Samenvatting Fysiologie van de zwangerschap

FYSIOLOGIE VAN DE ZWANGERSCHAP

ANTICONCEPTIE:

ALGEMEEN:

Voordehoedsmiddelen of anticonceptiemiddelen zijn middelen die een zwangerschap
voorkomen. Ze voorkomen een bevruchting van een eicel of de innesteling van een
bevruchte eicel.

DE VRUCHTBARE PERIODE:

Een rijpe eicel van 24 uur overleven, zaadcellen kunnen tot 3 dagen/72 uur overleven.

Vruchtbare periode in principe 5 à 6 dagen van de cyclus omvat; de dag van de eisprong,
3 dagen voor en 2 dagen na de ovulatie.




Perfecte cyclus bestaat uit 28 dagen met de eisprong op de 14de dag.

Betrouwbaarheid van anticonceptie
Geen enkel voorbehoedsmiddel is 100% betrouwbaar.

Anticonceptiemiddel staat of valt hoofdzakelijk met het juiste gebruik ervan.

De betrouwbaarheid kan aangegeven worden met de hulp van de Pearl-index.
De Pearl-index: geeft het aantal vrouwen per 100 vrouwen weer dat toch zwanger wordt
bij het toepassen van een anticonceptiemethode gedurende 1 jaar.




1

,SOORTEN ANTICONCEPTIE


NIET-HORMONALE ANTICONCEPTIE

NATUURLIJKE METHODES:
(deze methoden zijn gebaseerd op het bepalen van de vruchtbare periode van de vrouw)

COÏTUS INTERRUPTUS:
 Geslachtsgemeenschap onderbroken voor zaadlozing
 Betrouwbaarheid laag, door voorvocht
 Pearl-index tussen 22 en 38

KALENDERMETHODE:
 Vruchtbare dagen worden bepaald afgaande op gegevens voorafgaande cycli
 Geen enkel hormonaal  niet betrouwbaar bij vrouwen met onregelmatige cyclus
 Omdat sperma 3 dagen kan blijven leven, moet reeds 5 dagen voor de ovulatie
gestopt worden met onbeschermde seks
 Eicel leeft 2 dagen, dus de 3de dag na de ovulatie kan er terug coïtus plaats vinden
 Ovulatie kan verschillen van maand tot maand
 Pearl-index tussen 3 tot 47
 Onbetrouwbaar  AFGERADEN!

TEMPERATUURMETHODE:
 ’s Morgens bij het opstaan
 Voor elke vorm van activiteit temperatuur meten
 Temperatuurstijging van 0,2°C – 0,4°C wijst op eisprong
 Alleen bij zeer regelmatige cyclus
 Onbetrouwbaar bij onregelmatige cyclus

METHODE VOLGENS BILLINGS:
 Gebruik maken van de eigenschappen van het cervixslijm om de tijdstip van de
ovulatie vast te stellen
 Periode voorafgaande aan de ovulatie is er toename van het cervixslijm
 Rekbaarheid beoordelen door een tampon tot op de baarmoedermond in de schede in
te brengen en weer verwijderen
 Urinetest:
 Mogelijk om de vruchtbare dagen vast te stellen met de hulp van de microcomputer
Persona
 Éénmalig gebruik
 Staafje nemen de hormonen (LH en Oestriol) uit de ochtend urine
 Betrouwbaarheid 94%
 Pearl-index 6 vrouwen
 Sensiplan:
 Sensiplan (vroeger gekend als NFP of natural family planning of natuurlijke
gezinsplanning)
 Methodiek waarbij a.d.h.v. lichamelijke veranderingen bij de vrouw de vruchtbare
periode probeert te bepalen
 Verandering van lichaamstemperatuur
 Cervixslijm


2

,  Cervix of baarmoederhals
 Dagelijkse inzet, steun van partner en vertrouwdheid met het eigen lichaam
 Lezen in cursus pagina 19 en 20
 Cervix
 Veranderingen van haar vruchtbaarheid ook aan de cervix herkennen
 Door regelmatig aftasten meestal duidelijk vaststellen hoe de ligging en stevigheid
van de baarmoederhals en de opening van de baarmoederhals veranderen


BARRIÈRE MIDDELEN:
(Voorhoedsmiddelen die verhinderen dat zaadcellen in de baarmoeder binnenkomen,
zowel voor vrouwen als voor mannen + sommige barrière middelen bieden bescherming
tegen seksueel overdraagbare aandoeningen)

