BELASTINGRECHT
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding belastingrecht..................................................................................................2
Hoofdstuk 2 inkomstenbelasting........................................................................................................5
Hoofdstuk 3 Loonbelasting...............................................................................................................15
Hoofdstuk 4 Vennootschapsbelasting..............................................................................................19
Hoofdstuk 5 Omzetbelasting............................................................................................................22
Hoofdstuk 6 Heffingen door lagere overheden................................................................................28
Hoofdstuk 8 Overdrachtsbelasting, assurantiebelasting, kansspelbelasting en accijns....................34
Hoofdstuk 9 Formeel belastingrecht................................................................................................36
Hoofdstuk 10 Invordering.................................................................................................................40
Hoofdstuk 11 Rechtsbescherming....................................................................................................42
Belastingrecht
1 | Belastingrecht
,Hoofdstuk 1 Inleiding belastingrecht
Belastingrecht maakt deel uit van bijzonder bestuursrecht.
Het bijzonder bestuursrecht is het inhoudelijke bestuursrecht en geeft per sector van
overheidsbeleid.
De volgende rechtsbronnen van belastingrecht zijn er:
- Nationale wet – en regelgeving – Grondwet
- Formele wetten – Wet Inkomstenbelasting, Wet op de Loonbelasting etc.
- Materiele wetten – algemene tot de burgers gerichte bindende regels.
Het belastingrecht is op te delen in formeel en materieel recht.
- Materiele recht gaat over het inhoudelijke gedeelte van het rechtsgebied en is opgenomen in
diverse heffingswetten : Wet op loonbelasting, Wet inkomstenbelasting etc.
- Formele recht gaat over de procedure van belastingheffing en is opgenomen in 2 wetten : de
AWR en de AWB.
In de heffingswetten wordt het inhoudelijke belastingrecht geregeld.
Heffingswetten zijn op tal onderdelen aan te merken als kaderwetgeving. De wet geeft de kaders aan
waarbinnen deze heffingswetten met behulp van lagere regelgeving nader worden uitgewerkt.
In die lagere regelgeving wordt dan aangegeven hoe de wet moet worden uitgevoerd en wordt de
formele wet meer op detailbasis uitgewerkt. Deze techniek wordt gelede normstelling genoemd.
In de algemene wetten die op het gebied van belastingrecht gelden of erop van toepassing zijn, zijn
vooral van belang voor formele belastingrecht.
Delegatie = doorgeven van bevoegdheid
1. Delegatie aan de kroon
Wetgeving wordt nader uitgewerkt in uitvoeringsbesluiten. Als dit wordt gegeven dan noemen ze
dat een Algemene Maatregel van Bestuur.
2. Delegatie aan de minister
Ook de minister van Financiën aan in de zogenoemde ministeriële regelingen de in de
heffingswet opgenomen regels nader uitwerken.
Op het gebied van gemeente, provincie en waterschap is de belastingregelgeving voornamelijk
vastgelegd in verordeningen.
Bij de uitvoering van de belastingwetten wordt veelvuldig gebruik gemaakt van beleidsregels.
Jurisprudentie is in belangrijke mate aan te merken als bron van Belastingrecht.
Verdragen zijn ook een belangrijke bron.
Tussen Nederland en veel andere landen gelden bilaterale verdragen, voorkoming van dubbele
belasting. Van belang is het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM). Art. 6 Fair Trial = eerlijk proces.
2 | Belastingrecht
,Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Een bron van regels voor het belastingrecht. De beginselen omschrijven als basisnormen die
bestuursorganen bij al hun handelen in acht moeten nemen.
1. Zorgvuldigheidsbeginsel
2. Verbod van détournement de pouvoir (misbruik van macht)
3. Evenredigheidsbeginsel
4. Gelijkheidsbeginsel
5. Vertrouwensbeginsel
6. Motiveringsbeginsel
Legaliteitsbeginsel
Belastingen mogen alleen worden geheven op grond van de wet.
