Les 6 – Groepsprocessen
Groep = 2 of meer mensen die met elkaar interacteren en die onderling van elkaar
afhankelijk zijn in die zin dat hun behoeften en doelstellingen ervoor zorgen dat ze elkaar
beïnvloeden (6 studenten toevallig aan één tafel in de bib ≠ groep; 6 studenten die samen
afspreken om te studeren = groep).
Waarom sluiten mensen zich aan bij een groep?
Need to belong relaties aangaan met anderen bevredigt basale behoeften aangeboren
Samen sterk doelen bereiken die in je eentje moeilijk te verwezenlijken zijn
Evolutionair grotere kans op overleven
Deel van de identiteit
Groepsnormen = sociale normen die gelden binnen een bepaalde groep. (verschillen van
groep tot groep) heeft een invloed op het functioneren
Sociale rollen = gemeenschappelijke verwachtingen in een groep over hoe bepaalde mensen
geacht worden zich te gedragen. men weet wat te verwachten van elkaar.
Groepscohesie = hechtheid van een groep ten gevolge van eigenschappen van de groep die
de leden ervan met elkaar verbinden en die onderlinge sympathie bevorderen.
Groep gevormd om sociale redenen Groep gevormd om samen te werken en
problemen op te lossen
Hoe hechter de groep, hoe beter, hoe liever
de leden in de groep blijven. Indien nauw samenwerken nodig is
hechte groep nodig
MAAR
Cohesie staat prestatie en resultaat soms in
de weg omdat het moeilijker is om kritisch
te zijn als de sociale relaties in de groep
belangrijker zijn dan het doel.
Groepsdiversiteit en groepscohesie hangen samen
Groepsdiversiteit
Homogeniteit in een groep omdat mensen neigen naar groepslidmaatschappen met
groepen die bestaan uit gelijkgestemden en deze gelijkgestemdheid is een voorspeller
voor de groepscohesie (zie ook soort zoekt soort en sociale adaptatie).
Diversiteit kan ten koste gaan van cohesie en moreel van de groep, maar het levert vaak
betere groepsprestaties op in termen van creativiteit, uitwisseling van informatie en
flexibele probleemoplossing.
Kort: mensen neigen naar groepslidmaatschappen met groepen die bestaan uit
gelijkgestemden en deze gelijkgestemdheid is een voorspeller voor de groepscohesie
, Groepsontwikkeling
Verschillende fasen (theorie van Tuckman)
• Vormfase (forming): gericht op organisatie van de groep en verzamelen van info over
elkaar, de doelen en omgangsvormen
• Stormfase (storming): opstand, uitingen van irritaties over elkaar en de gang van
zaken
• Normfase (norming): als de groep de vorige fase te boven komt als groep dan kan
een eenheid gevormd worden
• Prestatiefase (performing): vanuit die eenheid kan men presteren en doelen
bereiken
• Afsluitfase (adjourning): als alle doelen bereikt zijn of de mogelijkheden gepasseerd,
nemen ze afscheid.
1. Groepen en het gedrag van individuen
Sociale facilitatie = de neiging van mensen om in aanwezigheid van andere beter te
presteren bij eenvoudige taken en slechter bij moeilijke taken als hun individuele prestaties
beoordeeld kunnen worden.
Waarom leidt de aanwezigheid van anderen tot opwinding? Drie theorieën:
Anderen mensen zorgen ervoor dat we extra alert en waakzaam zijn
Anderen maken ons zenuwachtig omdat we denken dat we beoordeeld worden
ze leiden ons af van de taak die we moeten volbrengen
De aanwezigheid van anderen kan in 3
vormen
• Taak die je uitvoert met
mensen die hetzelfde doen als
jij (bv. examen maken)
• Taak die je uitvoert ten
overstaan van anderen terwijl
anderen je observeren en zelf
niets doen (bv. een
presentatie geven)
• Beiden (zoals de urban run
samen met anderen, maar ook met toeschouwers)
Conclusies zijn consistent: als het om relatief eenvoudige en goed aangeleerde taken gaat
verbetert de aanwezigheid van andere de prestaties.