HET MANNENCONDOOM
 Dun en zeer flexibel cilindertje/hoesje dat om de stijve penis mordt geschoven en dat
het sperma opvangt
 Sperma niet in vagina  geen bevruchting
 Beschermt ook tegen SOA en HIV
 Vrij betrouwbaar bij juist gebruik
 Pearl-index 2

VROUWENCONDOOM
 In de vagina
 Sperma niet in vagina  geen bevruchting
 Beschermt ook tegen Soa en HIV
 Merknaam: Femidom en VA-comdoom
 Zelfde manier als tampon inbrengen
 Duurder

HET PESSARIUM
 Buigzame rubberen gesloten ring die voorafgaand aan de geslachtsgemeenschap door
de vrouw zelf kan worden ingebracht
 Voor de cervix
 In combinatie met zaaddodende middelen, beide kanten insmeren
 1 uur voor het vrijen, minstens 8 uur na vrijen blijven zitten
 Nadelen handigheid en oefening om het pessarium juist te kunnen plaatsen
 Zeer zorgvuldig gereinigd worden + onderhouden
 Merknaam: FemCap

HET SPIRAAL
 Koperspiraal, in de baarmoeder inbrengen
 IUD = Intra Uterine device  voorwerp in de baarmoeder
 T- of ankervorm
 Koperen kraaltjes dat bij het inbrengen in de baarmoederspier vastgezet wordt
 (Mag) 3 tot 5 jaar blijven zitten
 Voordelen:
 Beschermt voor lange termijn (5 à 10 jaar) tegen ongeplande zwangerschap
 Het spiraaltje is betrouwbare methode
 Bevat geenhormonen waardoor eigen cyclus behouden wordt
 Na verwijdering is er onmiddellijk herstel van de vruchtbaarheid
 Nadelen:
 Plaatsing pijnlijk bij nullipara  Iemand die nog nooit (vaginaal) bevallen is

3

,  Eerste maanden moet de uterus wennen aan het spiraaltje. Krampen en licht
bloedverlies kunnen optreden, soms kan spiraaltje loskomen (bij nullipara is
de kans groter)
 Kans op ontsteking v/d baarmoederholte in de eerste weken na de plaatsing.
Risico voor opstijgende infecties met mogelijke ernstige gevolgen


HORMONALE ANTICONCEPTIE:
Één v/d meest betrouwbare vormen van anticonceptie is gebaseerd op het toedienen van
één (progestageen) of meerdere soorten kunstmatige hormonen (progestageen en
oestrogeen). Deze zorgen ervoor dat er geen eisprong plaatsvindt en dus geen
bevruchtig

DE COMBINATIEPIL
 Meeste combinatiepillen zijn éénfasepillen (monofasische pil)  in iedere pil zit
dezelfde hoeveelheid hormonen
 Twee- en driefasepillen  Twee of drie fasen aangegeven met een andere kleur
 Per fase wisselt de hoeveelheid oestrogeen en progestageen

WERKING:
 Hierdoor gaat de hypofyse de eierstokken niet meer stimuleren
 Slijmvliesbekleding van de baarmoeder wordt ongeschikt voor de innesteling v/d
bevruchte eicel
 Slijm v/d baarmoederhals wordt taai zodat de zaadcellen er moeilijker door kunnen

GEBRUIK:
 Pil wordt gestart gedurende de maandstonden, dan is er onmiddellijke bescherming
tegen zwangerschap
 Apotheek met voorschrift

VOORDELEN:
 Heel goede bescherming tegen ongeplande zwangerschap bij correct gebruik
 Onderbreekt het seksspel niet
 Een regelmatigere en minder pijnlijke en overvloedige menstruatie
 Vervroegen of uitstellen v/d onttrekkingsbloeding kan gemakkelijk
 Tijdens het gebruik verkleint te kans op baarmoederslijmvlieskanker en op
eierstokkanker
 Afname acné

NADELEN:
 Eerste dagen moet het lichaam wennen aan de hormonen (sommige vrouwen hebben
in de periode last van misselijkheid, hoofdpijn, gespannen borsten, lichte
gewichtstoename of stemmingswisselingen. Tussentijds bloedverlies gedurende de
eerste twee strips)
 Er is ook licht verhoogde kans op veneuze trombose
 Roken verhoogt de kans op hart- en vaatziekten (vrouwen 35 jaar of ouder die roken
stoppen best met de pil of met roken

DOUBLE DUTCH of DUBBELE BESCHERMINGSMETHODE = Condoom en pil samen
gebruiken!




4