Samenvatting Verpleegtechnische handelingen. Hoofdstuk 3. Katheterzorg.

Hoofdstuk 3. Verpleegtechnische handelingen.\

Katheteriseren is het inbrengen van een buis in de blaas om op die manier urine af te laten
vloeien. Het inbrengen van een blaaskatheter is een voorbehouden handeling. Bij het
bepalen van een urineresidu laat je de zorgvrager eerst plassen en erna onderzoek je
hoeveel urine er nog in de blaas is achtergebleven = residu.

Soorten blaaskatheters:
 Voor eenmalig gebruik
 Verblijfskatheters
 Dubbelloops
 Drieloops
 Doorsnede = charrière ICH = 1/3
De indicatie voor of keuze van het soort katheter hangt af van het gezondheidsprobleem van
de zorgvrager.

Opvangmateriaal 
Voor het opvangen van de urine zijn er diverse systemen die je aan de katheter of uritip kunt
bevestigen.
 Plastic zak met maataanduiding
 Kraantje
 Urimeter

Complicaties blaaskatheter 
 Urineweginfectie
 Blaaskrampen (vreemd voorwerp in de blaas)
 Incontinentie
 Schrompelblaas

Methodisch werken 
Je beroepshouding stem je af op de beleving van de zorgvrager. Het is zinvol hen alle
informatie te geven die de onzekerheid iets kan wegnemen. Luister actief naar de emoties en
voer helpende gesprekken om de zorgvrager verder te begeleiden. Stem je begeleiding af op
de levensfase van de zorgvrager. Niet alleen de leeftijd, maar ook de setting waarin de
zorgvrager zich bevindt heeft invloed op de manier waarop je de katheterzorg uitvoert.

Als een barende niet kan urineren, kan de foetus in een afwijkende ligging terechtkomen of
kan de indaling worden tegengehouden. Een kraamvrouw kan soms niet plassen doordat
vlak na de bevalling het baringskanaal en de omgeving van dat kanaal gezwollen zijn.
Daardoor kan de baarmoeder zich niet goed samentrekken.

Observatie 
 Symptomen die wijzen op een urineweginfectie
 Goede doorstroom
 Hoeveel, kleur en aspect van de urine
 Aanwezigheid van lekkages

Voorlichting en instructie 
 Reden van de ingreep en wijze waarop het wordt uitgevoerd
 Wat de zorgvrager kan verwachten en wel of niet kan met een katheter
 Wanneer de zorgvrager iemand moet waarschuwen
 Hoe de zorgvrager er in het dagelijks leven mee kan omgaan

, In het zorgdossier rapporteer je:
 Ervaring van de zorgvrager
 Soort katheter
 Hoeveel vloeistof in de ballon
 Welke urine opvangzak
 Wanneer de katheter verwisseld moet worden
 Retentie
 Mictiepatroon
 Eventuele bijzonderheden

Aandachtspunten bij het inbrengen van een katheter 
 Informatie
 Hygiëne
 Complicaties
 Niet meer dan 500 ml in een keer laten afvloeien

Bij vrouwen
 Reinigen van urethra en vulva minimaal 3x
 Plaats na het reinigen een steriel gaasje tussen de labia
 Na het inbrengen van het glijmiddel schuif je de blaaskatheter langzaam op in de
urethra tot dat je ziet dat er urine de slang loopt
 Eventueel voorgeschreven hoeveelheid gedestilleerd water in het ballonnetje om de
katheter in de blaas te fixeren

Bij mannen
 Reinig de glans penis minimaal 3x en leg een steriel gaasje eronder
 Eerste de penis omhooghouden
 Bren de katheter in tot je weerstand voelt
 Buig dan de penis in de richting van de voeten
 Aflopen van urine betekent dat het gelukt is

Verzorging van een zorgvrager met een blaaskatheter 
Ga in op de emoties en probeer samen oplossingen te vinden. De persoonlijke verzorging
(kathetertoilet) dient zo hygiënisch mogelijk plaats te vinden.
 Verzorg genitaliën 3x per dag
 Droog de huid deppend af
 Per 8 uur leegmaken
 Controleer op knikken
 Controleer op lekken
 Vastplakken over zijn onderbeen

Verwijderen van een blaaskatheter 
 Trek met behulp van een spuit het vocht uit het ballonnetje op. De katheter glijdt dan
vanzelf uit de plasbuis
 Laat de zorgvrager regelmatig proberen te plassen
 Eventuele blaastraining voor de zorgvrager

Blaasspoelen 