In het belastingrecht spelen 4 specifieke beginselen:
1. Draagkrachtbeginsel
De financieel sterkeren moeten volgens dit beginsel meer belasting betalen. Dit beginsel vind je
terug in het progressieve tarief in de inkomstenbelasting.
2. Profijtbeginsel
Als een burger meer profijt heeft van bepaalde overheidsvoorzieningen dan is het redelijk dat hij
hier ook extra voor betaalt in de vorm van specifieke belasting. Denk aan
motorrijtuigenbelasting.
3. Beginsel van de minste pijn
Als belasting wordt geheven, dan heeft de voorkeur dat er gekozen wordt voor een wijze van
heffing die zo min mogelijk nadelig is voor de belastingplichtige.
4. Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
Krijgt iemand een onverwacht financieel voordeel, schenking of erfenis, dan zal de overheid in de
meeste gevallen hiervan een graantje mee pikken. Dit doet zij door het heffen van schenk of
erfbelasting. Vanuit het oogpunt van de overheid worden dergelijke belastingen redelijk geacht,
omdat het voordeel door de belastingplichtige is verkregen zonder dat er een tegenprestatie
tegenover staat.
Met belastingmoraal wordt bedoeld de feitelijke bereidheid van burgers om datgene wat zij aan
belasting verschuldigd zijn ook daadwerkelijk te (willen) betalen.
Wanneer het nu van de bestedingsdoelen niet duidelijk is, neemt de bereidheid om belasting te
betalen af.
Belastingen zijn:
- Gedwongen betalingen aan de overheid
- Op grond van publiekrechtelijke regelingen
- Waar geen rechtstreekse tegenprestatie van de overheid tegenover staat
3 | Belastingrecht
, - Die geen bestraffend karakter hebben
Progressief stelsel de belastingplichtige moet een hoger percentage aan belasting betalen als het
bedrag waarover de belasting wordt geheven hoger is.
Proportioneel tarief, ongeacht de hoogte van het belastbaar bedrag moet een gelijkblijvend
percentage belasting worden betaald.
De overheid is onderverdeeld in verschillende bestuurslagen
- Rijk- centrale overheid
- Provincie
- Gemeente
- Waterschappen
Door de provincie worden opcenten geheven die door de houder van een motorrijtuig moten
worden betaald tezamen met de motorrijtuigenbelasting.
Gemeenten heffen meerdere belastingen waarvan onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en
hondenbelasting.
Aan waterschappen worden waterschapsbelasting betaald.
Belastingen zijn te verdelen in directe en indirecte belastingen.
Directe belastingen -> worden geheven over inkomen, winst en vermogen.
Geheven bij degene die rechtstreeks recht op het inkomen.
Indirecte belastingen -> wordt de waarde van een bepaald goed of een bepaalde dienst
verhoogd met belasting. Denk aan BTW. De leverancier van het goed
of dienst draagt de belasting af aan de overheid.
We kennen belasting via aanslag en belastingen via aangifte.
Aanslagbelastingen
Bij aanslagbelastingen wordt door de Belastingdienst een aangifteformulier uitgereikt of een
elektronische aangifte klaargezet. De belastingplichtige vult de aangifte in. Na ontvangst van aangifte
wordt door een inspecteur op basis hiervan een aanslag opgelegd en gecontroleerd.
Aangiftebelastingen
Bij aangiftebelastingen is het de bedoeling dat de belastingplichtige zelf de omvang van de
belastingschuld berekent. Dan doet hij op eigen initiatief aangifte en betaalt hij zelf binnen een
termijn de belastingschuld.
Aangiften en formulieren
Aangifte doen gaat via een bepaalde vorm.
Je krijgt een brief van de Belastingdienst, op de site van de belastingdienst zie je meteen een link
naar het online aangifteformulier. Nu kun je inloggen via je DIGID. Veel dingen zijn al ingevuld door
diverse bedrijven en instanties.
