Samenvatting goedaardige aandoeningen maag-darm

Spijsverteringstelsel
- Lange buis met uitstulpingen (lever en pancreas)
- mucosa, submucosa, spierlaag
o Myenterische plexus -> tussen twee spierlagen: 100 miljoen zenuwcellen.
Opp: 300 vierkante meter
o Andere plexus -> digestie, secretie, bloedvoorziening
Complex:
- grootste hormonaal systeem: meer dan 30 hormonen
- zelfde NT’s als in hersenen, veel verbindingen: vagus, sympathicus, 90% afferent (info
naar boven)
o stelsel = gevaarlijk milieu (veel meer bacteriën dan cellen)
o moeten eten om te overleven
o beloningsysteem: zeer krachtig -> bekrachtigt voedselinname en een sociale
connotatie.
 Wie die systeem niet heeft -> levenskwaliteit 
 Depressie, angst




Maag-darmklachten: epidemiologie
- 28% slokdarmklachten
- 21% maagklachten
- 19% darmklachten
Meer dan 40 % van de volwassen bevolking…
65% vrouwen, neemt toe met de leeftijd tot 45 jaar.

Inflammatoire darmziekten, hepatitis -> enorme kosten
28% van de kanker gerelateerde overlijdens -> maag-darmkankers
- Alcohol: leverkanker, levercirrose, pancreatitis, pancreaskanker…
- IBS -> 1/10
- 1/3 van de mensen met symptomen van IBS of constipatie -> dokter
- Functionele dyspepsie prevalentie: 11-24% in Europa
- Hogere prevalentie van functionele gastro-intestinale ziekten bij vrouwen

,Aandoeningen van de slokdarm
Ongeveer 40 cm lang
- Eindigt op gastro-oesofagale junctie. Bovenste 1/3: gestreepte spieren, onderste 2/3
gladde spieren
- Maar 1 functie: peristaltiek. Zorgen dat het naar de maag gaat en niet omgekeerd. Toch
een ongelooflijke bron van pathologie. Meest onderzochte orgaan (kom je eerst tegen)

Symptomen
- Dysfagie (slikklachten)
= gevoel dat het voedsel blijft steken tijdens de passage van de farynx naar de maag. ≠
voedselbolus die blijft steken aan de cricopharyngeale sfincter (= slikstoornis
o Organische dysfagie:
 vernauwing lumen door strictuur / tumor
 Initieel vast voedsel, daarna ook voor vloeibaar
 Voedselimpactie bij grote en taaie bolus
 Progressief ontstaan. Snelle progressie bij maligne tumor

o Functionele dysfagie:
 Motiliteit wijkt af
 Afsluiten lumen door contractie van de wand (vb. achalasie)
 Zowel vast/vloeibaar
 Pijnaanvallen los van de voedselbolus, vaak ’s nachts. (diffuse
slokdarmspasmen)

o Oro-pharyngeale vs. oesofagale dysfagie
 Tongbasis carcinoma
 Tumor
 Zenker’s divertikel
 Een uitstulping aan het begin van de slokdarm naar buiten in de
borstholte (lijkt op een zakje)


o Organische vs. functionele
modaliteiten Organische Functionele
(structurele stenose) (contractietoestand)
begin Eerst enkel voor vaste Van in begin zowel voor
stoffen vast als vloeistof
impactie Bij grote bolus /
pijn Enkel bij impactie Aanvallen door spasmen,
los van deglutitie en
veelal ‘s nachts
progressie Geen of traag bij Chronisch, fluctuerend
goedaardig letsel; snel
bij maligne letsel


- Odynofagie:

, = pijn na het slikken bij passage van de bolus. Meestal door ontsteking: reflux
oesofagitis, virale candida esofagitis…
o Impactiepijn: doffe of krampende pijn retrosternaal veroorzaakt door
contracties boven een geïmpacteerde bolus. (stenose?)
o Retrosternale krampende of toesnoerende pijn (los van boluspassage).
o Non cardiac chest pain, soms moeilijk te onderscheiden van angor pectoris.

