Klinische psychodiagnostiek II
Les 3
1. Lineariteit
De ander is in meerdere gevallen de moeder. De ander is veel ruimer
dan de concrete ouder. De ander is de taal. De ander hoort het appel
en de ander zal een verzorgingshandeling stellen. Wat belangrijker is
dat de ander de baby een spiegel zal aanbieden. Die zal ons vertellen
en tonen wat we voelen en waarom we het voelen. De ander vertelt
ons wie we zijn.
De eerste interventie schrijven we als S1. Dat is de eerste betekenaar.
De (a) wordt nooit volledig beantwoord, want het begint altijd opnieuw.
Bovendien moet de ander interpreteren. Die interpretatie zal nooit
perfect zijn. Het is dus een eindeloos proces. Vandaar die gekrulde lijn
tussen (a) en A.
We monden uit bij S2. Dat is de aanduiding voor de verzameling van
alle andere betekenaars. Het is een symbolische orde. Het is een
uitwisseling die niet stopt. Er worden continu betekenaars
geproduceerd. Die pijltjes geven het gevolg aan. Wat is het resultaat?
Het is de ontwikkeling van je identiteit. Onze identiteit is het verhaal.
Het is het geheel van al die betekenaars die van de andere komen en
die we op ons gepakt hebben. Wij zijn een verhaal. Het is een verhaal
dat nooit een consequent verhaal is. Er zitten daar heel veel
tegenstrijdigheden in. Vandaar dat we spreken over een gedeeld
subject. Het is een ontwikkelingsschema, omdat het een lineariteit
vertoont. Er is een begin- en eindpunt. We moeten dit schema niet
alleen lineair bekijken. Dit is de eenvoudigste manier. We moeten het
ook circulair bekijken. We gaan vandaag defensie bespreken. Onze
identiteitsontwikkeling/subjectwording bevat een
defensie/verdediging oorspronkelijk tegen (a). Het is een verdeging
tegen datgene wat ons bedreigt. Wat bedreigt ons? Wat van binnenuit
komt uit ons lichaam waar er iets niet klopt.
We gaan ons verdedigen op twee manieren:
Daar iets mee doen, maar dat volstaat niet.
Bemeesteringsfunctie: We hebben woorden nodig van de ander
om ons het idee te geven dat we er iets mee kunnen aanvangen.
Het aspect verdediging zien we twee keer. Er is een primaire
verdediging in de overgang van (a) naar A. Er is ook een secundaire
verdediging. Die zijn mytisch. We kunnen het niet afbakenen. Het
, gebeurt daar op dat moment, maar we weten wel dat het gebeurt. Bij
de baby is er een overgang van niet-talig naar wel talig. Dat is het
moment waarop de baby de menselijke orde binnentreedt en die taal
op zich gaat nemen en daar mee kan omgaan. Dat gebeurt geleidelijk.
Het kind krijgt een heel andere compact. Dit is mytisch, maar wel
reëel. Dit is de verklaring voor de kloof tss het lichaam en de geest. Als
we de stap in de taal hebben gezet, zijn we ons lichaam kwijt. Paradox:
Je bent het kwijt omdat je het hebt. Eens dat we spreken, hebben we
een lichaam. we hebben dat lichaam altijd half en half. We hebben een
vreemde verhouding tegenover ons lichaam. Dat wordt duidelijk
wanneer we voor de spiegel staan. Er is altijd wel iets dat ontbreekt. Er
is een spanningsveld tss ik en mijn lichaam. Dat betekent dat we ons
lichaam niet meer zijn. Dier is zijn lichaam. Die afstand ontbreekt daar.
Zolang de baby niet spreekt, is het zijn lichaam. Er is hier een
overgang van het zijn naar een hebben. Het is een overgang van een
niet-menselijke manier van functioneren naar een wel-menselijke
manier van functioneren. Dat gebeurt via de taal. De taal is een
tweesnijdend zwaard. De taal is vr ons een middel om de realiteit te
leren kennen, beheersen en om te gaan. De taal is een
defensiemechanisme. De 3 grote systemen zijn: religie, kunst en
wetenschappen. Dat zijn talige systemen waarlangs we de realiteit
proberen te beheersen. Tezelfdertijd creëert taal altijd een afstand
tussen ons en het ding. Dat is het tweesnijdende van de taal. Tussen
ons en het ding staat altijd de taal. We zijn nooit zeker of de taal dat
ding correct vat. We weten dat onze taal dat ding nooit volledig vat!
Onze taal schiet tekort. Er is een cruciale overgang van niet-talig naar
wel-talig op grond waarvan de baby zich kan verdedigen. De
verdediging gebeurt via de ander en via de taal die de ander aanreikt.
Wat is het verband met de diagnostiek? De overgang kan op
verschillende manieren gebeuren. Daar zijn er cruciale verschillen in.
Die verschillen zullen verantwoordelijk zijn voor aparte diagnostische
structuren. Die 3 mogelijke structuren noemen we als volgt:
Neurotische structuur
Psychotische structuur
Perverte structuur
Er is een overgang van het reële naar het symbolische. Er zijn 3
verschillende structurele manieren om een verhouding aan te nemen
tegenover de taal en tegenover de ander. Die twee versmelten samen.
