Hoofdstuk 7. Verpleegtechnische handelingen.
O Signaleer problemen
O Houd je aan de wet
O Voer een verpleegtechnische handeling uit
O Noteer alles in het verpleegplan
De wet BIG
De wet heeft als belangrijkste doel om de kwaliteit van de zorgverlening te
verbeteren. Ook biedt deze wet de zorgvrager bescherming tegen
ondeskundigheid en onzorgvuldigheid van zorgverleners.
Volgens de wet BIG mogen bepaalde handelingen in principe alleen uitgevoerd
worden door zelfstandig bevoegden. Een voorbehouden handeling is een
handeling die alleen uitgevoerd mag worden door een persoon die daartoe
bevoegd is en die bekwaam is.
Voor het uitvoeren van de voorbehouden handelingen geldt er een
bevoegdheidsregeling in de wet BIG.
o je moet een opdracht krijgen van een bevoegd persoon
o moeten de handeling uitvoeren volgens aanwijzing van een bevoegd persoon
o bekwaam zijn om de voorbehouden handeling uit te voeren.
Er zijn ook bekwaamheidsverklaringen waarin wordt vastgelegd dat de
verzorgende theoretisch en praktisch opgeleid is om de handeling naar behoren
uit te voeren.
Een bevoegdheid geeft aan of je een handeling mag uitvoeren. Een
bekwaamheid geeft aan of je een handeling kunt uitvoeren.
Helpen bij opname van voeding en vocht
Deze hevige vorm van zwangerschapsbraken wordt hyperemesis gravidarum
genoemd. Vaak komen vragen in een vicieuze cirkel terecht: het braken versterkt
de angst steeds meer en de angst het braken. Deze vrouwen hebben hulp nodig
bij de opname van vocht en voeding en sondevoeding is dan een manier om te
zorgen dat ze het binnenkrijgen.
Medicijnen toedienen
Zwangere moeten heel voorzichtig zijn met het innemen van medicijnen. Vooral
in het eerste zwangerschapstrimester kunnen medicijnen gevaarlijk zijn voor het
embryo.
Zwangere vrouwen kunnen het best alleen de geneesmiddelen gebruiken die
absoluut noodzakelijk zijn voor hun gezondheid. Je moet ervoor zorgen dat de
zorgvrager het juiste geneesmiddel in de juiste dosis op de juiste tijd en op de
juiste manier toegediend krijgt. Als je medicijnen klaarzet moet je op de
verpakking kijken of je het juiste geneesmiddel hebt. Je moet de geneesmiddelen
die je gegeven hebt direct registreren. Je noteert hoeveel je val welk medicijn
gegeven hebt op de medicijnkaart of medicijnlijst van de zorgvrager. Als de
zorgvrager het geneesmiddel gehad heeft, moet je de werking controleren.
Evenals bij andere groepen zorgvragers kunnen medicijnen in de verloskunde op
veel verschillende manieren toegediend worden:
o oraal (staaltabletten, foliumzuur, vitamine K)
o rectaal (paracetamol als zetpil)
o vaginaal (tegen schimmelinfecties)
, o via de huid (hechtingzalf)
o injectie (trombose spuit in bovenbeen, vitamine K)
o intraveneus (infuus)
Wonden verzorgen
Wonden ten gevolge van een perineumruptuur
Als een baby geboren wordt, rekt het perineum (bilnaad) sterk uit. Er zijn eerste,
tweede en derdegraads rupturen. Eerstegraads rupturen hoeven meestal niet
gehecht te worden. Bij tweedegraads en derdegraads rupturen moet dit wel
gebeuren. Een perineumruptuur geneest meestal in de eerste twee weken door
middel van oplosbare hechtingen.
Bij de genezing is hygiëne heel belangrijk. Zorg er altijd voor dat je je handen wat
nadat je dingen hebt aangeraakt die met bacteriën besmet kunnen zijn.
Verschoon regelmatig het kraamverband. Let erop bij het wassen van het
perineum dat je van de vulva naar de anus wast en niet andersom. Als
verzorgende controleer je de hechtingen één keer per dag. Na ieder toiletbezoek
moet de kraamvrouw de wond spoelen met schoon water (of jij).
Wonden ten gevolge van episiotomie
Een episiotomie is een inknipping van het perineum. De verzorging is hetzelfde
als de verzorging van een wond ten gevolge van een perineumruptuur.