Dysfagie en odynofagie zijn alarmtekens en esofagogastroscopie is nodig!!

- Pyrosis (vooral postprandiaal)
= branderig gevoel dat opstijgt achter het sternum (typisch voor gastro-esofagale reflux)
- Regurgitatie (vooral postprandiaal)
= zuur, bitter of niet-zuur vocht dat tot in de mond komt (vooral bij neerliggen,
vooroverbukken)
- Globusgegevoel
= gevoel prop in de keel (4%)
o Kruispunt NKO-ziekten en GI-zieken.
o Waarschijnlijk neurale en sensitiviteitsstoornis in de keel
 Geen dysfagie
 Geen duidelijk verband met deglutitie, verdwijnt meestal tijdens eten
 Kan alles doorslikken
 Na het slikken gevoel dat er nog iets zit
 Vooral bij nerveuze personen
 Onzekere oorzaak
- Secundaire klachten :
o Vermagering, last in keel, hoesten, bloedarmoede

Technische onderzoeken
- (video)Endoscopie/Gastroscopie/duodenoscopie (4 min)
o = routine, onontbeerlijk voor een juiste diagnose
o Meestal eerste onderzoek:
o Pluspunten:
 Directe visualisatie van het slijmvlies en/of vernauwingen
 Mogelijkheid tot nemen van biopsies: tumor, eosinofiele esofagitis,
infectieus…
 Behandeling van stenose of bloeding mogelijk, verwijderen van
geimpacteerde bolus, precandereuze letsels behandelen
 Adrenaline injecteren
 Vreemde lichamen verwijderen
 Endoprothese plaatsen, clipping perforatie…
 Ligatuur varices (afbinden)
o Echoendoscopie bij vermoeden maligne letsels

, - Fysiologische metingen
o pH meting:
 miniatuur-pH-sensor (gaselektrode), 2mm diameter, 5cm boven UES
 dunne sonde via neus
 registreert 24h de zuurtegraad. Zo reflux detecteren, normale grenzen
overdag, snachts, na de maaltijd. Kan klachten aangeven (als het
samenvalt met meer reflux.) -> adhv ‘event-marker’
 sonde met pH sensor + impedantiemeting -> ringen. Als er vloeistof zit
-> goede geleiding -> verminderde impedantie.
 Indien reflux -> van impedantie -> zo zure en niet zure reflux
van elkaar onderscheiden
o manometrie:
 drukmeting als evaluatie van de motoriek -> meten van contracties in
de slokdarm: in rust en bij slikmaneuvre
 stationair of ambulant (24h)
 pH/impedantiemeting:
o 24h ambulant, eventueel samen met manometrie of
impedantiemeting
o Miniatuur pH sensor (bv. gaselektrode) geplaatst 5cm
boven de GE junctie. soms tweede sensor in de
proximale slokdarm of maagfundus.
o Impedantieringen om elektrische weerstand te meten,
als marker van boluspassage.
 evaluatie thv:
 faryngo-oesofagale sfincter
 slokdarmlichaam
 gastro-oesofagale sfincter
 Diagnostisch voor achalasie en slokdarmspasmen.
 Als patiënt slikt -> ziektes detecteren
 Meting van contracties
 Ondertussen: hoge resolutie manometrie
 40 kanalen ipv 6 -> kleurplot.
 Jackhammer -> enorm langdurige hoge drukken en thoracale pijn

o Radiologische onderzoeken:
 Statische en dynamische opnames (video bv. met vaste bolus)
 Meerwaarde bij
 Divertikels (pulsie-, tractie-, intramuraal)
 Fistels naar trachea
 Ring van Schatzki (vernauwing)
 Performant onderzoek bij onderzoek van faryngo-oesofagale overgang
bij slikstoornissen (video) eventueel samen met impedantiemeting.
 ook CT en MRI

GERD = gastro-esophageal reflux disease is a condition which develops when the reflux of
gastric content causes troublesome symptoms or complications. enorm veel symptomen zijn
refluxgerelateerd (hoest, astma, erosies achteraan in de tanden).