Boekverslag Werther Nieland
1. Schrijver: Gerard Reve
Titel: Werther Nieland
Plaats van uitgave: Amsterdam
Jaar van eerste uitgave: 1949
Jaar van gelezen uitgave: 2005
2. Reve werd geboren om half zes in de namiddag, in de Amsterdamse Van Hallstraat 25". Zijn
ouders waren Gerard J.M. van het Reve, een schrijver en journalist, onder andere schrijvend
onder de naam Gerard Vanter, en Janetta Jacoba (Nette) Doornbusch. Beide ouders waren
overtuigde communisten; vader Van het Reve bezocht in 1922 een van de congressen van de
Komintern in Moskou. De latere slavist, Rusland-kenner en Leidse hoogleraar Karel van het
Reve was Gerards oudere broer. Enkele jaren voor de geboorte van Karel was er al een
vroeggestorven baby met dezelfde naam geboren.
Van het Reve groeide op in de wijk Betondorp in de Watergraafsmeer. Het gezin Van het
Reve woonde er in de loop der tijd op drie verschillende adressen in de Ploegstraat (de
toenmalige nummers 50 of 56, 57 en 85 boven). Hij verhuisde later met zijn ouders naar de
Jozef Israëlskade in de Diamantbuurt, waar hij De avonden zou schrijven en situeren. Na een
onvoltooide opleiding aan het Vossius Gymnasium in de jaren 1936-1940 bezocht hij tot
1943 de Grafische School in Amsterdam, waar hij een opleiding tot typograaf volgde. In deze
periode was hij in therapie bij de psychiater dr. C.J. Schuurman, omdat hij last had van
psychische problemen, die zelfs tot een zelfmoordpoging hadden geleid. In die tijd was hij
een wereldvreemde adolescent die in boekentaal sprak en in razernij kon uitbarsten tegen
een leeftijdsgenoot die hem daarmee pestte. Tot 1947 had hij vervolgens verschillende
baantjes, waaronder rechtbankverslaggever voor Het Parool, waar hij Simon Carmiggelt
leerde kennen. Op 9 december 1948 trouwde Reve met de dichteres Hanny Michaelis (1922-
2007), een huwelijk dat tot 1959 zou duren. Tijdens zijn huwelijksjaren verbleef Reve van
1952 tot 1957 in Engeland. Hij woonde in Londen, volgde cursussen toneelschrijven en
werkte enkele maanden als verpleger in het National Hospital for Nervous Diseases. In deze
tijd besloot hij alleen nog in het Engels te schrijven. Een van de aanleidingen was de rel die in
Nederland was ontstaan over het in 1951 in een tijdschrift gepubliceerde verhaal
Melancholia dat in strijd werd bevonden met 'de openbare orde en goede zeden', omdat in
het verhaal gerept werd van masturbatie. Terug in Nederland ging hij in Amsterdam
samenwonen met Wim Schuhmacher die in zijn werk figureert als 'Wimie'.
Gerard Reve en Joop Schafthuizen (1984) In 1964 verhuisde hij naar het Friese Greonterp,
waar hij samenwoonde met een nieuwe levenspartner, Willem Bruno van Albada ('Teigetje')
en later tevens met 'Woelrat' (Henk van Manen), die later met elkaar getrouwd zijn. Hij
noemt zijn huis in Greonterp 'Huize Het Gras'. Na van 1971 tot 1974 in Veenendaal en Weert
te hebben gewoond, vestigde Reve zich in 1974 in het Franse dorp Le Poët-Laval waar hij
vanaf 1975 samenwoonde met Joop Schafthuizen ('Matroos Vos'). In later jaren verbleven
Reve en Schafthuizen afwisselend in Frankrijk en in Nederland, in Schafthuizens woonplaats
Schiedam. In 1993 gaven zij de woning in Nederland op en vestigden zich in het Vlaamse
Machelen-aan-de-Leie, in de voormalige doktersvilla van de schoonzoon van de Vlaamse
schrijver Stijn Streuvels.