4 | Belastingrecht
Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 Inleiding belastingrecht..................................................................................................2
Hoofdstuk 2 inkomstenbelasting........................................................................................................5
Hoofdstuk 3 Loonbelasting...............................................................................................................15
Hoofdstuk 4 Vennootschapsbelasting..............................................................................................19
Hoofdstuk 5 Omzetbelasting............................................................................................................22
Hoofdstuk 6 Heffingen door lagere overheden................................................................................28
Hoofdstuk 8 Overdrachtsbelasting, assurantiebelasting, kansspelbelasting en accijns....................34
Hoofdstuk 9 Formeel belastingrecht................................................................................................36
Hoofdstuk 10 Invordering.................................................................................................................40
Hoofdstuk 11 Rechtsbescherming....................................................................................................42
Belastingrecht
1 | Belastingrecht
,Hoofdstuk 1 Inleiding belastingrecht
Belastingrecht maakt deel uit van bijzonder bestuursrecht.
Het bijzonder bestuursrecht is het inhoudelijke bestuursrecht en geeft per sector van
overheidsbeleid.
De volgende rechtsbronnen van belastingrecht zijn er:
- Nationale wet – en regelgeving – Grondwet
- Formele wetten – Wet Inkomstenbelasting, Wet op de Loonbelasting etc.
- Materiele wetten – algemene tot de burgers gerichte bindende regels.
Het belastingrecht is op te delen in formeel en materieel recht.
- Materiele recht gaat over het inhoudelijke gedeelte van het rechtsgebied en is opgenomen in
diverse heffingswetten : Wet op loonbelasting, Wet inkomstenbelasting etc.
- Formele recht gaat over de procedure van belastingheffing en is opgenomen in 2 wetten : de
AWR en de AWB.
In de heffingswetten wordt het inhoudelijke belastingrecht geregeld.
Heffingswetten zijn op tal onderdelen aan te merken als kaderwetgeving. De wet geeft de kaders aan
waarbinnen deze heffingswetten met behulp van lagere regelgeving nader worden uitgewerkt.
In die lagere regelgeving wordt dan aangegeven hoe de wet moet worden uitgevoerd en wordt de
formele wet meer op detailbasis uitgewerkt. Deze techniek wordt gelede normstelling genoemd.
In de algemene wetten die op het gebied van belastingrecht gelden of erop van toepassing zijn, zijn
vooral van belang voor formele belastingrecht.
Delegatie = doorgeven van bevoegdheid
1. Delegatie aan de kroon
Wetgeving wordt nader uitgewerkt in uitvoeringsbesluiten. Als dit wordt gegeven dan noemen ze
dat een Algemene Maatregel van Bestuur.
2. Delegatie aan de minister
Ook de minister van Financiën aan in de zogenoemde ministeriële regelingen de in de
heffingswet opgenomen regels nader uitwerken.
Op het gebied van gemeente, provincie en waterschap is de belastingregelgeving voornamelijk
vastgelegd in verordeningen.
Bij de uitvoering van de belastingwetten wordt veelvuldig gebruik gemaakt van beleidsregels.
Jurisprudentie is in belangrijke mate aan te merken als bron van Belastingrecht.
Verdragen zijn ook een belangrijke bron.
Tussen Nederland en veel andere landen gelden bilaterale verdragen, voorkoming van dubbele
belasting. Van belang is het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden (EVRM). Art. 6 Fair Trial = eerlijk proces.
2 | Belastingrecht
,Algemene beginselen van behoorlijk bestuur
Een bron van regels voor het belastingrecht. De beginselen omschrijven als basisnormen die
bestuursorganen bij al hun handelen in acht moeten nemen.
1. Zorgvuldigheidsbeginsel
2. Verbod van détournement de pouvoir (misbruik van macht)
3. Evenredigheidsbeginsel
4. Gelijkheidsbeginsel
5. Vertrouwensbeginsel
6. Motiveringsbeginsel
Legaliteitsbeginsel
Belastingen mogen alleen worden geheven op grond van de wet.
