Understanding Earth
College 1
Endogene processen:
Tektoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Exogene processen:
Verwering
Erosie
Massabewegingen
Sedimentatie
Fysische verwering: samenstelling gesteente blijft hetzelfde.
Insolatie --> opwarmen en afkoelen
Vorstwerking --> water bevriest en ontdooit (water zet uit als het bevriest)
Biologisch werking (planten)
Kristallisatie
Resultaat is uiteindelijk stenen en zand, hoekig materiaal, scheuren, maar uiteindelijk blijft de
samenstelling altijd hetzelfde.
Snelheid is afhankelijk van:
Blootstelling
Grote temperatuurverschillen
Regelmatige passage 0°C
Aanwezigheid scheuren
Chemische verwering: samenstelling gesteente verandert.
Gevolg van de inwerking van water en lucht op mineralen
H2O --> oplossen van mineralen
CO2 --> kan oplossen in water (vorming koolzuur, dit heeft een lagere PH-waarde)
O2 --> elementen zoals ijzer oxideren
De meeste gesteentevormende mineralen zijn silicaatmineralen die gevormd zijn in de diepte onder
andere omstandigheden.
Resultaat is uiteindelijk klei, kalkneerslag, scheuren, gesteente verandert van samenstelling en wordt
uiteindelijk een nieuw gesteente.
Snelheid is afhankelijk van:
Hoge temperatuur
Hoge vochtigheid
Veel CO2
Bedekking
Aanwezigheid scheuren
Oplosbare mineralen
Hydratatie: Veldspaat + water --> klei + opgeloste mineralen
Oplossen: water + kalk --> opgeloste kalk
Oxideren: komt altijd O2 aan te pas
Randvoorwaarden:
CO2 versnelt het proces en is noodzakelijk (als CO 2 oplost in water wordt het water
zuur)
, Biologisch / chemische werking versnelt het proces (micro-organismen produceren CO 2
bij de vertering van organisch materiaal)
Temperatuur (hoe hoger de temperatuur, hoe sneller de verwering zal gaan. Hoe lager
de temperatuur, hoe langzamer de verwering zal gaan)
Voldoende H20
Chemische verwering van kalksteen zorgt voor karst verschijnselen. (bv een sinkhole)
Chemische verwering van graniet zorgt voor spleten tussen gesteente, doordat sommige mineralen
sneller verweren dan andere mineralen.
Chemische stabiliteit van mineralen:
Mate van oplosbaarheid
Snelheid van uiteenvallen
, College 2
Massabewegingen
Primaire factoren:
Kenmerken van het hellingmateriaal (consolidated / unconsolidated materiaal
De hoeveelheid water in het hellingmateriaal
Hellingshoek (vallen --> rollen --> glijden)
Triggers, voorwaarde instabiliteit:
Trillingen door aardbevingen
College 1
Endogene processen:
Tektoniek
Aardbevingen
Vulkanisme
Exogene processen:
Verwering
Erosie
Massabewegingen
Sedimentatie
Fysische verwering: samenstelling gesteente blijft hetzelfde.
Insolatie --> opwarmen en afkoelen
Vorstwerking --> water bevriest en ontdooit (water zet uit als het bevriest)
Biologisch werking (planten)
Kristallisatie
Resultaat is uiteindelijk stenen en zand, hoekig materiaal, scheuren, maar uiteindelijk blijft de
samenstelling altijd hetzelfde.
Snelheid is afhankelijk van:
Blootstelling
Grote temperatuurverschillen
Regelmatige passage 0°C
Aanwezigheid scheuren
Chemische verwering: samenstelling gesteente verandert.
Gevolg van de inwerking van water en lucht op mineralen
H2O --> oplossen van mineralen
CO2 --> kan oplossen in water (vorming koolzuur, dit heeft een lagere PH-waarde)
O2 --> elementen zoals ijzer oxideren
De meeste gesteentevormende mineralen zijn silicaatmineralen die gevormd zijn in de diepte onder
andere omstandigheden.
Resultaat is uiteindelijk klei, kalkneerslag, scheuren, gesteente verandert van samenstelling en wordt
uiteindelijk een nieuw gesteente.
Snelheid is afhankelijk van:
Hoge temperatuur
Hoge vochtigheid
Veel CO2
Bedekking
Aanwezigheid scheuren
Oplosbare mineralen
Hydratatie: Veldspaat + water --> klei + opgeloste mineralen
Oplossen: water + kalk --> opgeloste kalk
Oxideren: komt altijd O2 aan te pas
Randvoorwaarden:
CO2 versnelt het proces en is noodzakelijk (als CO 2 oplost in water wordt het water
zuur)
, Biologisch / chemische werking versnelt het proces (micro-organismen produceren CO 2
bij de vertering van organisch materiaal)
Temperatuur (hoe hoger de temperatuur, hoe sneller de verwering zal gaan. Hoe lager
de temperatuur, hoe langzamer de verwering zal gaan)
Voldoende H20
Chemische verwering van kalksteen zorgt voor karst verschijnselen. (bv een sinkhole)
Chemische verwering van graniet zorgt voor spleten tussen gesteente, doordat sommige mineralen
sneller verweren dan andere mineralen.
Chemische stabiliteit van mineralen:
Mate van oplosbaarheid
Snelheid van uiteenvallen
, College 2
Massabewegingen
Primaire factoren:
Kenmerken van het hellingmateriaal (consolidated / unconsolidated materiaal
De hoeveelheid water in het hellingmateriaal
Hellingshoek (vallen --> rollen --> glijden)
Triggers, voorwaarde instabiliteit:
Trillingen door aardbevingen
