Samenvatting Handboek communicatie in de
mondzorg
Hoofdstuk 3 – het biopsychosociale model
3.1 - Inleiding
Biomedisch model: plaatst de verklaring van klachten en ziekte in biologische achtergronden en zoekt
behandelstrategieën die de lichamelijke (somatische) oorzaak van de klacht/ziekte wegnemen of symptomen
daarvan bestrijden.
Ziek zijn is niet hetzelfde als een ziekte hebben. En voor klachten kan niet altijd een afdoende somatische
verklaring gevonden worden.
Definitie gezondheid (WHO): ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken’.
Vrijwel niemand kan aan deze definitie voldoen à leidt tot medicalisering (overbodig medisch ingrijpen).
Definitie gezondheid volgens Machteld Huber: ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren,
in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’
Deze definitie is volgens haar flexibeler en dynamischer. Mensen kunnen met een ziekte om leren gaan en
daarnaast nog behoorlijk gezond in het leven staan.
3.2 – Verband tussen fysieke klachten/ziekte en psychosociale factoren
Het ontstaan van klachten is te verklaren door een samenspel van:
• Biologische factoren: pijnactivatie via zenuwbanen (nociceptie) en gewaarwording in CZS
(waarnemingsdrempel).
• Psychologische factoren: kwetsbaarheid, traumatische ervaringen à gedragsmatige gevolgen ter
‘aandacht vragen’.
• Sociale factoren: bv. interpersoonlijke relaties op werk en thuis, SES, stress.
Biopsychosociale model: model waarin ook aandacht was voor psychische (cognities, emoties en gedrag) en
sociale achtergronden van ziekte en gezondheid.
Dit model heeft een gunstig effect op de relatie tussen behandelaar en patiënt. Door te vragen welke impact de
klacht of ziekte heeft op het welzijn en sociale leven van de patiënt toont de behandelaar immers dat hij
luistert en zich inzet om het probleem in volle omvang te begrijpen. En een goede behandelaar-patiëntrelatie
heeft weer een positief effect op het behandelresultaat.
1
mondzorg
Hoofdstuk 3 – het biopsychosociale model
3.1 - Inleiding
Biomedisch model: plaatst de verklaring van klachten en ziekte in biologische achtergronden en zoekt
behandelstrategieën die de lichamelijke (somatische) oorzaak van de klacht/ziekte wegnemen of symptomen
daarvan bestrijden.
Ziek zijn is niet hetzelfde als een ziekte hebben. En voor klachten kan niet altijd een afdoende somatische
verklaring gevonden worden.
Definitie gezondheid (WHO): ‘een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en maatschappelijk welzijn en
niet slechts de afwezigheid van ziekte of andere lichamelijke gebreken’.
Vrijwel niemand kan aan deze definitie voldoen à leidt tot medicalisering (overbodig medisch ingrijpen).
Definitie gezondheid volgens Machteld Huber: ‘het vermogen zich aan te passen en een eigen regie te voeren,
in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.’
Deze definitie is volgens haar flexibeler en dynamischer. Mensen kunnen met een ziekte om leren gaan en
daarnaast nog behoorlijk gezond in het leven staan.
3.2 – Verband tussen fysieke klachten/ziekte en psychosociale factoren
Het ontstaan van klachten is te verklaren door een samenspel van:
• Biologische factoren: pijnactivatie via zenuwbanen (nociceptie) en gewaarwording in CZS
(waarnemingsdrempel).
• Psychologische factoren: kwetsbaarheid, traumatische ervaringen à gedragsmatige gevolgen ter
‘aandacht vragen’.
• Sociale factoren: bv. interpersoonlijke relaties op werk en thuis, SES, stress.
Biopsychosociale model: model waarin ook aandacht was voor psychische (cognities, emoties en gedrag) en
sociale achtergronden van ziekte en gezondheid.
Dit model heeft een gunstig effect op de relatie tussen behandelaar en patiënt. Door te vragen welke impact de
klacht of ziekte heeft op het welzijn en sociale leven van de patiënt toont de behandelaar immers dat hij
luistert en zich inzet om het probleem in volle omvang te begrijpen. En een goede behandelaar-patiëntrelatie
heeft weer een positief effect op het behandelresultaat.
1
