§1. Het interne milieu
Temperatuurregeling
Een regelkring houdt de lichaamstemperatuur rond een ingestelde waarde, de norm:
Receptoren: dit zijn temperatuurzintuigjes. Ze registreren de actuele waarde en
geven dit door aan het regelcentrum.
Regelcentrum (+norm): dit deel vergelijkt de informatie met de norm en stuurt
impulsen naar effectoren bij een afwijkende waarde.
Effectoren: effectoren corrigeren de afwijking (verhogen doorbloeding, zweetklieren).
Er is sprake van een terugkoppeling als de effectoren een waarde corrigeren. Dit wil zeggen
dat een afwijking van de norm een proces veroorzaakt dat invloed heeft op die afwijking.
Regelkring van temperatuur
De kerntemperatuur is de temperatuur binnenin het lichaam, waar de vitale organen liggen
(hart, longen, lever, hersenen). Deze temperatuur varieert zelden (rond de 37). De
temperatuur in de delen van het lichaam die niet tot de kern van het lichaam behoren (huid
en ledematen), is de schiltemperatuur. Deze temperatuur is afhankelijk van de omgeving.
De receptor voor de kerntemperatuur zit in de hypothalamus en meet de temperatuur van het
bloed. De receptoren van de schiltemperatuur zitten in de huid. Al zouden de receptoren niet
werken, worden er geen tegenmaatregelen genomen en zou de kerntemperatuur veranderen.
Koorts
Bij koorts wordt de norm voor de kerntemperatuur verhoogd, waardoor iemand het dan heel
erg koud heeft. Daarna neemt deze waarde weer af, waardoor iemand het heel heet heeft.
Koorts is meestal een reactie op een infectie. Bij een ontsteking ontstaat cytokine, die de
kerntemperatuur verhoogd. Een hogere lichaamstemperatuur stimuleert de productie en
afgifte van afweerstoffen. Het lichaam kan dan de infectie sneller bestrijden.
Bij een te hoge temperatuur bij koorts gaan eiwitten kapot (eiwitdenaturatie). Hierdoor is er
sprake van een slechtere enzymfunctie.
Interne milieu
Ook de samenstelling van het bloed en weefselvloeistof – het interne milieu - mag niet te veel
variëren. Het regelcentrum voor die regelkringen bevindt zich in de hypothalamus. Bij een
afwijkende norm nemen regelcentra en hormoonstelsel passende maatregelen. Ze verwerken
de gegevens over de bloedwaarden uit gespecialiseerde zintuigen.