Sectiowonden
Een sectio caesarea is een keizersnede. Tegenwoordig wordt er veel vaker een
horizontale snede gemaakt. Dit wordt ook wel een Pfannenstielincisie of een
bikinisnede genoemd.
De verzorging is hetzelfde als de verzorging van een wond na een gewone
buikoperatie. Verschoon het verband alleen als dit nodig is. Als de wond na
ongeveer 24 uur schoon en droog is en de hechtingen houden de wondranden
goed op de plaats, kun je de wond verder het beste zonder verband laten
genezen.
Blaaskatheter inbrengen en verzorgen
Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden handeling.
Zorgvragers die een buikoperatie moeten ondergaan, krijgen meestal een
blaaskatheter. Dit wordt gedaan omdat mensen die onder narcose zijn niet voelen
dat ze een volle blaas hebben, en ook geen controle over de blaasfunctie hebben.
De meeste kraamvrouwen urineren binnen 6 tot 8 uur na de bevalling. Verder is
de spanning in de spieren in de wand van de blaas verlaagd en de bekkenbodem
is pijnlijk. Ook is de urethra vaak wat uitgerekt en is er druk op de blaas geweest
door het kinderhoofdje. Door al deze dingen hebben veel kraamvrouwen in de
eerste dagen na de bevalling moeite met urineren. Achterblijvende urine in de
blaas in een goede plaats voor bacteriën om zich te vermeerderen. Als
kraamverzorgende moet je er dus goed op letten dat de kraamvrouw binnen 6 – 8
uur na de bevalling geplast heeft.
Zuurstof toedienen en mond- en keelholte uitzuigen
Vrouwen die een sectio ondergaan hebben, zullen zuurstof toegediend krijgen. Je
moet als verzorgende de zuurstof kunnen aansluiten. Een pasgeborene ademt
ongeveer 35 – 40 keer per minuut. Het eerste wat moet gebeuren na de geboorte
van het kind, is het vrijmaken van de luchtwegen. Er wordt dan met een
slijmzuigertje slijm en vruchtwater gezogen uit de mond- en de keelholte, en
vaak ook uit de neusholte. Het is belangrijk dat het vruchtwater dat door het kind
is ingeslikt niet in de longen terecht komt. Dit kun je voorkomen door de
O Signaleer problemen
O Houd je aan de wet
O Voer een verpleegtechnische handeling uit
O Noteer alles in het verpleegplan
De wet BIG
De wet heeft als belangrijkste doel om de kwaliteit van de zorgverlening te
verbeteren. Ook biedt deze wet de zorgvrager bescherming tegen
ondeskundigheid en onzorgvuldigheid van zorgverleners.
Volgens de wet BIG mogen bepaalde handelingen in principe alleen uitgevoerd
worden door zelfstandig bevoegden. Een voorbehouden handeling is een
handeling die alleen uitgevoerd mag worden door een persoon die daartoe
bevoegd is en die bekwaam is.
Voor het uitvoeren van de voorbehouden handelingen geldt er een
bevoegdheidsregeling in de wet BIG.
o je moet een opdracht krijgen van een bevoegd persoon
o moeten de handeling uitvoeren volgens aanwijzing van een bevoegd persoon
o bekwaam zijn om de voorbehouden handeling uit te voeren.
Er zijn ook bekwaamheidsverklaringen waarin wordt vastgelegd dat de
verzorgende theoretisch en praktisch opgeleid is om de handeling naar behoren
uit te voeren.
Een bevoegdheid geeft aan of je een handeling mag uitvoeren. Een
bekwaamheid geeft aan of je een handeling kunt uitvoeren.
Helpen bij opname van voeding en vocht
Deze hevige vorm van zwangerschapsbraken wordt hyperemesis gravidarum
genoemd. Vaak komen vragen in een vicieuze cirkel terecht: het braken versterkt
de angst steeds meer en de angst het braken. Deze vrouwen hebben hulp nodig
bij de opname van vocht en voeding en sondevoeding is dan een manier om te
zorgen dat ze het binnenkrijgen.
Medicijnen toedienen
Zwangere moeten heel voorzichtig zijn met het innemen van medicijnen. Vooral
in het eerste zwangerschapstrimester kunnen medicijnen gevaarlijk zijn voor het
embryo.
