5.1 Neerslagreacties
Zout goed (g), slecht (s) of matig (m) oplosbaar:
● s → twee soorten ionen komen in een oplossing bij elkaar en een vaste stof
ontstaat.
Neerslag ontstaat wanneer samengevoegde ionsoorten een slecht oplosbaar zout vormen.
Neerslagreactie: Reactie die plaatsvindt.
Neerslagvergelijking: Vergelijking van de reactie tussen de ionen.
● Oplosbaarheidstabel maken van de ionen. Positieve ionen aan de linkerkant, negatieve ionen
aan de bovenkant.
Voorbeeld:
● Twee oplossingen bevatten de ionen:
Pb²⁺, NO₃⁻, K⁺, en I⁻.
NO₃⁻ I⁻
Pb²⁺ g s
K⁺ g g
● Pb²⁺ en I⁻ kunnen niet in één oplossing
voorkomen, ze reageren met elkaar.
● Neerslagvergelijking: Pb²⁺ (aq) + 2
I⁻ (aq) → PbI₂
● K⁺ en NO₃⁻ ionen kunnen ongehinderd
in de oplossing blijven, lossen goed op
in elkaar, gebeurt niks mee, vandaar dat
ze ook niet in de reactievergelijking
voorkomen.
Chemische evenwicht: Dynamisch evenwicht bij twee omkeerbare reacties.
Heterogeen evenwicht: Evenwicht van zouten waarbij de stoffen die deelnemen aan het evenwicht
zich niet allemaal in dezelfde toestand bevinden.
Homogeen evenwicht: Evenwicht van zouten waarbij de stoffen die deelnemen aan het evenwicht
zich allemaal in dezelfde toestand bevinden.
Voorbeeld reactievergelijking van een chemisch evenwicht:
● CaSO₄ ⇆ Ca²⁺ (aq) + SO₄²⁻ (aq)
○ Reactie verloopt tegelijkertijd zowel naar rechts als naar links, vandaar dubbele pijl.
Geldt voor elke verzadigde oplossing, ook wanneer een vast zout aanwezig is.
Samenvatting:
● Binas tabel 45A geeft informatie over de oplosbaarheid van zouten in water.
● Een neerslagreactie is een reactie tussen ionen die niet naast elkaar in een oplossing kunnen
voorkomen. De gevormde vaste stof is het neerslag.
● De vergelijking die de reactie tussen de ionen weergeeft, noem je een neerslagvergelijking. In
deze vergelijking staan alleen de ionen die de vaste stof vormen.
● Bij een neerslagreactie blijven er altijd nog ionen in de oplossing. Er ontstaat een chemisch
evenwicht. De concentraties van de ionen zijn constant. Een evenwicht wordt in een
vergelijking weergegeven met een dubbele pijl.
Zout goed (g), slecht (s) of matig (m) oplosbaar:
● s → twee soorten ionen komen in een oplossing bij elkaar en een vaste stof
ontstaat.
Neerslag ontstaat wanneer samengevoegde ionsoorten een slecht oplosbaar zout vormen.
Neerslagreactie: Reactie die plaatsvindt.
Neerslagvergelijking: Vergelijking van de reactie tussen de ionen.
● Oplosbaarheidstabel maken van de ionen. Positieve ionen aan de linkerkant, negatieve ionen
aan de bovenkant.
Voorbeeld:
● Twee oplossingen bevatten de ionen:
Pb²⁺, NO₃⁻, K⁺, en I⁻.
NO₃⁻ I⁻
Pb²⁺ g s
K⁺ g g
● Pb²⁺ en I⁻ kunnen niet in één oplossing
voorkomen, ze reageren met elkaar.
● Neerslagvergelijking: Pb²⁺ (aq) + 2
I⁻ (aq) → PbI₂
● K⁺ en NO₃⁻ ionen kunnen ongehinderd
in de oplossing blijven, lossen goed op
in elkaar, gebeurt niks mee, vandaar dat
ze ook niet in de reactievergelijking
voorkomen.
Chemische evenwicht: Dynamisch evenwicht bij twee omkeerbare reacties.
Heterogeen evenwicht: Evenwicht van zouten waarbij de stoffen die deelnemen aan het evenwicht
zich niet allemaal in dezelfde toestand bevinden.
Homogeen evenwicht: Evenwicht van zouten waarbij de stoffen die deelnemen aan het evenwicht
zich allemaal in dezelfde toestand bevinden.
Voorbeeld reactievergelijking van een chemisch evenwicht:
● CaSO₄ ⇆ Ca²⁺ (aq) + SO₄²⁻ (aq)
○ Reactie verloopt tegelijkertijd zowel naar rechts als naar links, vandaar dubbele pijl.
Geldt voor elke verzadigde oplossing, ook wanneer een vast zout aanwezig is.
Samenvatting:
● Binas tabel 45A geeft informatie over de oplosbaarheid van zouten in water.
● Een neerslagreactie is een reactie tussen ionen die niet naast elkaar in een oplossing kunnen
voorkomen. De gevormde vaste stof is het neerslag.
● De vergelijking die de reactie tussen de ionen weergeeft, noem je een neerslagvergelijking. In
deze vergelijking staan alleen de ionen die de vaste stof vormen.
● Bij een neerslagreactie blijven er altijd nog ionen in de oplossing. Er ontstaat een chemisch
evenwicht. De concentraties van de ionen zijn constant. Een evenwicht wordt in een
vergelijking weergegeven met een dubbele pijl.