Een bijzondere activiteit van de schrijver was in 1991 het integraal voorlezen – gedurende
tien uur – voor de radio van zijn roman De avonden. Vanaf 1997 leed Reve aan de ziekte van
Alzheimer. Na een hartoperatie in 1998 ging hij erg achteruit. Vanaf december 1999 schreef
hij niet meer. Reve verbleef vanaf mei 2004 in een verpleeghuis en overleed op 8 april 2006
om 20.45 uur op 82-jarige leeftijd in verpleeghuis Sint-Vincentius in Zulte. Zijn laatste
levenspartner Joop Schafthuizen, die voor Reve gezorgd heeft tot aan het eind van diens
1. Schrijver: Gerard Reve
Titel: Werther Nieland
Plaats van uitgave: Amsterdam
Jaar van eerste uitgave: 1949
Jaar van gelezen uitgave: 2005
2. Reve werd geboren om half zes in de namiddag, in de Amsterdamse Van Hallstraat 25". Zijn
ouders waren Gerard J.M. van het Reve, een schrijver en journalist, onder andere schrijvend
onder de naam Gerard Vanter, en Janetta Jacoba (Nette) Doornbusch. Beide ouders waren
overtuigde communisten; vader Van het Reve bezocht in 1922 een van de congressen van de
Komintern in Moskou. De latere slavist, Rusland-kenner en Leidse hoogleraar Karel van het
Reve was Gerards oudere broer. Enkele jaren voor de geboorte van Karel was er al een
vroeggestorven baby met dezelfde naam geboren.
Van het Reve groeide op in de wijk Betondorp in de Watergraafsmeer. Het gezin Van het
Reve woonde er in de loop der tijd op drie verschillende adressen in de Ploegstraat (de
toenmalige nummers 50 of 56, 57 en 85 boven). Hij verhuisde later met zijn ouders naar de
Jozef Israëlskade in de Diamantbuurt, waar hij De avonden zou schrijven en situeren. Na een
onvoltooide opleiding aan het Vossius Gymnasium in de jaren 1936-1940 bezocht hij tot
1943 de Grafische School in Amsterdam, waar hij een opleiding tot typograaf volgde. In deze
periode was hij in therapie bij de psychiater dr. C.J. Schuurman, omdat hij last had van
psychische problemen, die zelfs tot een zelfmoordpoging hadden geleid. In die tijd was hij
een wereldvreemde adolescent die in boekentaal sprak en in razernij kon uitbarsten tegen
een leeftijdsgenoot die hem daarmee pestte. Tot 1947 had hij vervolgens verschillende
baantjes, waaronder rechtbankverslaggever voor Het Parool, waar hij Simon Carmiggelt
leerde kennen. Op 9 december 1948 trouwde Reve met de dichteres Hanny Michaelis (1922-
2007), een huwelijk dat tot 1959 zou duren. Tijdens zijn huwelijksjaren verbleef Reve van
1952 tot 1957 in Engeland. Hij woonde in Londen, volgde cursussen toneelschrijven en
werkte enkele maanden als verpleger in het National Hospital for Nervous Diseases. In deze
tijd besloot hij alleen nog in het Engels te schrijven. Een van de aanleidingen was de rel die in
Nederland was ontstaan over het in 1951 in een tijdschrift gepubliceerde verhaal
Melancholia dat in strijd werd bevonden met 'de openbare orde en goede zeden', omdat in
het verhaal gerept werd van masturbatie. Terug in Nederland ging hij in Amsterdam
samenwonen met Wim Schuhmacher die in zijn werk figureert als 'Wimie'.
Gerard Reve en Joop Schafthuizen (1984) In 1964 verhuisde hij naar het Friese Greonterp,
waar hij samenwoonde met een nieuwe levenspartner, Willem Bruno van Albada ('Teigetje')
en later tevens met 'Woelrat' (Henk van Manen), die later met elkaar getrouwd zijn. Hij
noemt zijn huis in Greonterp 'Huize Het Gras'. Na van 1971 tot 1974 in Veenendaal en Weert
te hebben gewoond, vestigde Reve zich in 1974 in het Franse dorp Le Poët-Laval waar hij
vanaf 1975 samenwoonde met Joop Schafthuizen ('Matroos Vos'). In later jaren verbleven
Reve en Schafthuizen afwisselend in Frankrijk en in Nederland, in Schafthuizens woonplaats
Schiedam. In 1993 gaven zij de woning in Nederland op en vestigden zich in het Vlaamse
Machelen-aan-de-Leie, in de voormalige doktersvilla van de schoonzoon van de Vlaamse
schrijver Stijn Streuvels.
Een bijzondere activiteit van de schrijver was in 1991 het integraal voorlezen – gedurende
tien uur – voor de radio van zijn roman De avonden. Vanaf 1997 leed Reve aan de ziekte van
Alzheimer. Na een hartoperatie in 1998 ging hij erg achteruit. Vanaf december 1999 schreef
hij niet meer. Reve verbleef vanaf mei 2004 in een verpleeghuis en overleed op 8 april 2006
om 20.45 uur op 82-jarige leeftijd in verpleeghuis Sint-Vincentius in Zulte. Zijn laatste
levenspartner Joop Schafthuizen, die voor Reve gezorgd heeft tot aan het eind van diens