Zwangere vrouwen kunnen het best alleen de geneesmiddelen gebruiken die
absoluut noodzakelijk zijn voor hun gezondheid. Je moet ervoor zorgen dat de
zorgvrager het juiste geneesmiddel in de juiste dosis op de juiste tijd en op de
juiste manier toegediend krijgt. Als je medicijnen klaarzet moet je op de
verpakking kijken of je het juiste geneesmiddel hebt. Je moet de geneesmiddelen
die je gegeven hebt direct registreren. Je noteert hoeveel je val welk medicijn
gegeven hebt op de medicijnkaart of medicijnlijst van de zorgvrager. Als de
zorgvrager het geneesmiddel gehad heeft, moet je de werking controleren.
Evenals bij andere groepen zorgvragers kunnen medicijnen in de verloskunde op
veel verschillende manieren toegediend worden:
o oraal (staaltabletten, foliumzuur, vitamine K)
o rectaal (paracetamol als zetpil)
o vaginaal (tegen schimmelinfecties)
, o via de huid (hechtingzalf)
o injectie (trombose spuit in bovenbeen, vitamine K)
o intraveneus (infuus)
Wonden verzorgen
Wonden ten gevolge van een perineumruptuur
Als een baby geboren wordt, rekt het perineum (bilnaad) sterk uit. Er zijn eerste,
tweede en derdegraads rupturen. Eerstegraads rupturen hoeven meestal niet
gehecht te worden. Bij tweedegraads en derdegraads rupturen moet dit wel
gebeuren. Een perineumruptuur geneest meestal in de eerste twee weken door
middel van oplosbare hechtingen.
Bij de genezing is hygiëne heel belangrijk. Zorg er altijd voor dat je je handen wat
nadat je dingen hebt aangeraakt die met bacteriën besmet kunnen zijn.
Verschoon regelmatig het kraamverband. Let erop bij het wassen van het
perineum dat je van de vulva naar de anus wast en niet andersom. Als
verzorgende controleer je de hechtingen één keer per dag. Na ieder toiletbezoek
moet de kraamvrouw de wond spoelen met schoon water (of jij).
Wonden ten gevolge van episiotomie
Een episiotomie is een inknipping van het perineum. De verzorging is hetzelfde
als de verzorging van een wond ten gevolge van een perineumruptuur.
Sectiowonden
Een sectio caesarea is een keizersnede. Tegenwoordig wordt er veel vaker een
horizontale snede gemaakt. Dit wordt ook wel een Pfannenstielincisie of een
bikinisnede genoemd.
De verzorging is hetzelfde als de verzorging van een wond na een gewone
buikoperatie. Verschoon het verband alleen als dit nodig is. Als de wond na
ongeveer 24 uur schoon en droog is en de hechtingen houden de wondranden
goed op de plaats, kun je de wond verder het beste zonder verband laten
genezen.
Blaaskatheter inbrengen en verzorgen
Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden handeling.
Zorgvragers die een buikoperatie moeten ondergaan, krijgen meestal een
blaaskatheter. Dit wordt gedaan omdat mensen die onder narcose zijn niet voelen
dat ze een volle blaas hebben, en ook geen controle over de blaasfunctie hebben.
De meeste kraamvrouwen urineren binnen 6 tot 8 uur na de bevalling. Verder is
de spanning in de spieren in de wand van de blaas verlaagd en de bekkenbodem
is pijnlijk. Ook is de urethra vaak wat uitgerekt en is er druk op de blaas geweest
door het kinderhoofdje. Door al deze dingen hebben veel kraamvrouwen in de
eerste dagen na de bevalling moeite met urineren. Achterblijvende urine in de
blaas in een goede plaats voor bacteriën om zich te vermeerderen. Als
kraamverzorgende moet je er dus goed op letten dat de kraamvrouw binnen 6 – 8
uur na de bevalling geplast heeft.
Zuurstof toedienen en mond- en keelholte uitzuigen
Vrouwen die een sectio ondergaan hebben, zullen zuurstof toegediend krijgen. Je
moet als verzorgende de zuurstof kunnen aansluiten. Een pasgeborene ademt
ongeveer 35 – 40 keer per minuut. Het eerste wat moet gebeuren na de geboorte
van het kind, is het vrijmaken van de luchtwegen. Er wordt dan met een
slijmzuigertje slijm en vruchtwater gezogen uit de mond- en de keelholte, en
vaak ook uit de neusholte. Het is belangrijk dat het vruchtwater dat door het kind
is ingeslikt niet in de longen terecht komt. Dit kun je voorkomen door de
