Inleiding privaatrecht - Rechtsgeleerdheid
Week 1 – Inleiding en bronnen van verbintenissen
Vermogen: het geheel van op geld waardeerbare – althans in de economische sfeer
liggende
– rechten en verplichtingen die iemand heeft, dus het geheel van zijn activa en passiva.
>Voorbeelden:
- Eigendomsrechten >Actiefposten
- Vorderingen >Actiefposten
- Schulden >Passiefposten
- Verplichtingen
Objectief recht: het geldende recht: de regels die binnen een bepaald
rechtsgebied op een bepaald tijdstip gelden. In de betekenis van het objectieve
recht houdt het vermogensrecht in: alle regels met betrekking tot de
subjectieve rechten en plichten die onderdeel van een vermogen kunnen
vormen. Gebruikt men het woord ‘recht’ in de zin van objectief recht, dan kan
men nooit spreken van ‘een’ recht. Er wordt vrijwel altijd een samenstel van
regels mee aangeduid.
Subjectief recht: dit is een aan iemand toekomende bevoegdheid. Een
vermogensrecht betekent hier een aan een bepaald persoon toekomen recht dat
uitmaakt van zijn vermogen, bijvoorbeeld een eigendomsrecht of een
vorderingsrecht. Een subjectief recht bestaat slechts bij de gratie van een regel
van objectief recht. Gebruikt men het woord ‘recht’ in de zin van subjectief
recht, dan kan men alleen spreken van ‘een’ recht en niet van een samenstel
van regels.
Goederenrecht: dit is het deel van het objectieve vermogensrecht dat betrekking heeft op
de rechtsverhouding tussen een persoon en een goed, zoals een huis, auto of
computer.
Verbintenissenrecht: Dit is het deel van het objectieve vermogensrecht dat
betrekking heeft op de rechtsverhouding tussen een persoon en een andere
persoon.
Verbintenis: de rechtsverhouding tussen twee personen op grond waarvan één
een subjectief recht heeft tegenover de ander en die ander een verplichting
heeft tegenover de eerste. Het subjectieve recht noemt men de vordering en de
verplichting heet de schuld.
Absoluut recht: in het goederenrecht hebben we te maken met rechten op
goederen die de rechthebbende in beginsel tegenover iedereen kan inroepen.
Vanwege deze derdewerking noemen we dit een absoluut recht. (Synoniem:
goederenrechtelijk recht)
Relatief recht: rechten die maar slechts tegenover een bepaald persoon,
namelijk degene met wie men in een verbintenisrechtelijke verhouding staat,
kan worden ingeroepen.
Gesloten systeem: omdat absolute rechten de positie van derden raken, kent de
wet een gesloten systeem van absolute rechten.
,Open systeem: het verbintenissenrecht kent een open systeem van verbintenissen.
Het staat partijen in beginsel vrij om verbintenissen in het leven te roepen die zij
zelf willen.
,Dwingend recht: van dwingend recht is sprake als partijen niet kunnen afwijken van dit
recht.
Aanvullend recht: partijen zijn vrij om van de wettelijke partijen af te wijken.
Uitzonderingen bestaan er voor gevallen waarin één van de partijen te zeer in
het nauw dreigt te komen of als de positie van derden in gedrang komt.
Het verbintenissenrecht en het goederenrecht zijn onlosmakelijk van elkaar verbonden.
In het burgerlijk wetboek is er sprake van een gelaagde structuur van het
vermogensrecht: algemene en bijzondere delen. Het is trapsgewijs.
Schakelbepaling: wetsartikelen kunnen andere wetsartikelen in hun wet benoemen, met
overeenkomstige toepassing.
Verbintenis: het recht van de één op een prestatie, waartoe de ander verplicht is
om te presteren.
>Een kenmerk van een verbintenis, is dat zij vermogensrechtelijk van aard is.
>Voorbeeld: Pietje geeft een cadeau aan Laura, omdat Laura jarig is. Laura
bedankt Pietje hiervoor. Het is weliswaar een morele plicht om Pietje te
bedanken, simpelweg omdat het beleefd is, maar dit is geen
vermogensrechtelijke verplichting!