Ook aangetoond: real life aanwezigheid heeft een sterker effect dan virtuele aanwezigheid
Groep = 2 of meer mensen die met elkaar interacteren en die onderling van elkaar
afhankelijk zijn in die zin dat hun behoeften en doelstellingen ervoor zorgen dat ze elkaar
beïnvloeden (6 studenten toevallig aan één tafel in de bib ≠ groep; 6 studenten die samen
afspreken om te studeren = groep).
Waarom sluiten mensen zich aan bij een groep?
Need to belong relaties aangaan met anderen bevredigt basale behoeften aangeboren
Samen sterk doelen bereiken die in je eentje moeilijk te verwezenlijken zijn
Evolutionair grotere kans op overleven
Deel van de identiteit
Groepsnormen = sociale normen die gelden binnen een bepaalde groep. (verschillen van
groep tot groep) heeft een invloed op het functioneren
Sociale rollen = gemeenschappelijke verwachtingen in een groep over hoe bepaalde mensen
geacht worden zich te gedragen. men weet wat te verwachten van elkaar.
Groepscohesie = hechtheid van een groep ten gevolge van eigenschappen van de groep die
de leden ervan met elkaar verbinden en die onderlinge sympathie bevorderen.
Groep gevormd om sociale redenen Groep gevormd om samen te werken en
problemen op te lossen
Hoe hechter de groep, hoe beter, hoe liever
de leden in de groep blijven. Indien nauw samenwerken nodig is
hechte groep nodig
MAAR
Cohesie staat prestatie en resultaat soms in
de weg omdat het moeilijker is om kritisch
te zijn als de sociale relaties in de groep
belangrijker zijn dan het doel.
Groepsdiversiteit en groepscohesie hangen samen
Groepsdiversiteit
Homogeniteit in een groep omdat mensen neigen naar groepslidmaatschappen met
groepen die bestaan uit gelijkgestemden en deze gelijkgestemdheid is een voorspeller
voor de groepscohesie (zie ook soort zoekt soort en sociale adaptatie).
Diversiteit kan ten koste gaan van cohesie en moreel van de groep, maar het levert vaak
betere groepsprestaties op in termen van creativiteit, uitwisseling van informatie en
flexibele probleemoplossing.
Kort: mensen neigen naar groepslidmaatschappen met groepen die bestaan uit
gelijkgestemden en deze gelijkgestemdheid is een voorspeller voor de groepscohesie
, Groepsontwikkeling
Verschillende fasen (theorie van Tuckman)
• Vormfase (forming): gericht op organisatie van de groep en verzamelen van info over
elkaar, de doelen en omgangsvormen
• Stormfase (storming): opstand, uitingen van irritaties over elkaar en de gang van
zaken
• Normfase (norming): als de groep de vorige fase te boven komt als groep dan kan
een eenheid gevormd worden
• Prestatiefase (performing): vanuit die eenheid kan men presteren en doelen
bereiken
• Afsluitfase (adjourning): als alle doelen bereikt zijn of de mogelijkheden gepasseerd,
nemen ze afscheid.
1. Groepen en het gedrag van individuen
Sociale facilitatie = de neiging van mensen om in aanwezigheid van andere beter te
presteren bij eenvoudige taken en slechter bij moeilijke taken als hun individuele prestaties
beoordeeld kunnen worden.
Waarom leidt de aanwezigheid van anderen tot opwinding? Drie theorieën:
Anderen mensen zorgen ervoor dat we extra alert en waakzaam zijn
Anderen maken ons zenuwachtig omdat we denken dat we beoordeeld worden
ze leiden ons af van de taak die we moeten volbrengen
De aanwezigheid van anderen kan in 3
vormen
• Taak die je uitvoert met
mensen die hetzelfde doen als
jij (bv. examen maken)
• Taak die je uitvoert ten
overstaan van anderen terwijl
anderen je observeren en zelf
niets doen (bv. een
presentatie geven)
• Beiden (zoals de urban run
samen met anderen, maar ook met toeschouwers)
Conclusies zijn consistent: als het om relatief eenvoudige en goed aangeleerde taken gaat
verbetert de aanwezigheid van andere de prestaties.
Ook aangetoond: real life aanwezigheid heeft een sterker effect dan virtuele aanwezigheid