Een psychotisch paranoïde manier om zich te verhouden tegenover
taal en tegenover de ander is niet hetzelfde als de neurotische manier
van verhouden tegenover de ander. Perverte manier is dan nog een
ander structuur. We gaan ervan uit dat het fundament in de vroege
periode ligt. We hebben enkel evidentie voor de neurose. Dit is een
Les 3
1. Lineariteit
De ander is in meerdere gevallen de moeder. De ander is veel ruimer
dan de concrete ouder. De ander is de taal. De ander hoort het appel
en de ander zal een verzorgingshandeling stellen. Wat belangrijker is
dat de ander de baby een spiegel zal aanbieden. Die zal ons vertellen
en tonen wat we voelen en waarom we het voelen. De ander vertelt
ons wie we zijn.
De eerste interventie schrijven we als S1. Dat is de eerste betekenaar.
De (a) wordt nooit volledig beantwoord, want het begint altijd opnieuw.
Bovendien moet de ander interpreteren. Die interpretatie zal nooit
perfect zijn. Het is dus een eindeloos proces. Vandaar die gekrulde lijn
tussen (a) en A.
We monden uit bij S2. Dat is de aanduiding voor de verzameling van
alle andere betekenaars. Het is een symbolische orde. Het is een
uitwisseling die niet stopt. Er worden continu betekenaars
geproduceerd. Die pijltjes geven het gevolg aan. Wat is het resultaat?
Het is de ontwikkeling van je identiteit. Onze identiteit is het verhaal.
Het is het geheel van al die betekenaars die van de andere komen en
die we op ons gepakt hebben. Wij zijn een verhaal. Het is een verhaal
dat nooit een consequent verhaal is. Er zitten daar heel veel
tegenstrijdigheden in. Vandaar dat we spreken over een gedeeld
subject. Het is een ontwikkelingsschema, omdat het een lineariteit
vertoont. Er is een begin- en eindpunt. We moeten dit schema niet
alleen lineair bekijken. Dit is de eenvoudigste manier. We moeten het
ook circulair bekijken. We gaan vandaag defensie bespreken. Onze
identiteitsontwikkeling/subjectwording bevat een
defensie/verdediging oorspronkelijk tegen (a). Het is een verdeging
tegen datgene wat ons bedreigt. Wat bedreigt ons? Wat van binnenuit
komt uit ons lichaam waar er iets niet klopt.
We gaan ons verdedigen op twee manieren:
Daar iets mee doen, maar dat volstaat niet.
Bemeesteringsfunctie: We hebben woorden nodig van de ander
om ons het idee te geven dat we er iets mee kunnen aanvangen.
Het aspect verdediging zien we twee keer. Er is een primaire
verdediging in de overgang van (a) naar A. Er is ook een secundaire
verdediging. Die zijn mytisch. We kunnen het niet afbakenen. Het
, gebeurt daar op dat moment, maar we weten wel dat het gebeurt. Bij
de baby is er een overgang van niet-talig naar wel talig. Dat is het
moment waarop de baby de menselijke orde binnentreedt en die taal
op zich gaat nemen en daar mee kan omgaan. Dat gebeurt geleidelijk.
Het kind krijgt een heel andere compact. Dit is mytisch, maar wel
reëel. Dit is de verklaring voor de kloof tss het lichaam en de geest. Als
we de stap in de taal hebben gezet, zijn we ons lichaam kwijt. Paradox:
Je bent het kwijt omdat je het hebt. Eens dat we spreken, hebben we
een lichaam. we hebben dat lichaam altijd half en half. We hebben een
vreemde verhouding tegenover ons lichaam. Dat wordt duidelijk
wanneer we voor de spiegel staan. Er is altijd wel iets dat ontbreekt. Er
is een spanningsveld tss ik en mijn lichaam. Dat betekent dat we ons
lichaam niet meer zijn. Dier is zijn lichaam. Die afstand ontbreekt daar.
Zolang de baby niet spreekt, is het zijn lichaam. Er is hier een
overgang van het zijn naar een hebben. Het is een overgang van een
niet-menselijke manier van functioneren naar een wel-menselijke
manier van functioneren. Dat gebeurt via de taal. De taal is een
tweesnijdend zwaard. De taal is vr ons een middel om de realiteit te
leren kennen, beheersen en om te gaan. De taal is een
defensiemechanisme. De 3 grote systemen zijn: religie, kunst en
wetenschappen. Dat zijn talige systemen waarlangs we de realiteit
proberen te beheersen. Tezelfdertijd creëert taal altijd een afstand
tussen ons en het ding. Dat is het tweesnijdende van de taal. Tussen
ons en het ding staat altijd de taal. We zijn nooit zeker of de taal dat
ding correct vat. We weten dat onze taal dat ding nooit volledig vat!
Onze taal schiet tekort. Er is een cruciale overgang van niet-talig naar
wel-talig op grond waarvan de baby zich kan verdedigen. De
verdediging gebeurt via de ander en via de taal die de ander aanreikt.
Wat is het verband met de diagnostiek? De overgang kan op
verschillende manieren gebeuren. Daar zijn er cruciale verschillen in.
Die verschillen zullen verantwoordelijk zijn voor aparte diagnostische
structuren. Die 3 mogelijke structuren noemen we als volgt:
Neurotische structuur
Psychotische structuur
Perverte structuur
Er is een overgang van het reële naar het symbolische. Er zijn 3
verschillende structurele manieren om een verhouding aan te nemen
tegenover de taal en tegenover de ander. Die twee versmelten samen.
Een psychotisch paranoïde manier om zich te verhouden tegenover
taal en tegenover de ander is niet hetzelfde als de neurotische manier
van verhouden tegenover de ander. Perverte manier is dan nog een
ander structuur. We gaan ervan uit dat het fundament in de vroege
periode ligt. We hebben enkel evidentie voor de neurose. Dit is een
