemschijven zijn en uitleggen uit welke delen deze bestaan
In de derde week wordt het derde kiemblad gevormd -> mesoderm.
Dit is het middelste kiemblad. Deze is nu drie bladig en dus compleet.
Uit elk van de 3 bladen ontwikkelen zich specifieke orgaanstelsels:
- Ectoderm (buitenste kiemblad, trofoblast kant) (waren hypoblastcellen wordt ectodermcellen)
o Huid
o Sensorische stelsel
o Zenuwstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
- Mesoderm (middelste kiemblad)
o Motorische stelsel
o Urinewegstelsel
o Circulatiestelsel
o Voortplantingsstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
- Entoderm/endoderm (binnenste kiemblad) (waren epiblastcellen)
o Spijsverteringsstelsel
o Ademhalingsstelsel
o Delen van het hormoonstelsel
Het ectoderm vertoont over de lengte een groeve, doordat de cellen daar naar binnen stulpen.
= neurale groeve, waarin het ruggenmerg aangelegd zal worden.