OFFICIELE betekenis van verbintenis: dit is een vermogensrechtelijke verhouding
tussen twee partijen krachtens welke de één, de schuldeiser/crediteur, is
gerechtigd tot een gedraging, de prestatie, die de ander, de
schuldenaar/debiteur, verplicht is ten opzichte van hem te verrichten.
Een verbintenis kent drie elementen:
1. De schuldeiser heeft een vorderingsrecht. Dit betekent dat hij het recht
heeft om van de schuldenaar een prestatie te vorderen.
2. De schuldeiser kan een rechtsvordering/actie bij de rechter inroepen, op
grond van artikel 3:296 lid 1 BW en artikel 6:74 BW.
3. De schuldeiser komt, na het winnen van de rechtszaak, een
executierecht toe. De schuldeiser kan het vonnis ten uitvoer leggen /
executeren. Dat wil zeggen dat hij in rechte nakoming daarvan kan
afdwingen wanneer de schuldenaar niet vrijwillig aan het vonnis voldoet.
De daarover staande verplichting van de schuldenaar deze ingreep in
zijn vermogen van buitenaf te dulden, heet uitwinbaarheid.
Kort samengevat in een overzichtelijk schema:
Actief Passief
Schuldeiserska Schuldenaarska
nt nt
Kern Vorderingsrecht Schuld
Veroordelingsmogelijkh Rechtsvordering Aansprakelijkheid
eid
Executiemogelijkheid Executierecht Uitwinbaarheid
Een vorderingsrecht is een relatief recht. Het bestanddeel van de verbintenis dat
we vorderingsrecht noemen, is een bevoegdheid die de rechthebbende, de
schuldeiser, enkel kan handhaven tegenover een bepaald persoon, de
schuldenaar, of bepaalde personen, de schuldenaren. Men noemt het recht van
de schuldeiser van een verbintenis een persoonlijk recht of relatief recht. De reden
hiervoor is omdat uitoefening alleen mogelijk is in relatie tot één of meer
bepaalde personen.
,
Week 1 – Inleiding en bronnen van verbintenissen
Vermogen: het geheel van op geld waardeerbare – althans in de economische sfeer
liggende
– rechten en verplichtingen die iemand heeft, dus het geheel van zijn activa en passiva.
>Voorbeelden:
- Eigendomsrechten >Actiefposten
- Vorderingen >Actiefposten
- Schulden >Passiefposten
- Verplichtingen
Objectief recht: het geldende recht: de regels die binnen een bepaald
rechtsgebied op een bepaald tijdstip gelden. In de betekenis van het objectieve
recht houdt het vermogensrecht in: alle regels met betrekking tot de
subjectieve rechten en plichten die onderdeel van een vermogen kunnen
vormen. Gebruikt men het woord ‘recht’ in de zin van objectief recht, dan kan
men nooit spreken van ‘een’ recht. Er wordt vrijwel altijd een samenstel van
regels mee aangeduid.
Subjectief recht: dit is een aan iemand toekomende bevoegdheid. Een
vermogensrecht betekent hier een aan een bepaald persoon toekomen recht dat
uitmaakt van zijn vermogen, bijvoorbeeld een eigendomsrecht of een
vorderingsrecht. Een subjectief recht bestaat slechts bij de gratie van een regel
van objectief recht. Gebruikt men het woord ‘recht’ in de zin van subjectief
recht, dan kan men alleen spreken van ‘een’ recht en niet van een samenstel
van regels.
Goederenrecht: dit is het deel van het objectieve vermogensrecht dat betrekking heeft op
de rechtsverhouding tussen een persoon en een goed, zoals een huis, auto of
computer.
Verbintenissenrecht: Dit is het deel van het objectieve vermogensrecht dat
betrekking heeft op de rechtsverhouding tussen een persoon en een andere
persoon.
Verbintenis: de rechtsverhouding tussen twee personen op grond waarvan één
een subjectief recht heeft tegenover de ander en die ander een verplichting
heeft tegenover de eerste. Het subjectieve recht noemt men de vordering en de
verplichting heet de schuld.