In het belastingrecht spelen 4 specifieke beginselen:
1. Draagkrachtbeginsel
De financieel sterkeren moeten volgens dit beginsel meer belasting betalen. Dit beginsel vind je
terug in het progressieve tarief in de inkomstenbelasting.
2. Profijtbeginsel
Als een burger meer profijt heeft van bepaalde overheidsvoorzieningen dan is het redelijk dat hij
hier ook extra voor betaalt in de vorm van specifieke belasting. Denk aan
motorrijtuigenbelasting.
3. Beginsel van de minste pijn
Als belasting wordt geheven, dan heeft de voorkeur dat er gekozen wordt voor een wijze van
heffing die zo min mogelijk nadelig is voor de belastingplichtige.
4. Beginsel van de bevoorrechte verkrijging
Krijgt iemand een onverwacht financieel voordeel, schenking of erfenis, dan zal de overheid in de
meeste gevallen hiervan een graantje mee pikken. Dit doet zij door het heffen van schenk of
erfbelasting. Vanuit het oogpunt van de overheid worden dergelijke belastingen redelijk geacht,
omdat het voordeel door de belastingplichtige is verkregen zonder dat er een tegenprestatie
tegenover staat.
Met belastingmoraal wordt bedoeld de feitelijke bereidheid van burgers om datgene wat zij aan
belasting verschuldigd zijn ook daadwerkelijk te (willen) betalen.
Wanneer het nu van de bestedingsdoelen niet duidelijk is, neemt de bereidheid om belasting te
betalen af.
Belastingen zijn:
- Gedwongen betalingen aan de overheid
- Op grond van publiekrechtelijke regelingen
- Waar geen rechtstreekse tegenprestatie van de overheid tegenover staat
3 | Belastingrecht
, - Die geen bestraffend karakter hebben
Progressief stelsel de belastingplichtige moet een hoger percentage aan belasting betalen als het
bedrag waarover de belasting wordt geheven hoger is.
Proportioneel tarief, ongeacht de hoogte van het belastbaar bedrag moet een gelijkblijvend
percentage belasting worden betaald.
De overheid is onderverdeeld in verschillende bestuurslagen
- Rijk- centrale overheid
- Provincie
- Gemeente
- Waterschappen
Door de provincie worden opcenten geheven die door de houder van een motorrijtuig moten
worden betaald tezamen met de motorrijtuigenbelasting.
Gemeenten heffen meerdere belastingen waarvan onroerendezaakbelasting, toeristenbelasting en
hondenbelasting.
Aan waterschappen worden waterschapsbelasting betaald.
Belastingen zijn te verdelen in directe en indirecte belastingen.
Directe belastingen -> worden geheven over inkomen, winst en vermogen.
Geheven bij degene die rechtstreeks recht op het inkomen.
Indirecte belastingen -> wordt de waarde van een bepaald goed of een bepaalde dienst
verhoogd met belasting. Denk aan BTW. De leverancier van het goed
of dienst draagt de belasting af aan de overheid.
We kennen belasting via aanslag en belastingen via aangifte.
Aanslagbelastingen
Bij aanslagbelastingen wordt door de Belastingdienst een aangifteformulier uitgereikt of een
elektronische aangifte klaargezet. De belastingplichtige vult de aangifte in. Na ontvangst van aangifte
wordt door een inspecteur op basis hiervan een aanslag opgelegd en gecontroleerd.
Aangiftebelastingen
Bij aangiftebelastingen is het de bedoeling dat de belastingplichtige zelf de omvang van de
belastingschuld berekent. Dan doet hij op eigen initiatief aangifte en betaalt hij zelf binnen een
termijn de belastingschuld.
Aangiften en formulieren
Aangifte doen gaat via een bepaalde vorm.
Je krijgt een brief van de Belastingdienst, op de site van de belastingdienst zie je meteen een link
naar het online aangifteformulier. Nu kun je inloggen via je DIGID. Veel dingen zijn al ingevuld door
diverse bedrijven en instanties.
4 | Belastingrecht
