Samenvatting Kennistoets SIV - behaald met 7,6

Samenvatting kennistoets SIV
Schooljaar 2022-2023, semester 1
Gebaseerd op de toetsmatrijs



Perionitis en ileus...................................................................................................................................2
Verpleegkundig leiderschap..................................................................................................................4
Zelfmanagement....................................................................................................................................6
Samenwerken......................................................................................................................................10
Zorgplan opstellen...............................................................................................................................14
Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz).............................................................................16
Verpleegtechnische handelingen.........................................................................................................17
Bloed afname via vena punctie – SkillsOnline..................................................................................17
Infusie: perifere canule – SkillsOnline...............................................................................................21




1

,Perionitis en ileus
De student:
 kan uitleggen wat een peritonitis is en hoe een peritonitis kan ontstaan;
 kan de verschijnselen van een peritonitis beschrijven en verklaren;
 weet welke acties / maatregelen de verpleegkundige dient te nemen bij
peritonitis;
 weet wat een ileus is en wat de verschijnselen daarbij zijn.

Peritonitis = ontsteking van het buikvlies ( = peritoneum). Het peritoneum bekleedt de vrije
buikholte en alle organen die zich eromheen bevinden.

Oorzaken peritonitis:
 Via hematogene weg besmet raken van het peritoneum met bacteriën (= primaire
peritonitis) à komt relatief weinig voor.
 Ontsteking in organen die grenzen aan het peritoneum.
 Perforatie van holle organen grenzend aan de vrije buikholte à de inhoud van het
orgaan stroomt dan de vrije buikholte in.
 Ischemie à hierdoor word de darmwand necrotisch en doorgankelijk voor bacteriën
die dan in de peritoneale holte terecht komen. Ook verdwijnt er vocht naar de vrije
buikholte.
 Bloeding in de peritoneale ruimte.

Verschijnselen peritonitis
De ontstekingsreactie die ontstaat heeft meestal als doel een ziekteproces in een
aangrenzend met peritoneum bekleed orgaan in te dammen. Peritonitis kan zich lokaal
(bepaalde plek van de buikwand) of algeheel (gehele buikvlies) ontwikkelen (het begint vaan
lokaal en kan zich op den duur uitbreiden tot algeheel).
De verschijnselen die gepaard gaan met de algehele peritonitis vormen een syndroom onder
de naam acute buik, dit zijn de volgende (lokale) verschijnselen:
 Scherpe, stekende continue pijn
Deze pijn begint vaak geleidelijk en wordt erger naar mate de peritonitis zich uitbreid,
soms ontstaat de pijn acuut (zoals bij een perforatie).

2

, Kenmerkend: druk- en loslaat pijn à er ontstaat niet alleen pijn bij druk op het zieke
weefsel, maar ook bij het loslaten door het bewegen van het buikvlies (à zeer
pijngevoelig).
 Défense musculaire
Letterlijke betekenis: terugvechten via spieraanspanning. Er word bedoelt:
onwillekeurig aanspannen van de buikwandspieren als gevolg van prikkeling van het
buikvlies à dit heeft als doel om te voorkomen dat het peritoneum wordt bewogen.
De intensiteit hangt af van de ernst van de peritonitis.
 Stilliggen van de darmen
= darmparalyse à de darmen gaan stilliggen omdat elke beweging pijn doet. De
passage van de darminhoud komt dan stil te liggen. Er is dan sprake van een ileus
(omdat verlamming van de darmen de oorzaak is heet het een paralytische ileus).
Algemene verschijnselen: ernstige malaise, anorexie, koorts en een versnelde pols (die
ontstaat door de koorts maar ook door de dreigende shock à doordat hoeveelheden vocht
en elektrolyten zich ophopen in de buikholte zal onder vulling van het vatenstelsel ontstaan.


Behandeling peritonitis:
 Er mag niets worden gegeten/gedronken (als de maag gevuld is terwijl die niet goed
werkt kan dat leiden tot braken) à maagsonde geven.
 Geen pijnstillers voordat de diagnose bekend is.
 Onmiddellijk toedienen van antibiotica en vocht-/elektrolyten tekort per infuus
aanvullen.
 Spoelen van de buikholte met fysiologisch zout via laparotomie
 Bestrijden van shock:
- Shockpatiënt plat laten liggen, het liefst met het hoofd iets lager.
- Patiënt niet te warm toedienen maar ook niet af laten koelen. Als de patiënt te
warm wordt treedt er vaatverwijding op om de warmte kwijt te kunnen à het
bloed gaat dan meer door de huid dan door de vitale organen. Bij sterke
afkoeling zal er ook vaatverwijding optreden om het gevolg van te lage
temperaturen te voorkomen.
- Regelmatige controle van pols, tensie en temperatuur.
- Nauwkeurige controle urineproductie à de vochtbalans moet bijgehouden
worden (katheter).
- Zuurstoftoediening om hypoxie te voorkomen.
- Als er pijn aanwezig is zal deze bestreden worden (na diagnose!) omdat pijn
de shock kan verergeren.
 Veroorzakende aandoening behandelen.

Ileus
= stoornis in de darmpassage (geen obstipatie!). Als er nog enige passage mogelijk is
spreek je van een subileus. Een ileus is een ernstige situatie.
Mechanische ileus: als er sprake is van een afsluiting. Onderscheid in hoog en laag ileus: er
is sprake van een hoog ileus als er afsluiting bestaat in het eerste deel van de dunne darm,
bij een laag ileus kan de afsluiting onderin de dikke darm zitten.
Dynamische of functionele ileus: als de darm niet goed kan bewegen.

Verschijnselen mechanische ileus:
 Uitblijven van defecatie en flatulentie (= winderigheid). Darminhoud die onder het
niveau van de afsluiting zit kan het lichaam wel verlaten, maar andere darminhoud
niet.
 Pijn à koliekpijn (= kortdurende hevig krampende pijn in de buik die aanvalsgewijs
optreed).


3