Absoluut recht: in het goederenrecht hebben we te maken met rechten op
goederen die de rechthebbende in beginsel tegenover iedereen kan inroepen.
Vanwege deze derdewerking noemen we dit een absoluut recht. (Synoniem:
goederenrechtelijk recht)
Relatief recht: rechten die maar slechts tegenover een bepaald persoon,
namelijk degene met wie men in een verbintenisrechtelijke verhouding staat,
kan worden ingeroepen.
Gesloten systeem: omdat absolute rechten de positie van derden raken, kent de
wet een gesloten systeem van absolute rechten.
,Open systeem: het verbintenissenrecht kent een open systeem van verbintenissen.
Het staat partijen in beginsel vrij om verbintenissen in het leven te roepen die zij
zelf willen.
,Dwingend recht: van dwingend recht is sprake als partijen niet kunnen afwijken van dit
recht.
Aanvullend recht: partijen zijn vrij om van de wettelijke partijen af te wijken.
Uitzonderingen bestaan er voor gevallen waarin één van de partijen te zeer in
het nauw dreigt te komen of als de positie van derden in gedrang komt.
Het verbintenissenrecht en het goederenrecht zijn onlosmakelijk van elkaar verbonden.
In het burgerlijk wetboek is er sprake van een gelaagde structuur van het
vermogensrecht: algemene en bijzondere delen. Het is trapsgewijs.
Schakelbepaling: wetsartikelen kunnen andere wetsartikelen in hun wet benoemen, met
overeenkomstige toepassing.
Verbintenis: het recht van de één op een prestatie, waartoe de ander verplicht is
om te presteren.
>Een kenmerk van een verbintenis, is dat zij vermogensrechtelijk van aard is.
>Voorbeeld: Pietje geeft een cadeau aan Laura, omdat Laura jarig is. Laura
bedankt Pietje hiervoor. Het is weliswaar een morele plicht om Pietje te
bedanken, simpelweg omdat het beleefd is, maar dit is geen
vermogensrechtelijke verplichting!
OFFICIELE betekenis van verbintenis: dit is een vermogensrechtelijke verhouding
tussen twee partijen krachtens welke de één, de schuldeiser/crediteur, is
gerechtigd tot een gedraging, de prestatie, die de ander, de
schuldenaar/debiteur, verplicht is ten opzichte van hem te verrichten.
Een verbintenis kent drie elementen:
1. De schuldeiser heeft een vorderingsrecht. Dit betekent dat hij het recht
heeft om van de schuldenaar een prestatie te vorderen.
2. De schuldeiser kan een rechtsvordering/actie bij de rechter inroepen, op
grond van artikel 3:296 lid 1 BW en artikel 6:74 BW.
3. De schuldeiser komt, na het winnen van de rechtszaak, een
executierecht toe. De schuldeiser kan het vonnis ten uitvoer leggen /
executeren. Dat wil zeggen dat hij in rechte nakoming daarvan kan
afdwingen wanneer de schuldenaar niet vrijwillig aan het vonnis voldoet.
De daarover staande verplichting van de schuldenaar deze ingreep in
zijn vermogen van buitenaf te dulden, heet uitwinbaarheid.
Kort samengevat in een overzichtelijk schema:
Actief Passief
Schuldeiserska Schuldenaarska
nt nt
Kern Vorderingsrecht Schuld
Veroordelingsmogelijkh Rechtsvordering Aansprakelijkheid
eid
Executiemogelijkheid Executierecht Uitwinbaarheid
Een vorderingsrecht is een relatief recht. Het bestanddeel van de verbintenis dat
we vorderingsrecht noemen, is een bevoegdheid die de rechthebbende, de
schuldeiser, enkel kan handhaven tegenover een bepaald persoon, de
schuldenaar, of bepaalde personen, de schuldenaren. Men noemt het recht van
de schuldeiser van een verbintenis een persoonlijk recht of relatief recht. De reden
hiervoor is omdat uitoefening alleen mogelijk is in relatie tot één of meer
bepaalde personen.
,
