Inleiding recht Y.Werbrouck
Inleiding tot het recht
Deel 4: Justitie
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.1 Justitie als bewaker van de rechtsstaat
Toegang tot de rechter
==> elke burger die in contact komt met een geschil moet in staat zijn een advocaat te “krijgen”. Dit
noemt men een pro-deo advocaat. Deze wordt dan achteraf betaalt door de overheid.
Pro-deo advocaat?
• Jonge advocaat (soort stagiair)
o MAAR: gn amateurs!
o Vaak nog nt zo veel dossiers, dus kunnen ze veel tijd steken als pro-deo advocaat
Recht van verdediging
• Rechtbank is bij de woonplaats van de verweerder en nt van de eiser
• Verweerder moet genoeg tijd krijgen om zich voor te bereiden, advocaat zoeken...
o Vastgelegde minimumtermijnen
• Officiële bewijsstukken krijgen en inzage hebben op die van de ander
• Kunnen in hoger beroep gaan bij fout van de rechter
o Juridische fout? Hof van Cassatie
Onafhankelijke en onpartijdige rechter
• Rechter = onbevooroordeeld (mag gn familie, vrienden of kennissen veroordelen!)
o Onpartijdigheid!
• Mag nt vooringenomen zijn --> niet laten lijden door info van buitenaf, vb: de media
• Rechter = onafhankelijk
o Autonoom is in zijn besluitvorming
o Beslissingen baseren op eigen, vrije oordeel
Extra info: rechter mag geen lid zijn van een bepaalde groep of organisatie (vb: politieke of religieuze
groepen).
Openbaarheid van de rechtspraak
• Als bescherming van de partijen
• Iedereen mag zomaar rechtszaal binnenlopen (wel met respect!)
1.2 De actoren van Justitie
Rechter
= Beroepsrechter is een jurist die, alleen of met andere rechters, zaken beoordeelt die voor de
rechtbank aanhangig gemaakt worden. Je hebt ook tijdelijk benoemde lekenrechters (gn juristen).
• Benoemd voor het leven --> om onafhankelijkheid te waarborgen
• Rechter heeft een passieve rol
o Kan nooit zelf een zaak voor zijn rechtbank brengen (enkel door partijen)
o Kan niet discussiëren over de aangehaalde punten, mag nt ingrijpen
▪ Behalve bij schending aan de OPENBARE ORDE!
▪ Erop toezien dat de zaak correct en fair verloopt
1
, Inleiding recht Y.Werbrouck
• Mag nooit weigeren om te antwoorden
o Vb: “ik weet het niet” = recht zwijgen is verboden!
o Rechter die twijfelt bij strafrecht, moet dader vrijlaten (gn onschuldige in gevang)
Griffier --> “secretaris van de rechtbank”
• Noteert tijdens een proces de belangrijkste zaken die aan bod zijn gekomen
o Vb: beslissingen van de rechter
o Verschil met de VS --> alle woorden genoteerd
• Verantwoordelijk voor bewijsstukken + maken dat ze op tijd beschikbaar zijn
• Moet geen rechten gestudeerd hebben
o Enkel slagen voor examen, griffier is erg belangrijk in een proces!
Openbaar ministerie of parket
• Treden op namens de belangen vd gemeenschap
• Strafvervolging als taak: spoort misdrijven op, vervolgt ze en voert straffen uit
o Bij privaatrechtelijke rechtscolleges: ook advies geven
• Hiërarchisch gestructureerd (onder gezag vd minister v Justitie)
o Procureur-generaal ah hoof vh parket (niveau van Hof van Beroep)
o Procureur des Konings (niveau van arrondissementen)
o Arbeidsauditeur (bij de arbeidsrechtbanken)
• Mogen beslissingen maken, 3 mogelijkheden
o Seponeren: zonder straf wegklasseren in het archief (voorlopig, kan altijd terug
opgehaald worden bij twijfels)
o Minnelijke schikking: een boete, je bent er snel vanaf (zonder rechtszaak)
o Zaak komt voor de rechter
Advocaat
• Zelfstandige persoon die zijn beroep volledig onafhankelijk uitoefent
o Is jurist en heeft dus rechten gestudeerd
o Eedaflegging (Hof van beroep)? 3 jaar stage lopen, advocaat-stagiair
• Ingeschreven bij de Balie (= orde vd advocaten)
o 1 Balie voor West-Vlaanderen
o Verplichte betaling v lidgeld (> 1000 euro/jaar)
▪ Verzekering inbegrepen)
• Advocaat doet iets tegen de regels?
o Wordt gestraft door de Balie: voorlopig geschorst of verbod op beroep
o Als burger kun je altijd klacht indienen tegen een advocaat
• Niet geboden aan loon, kiest zelf! 3 manieren
o Forfaitair: vaste prijs voor bepaald thema (nt zo vaak gebruikt)
o Percentsgewijs: vaak bij ondernemingen, bij schadevergoedingen eisen ze een
procent op (10-15%)
o Tarief/uur: ongeveer €100 per uur
▪ Te duur? Oplossing met pro-deo systeem!
▪ Betaald altijd zelf de advocaat! MAAR: vergoeding v verliezer ad winnaar
• = rechtsplegingsvergoeding
• Enige die mag spreken voor iemand anders in de rechtszaal (excl. Hof van Cassatie)
2
Inleiding tot het recht
Deel 4: Justitie
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1.1 Justitie als bewaker van de rechtsstaat
Toegang tot de rechter
==> elke burger die in contact komt met een geschil moet in staat zijn een advocaat te “krijgen”. Dit
noemt men een pro-deo advocaat. Deze wordt dan achteraf betaalt door de overheid.
Pro-deo advocaat?
• Jonge advocaat (soort stagiair)
o MAAR: gn amateurs!
o Vaak nog nt zo veel dossiers, dus kunnen ze veel tijd steken als pro-deo advocaat
Recht van verdediging
• Rechtbank is bij de woonplaats van de verweerder en nt van de eiser
• Verweerder moet genoeg tijd krijgen om zich voor te bereiden, advocaat zoeken...
o Vastgelegde minimumtermijnen
• Officiële bewijsstukken krijgen en inzage hebben op die van de ander
• Kunnen in hoger beroep gaan bij fout van de rechter
o Juridische fout? Hof van Cassatie
Onafhankelijke en onpartijdige rechter
• Rechter = onbevooroordeeld (mag gn familie, vrienden of kennissen veroordelen!)
o Onpartijdigheid!
• Mag nt vooringenomen zijn --> niet laten lijden door info van buitenaf, vb: de media
• Rechter = onafhankelijk
o Autonoom is in zijn besluitvorming
o Beslissingen baseren op eigen, vrije oordeel
Extra info: rechter mag geen lid zijn van een bepaalde groep of organisatie (vb: politieke of religieuze
groepen).
Openbaarheid van de rechtspraak
• Als bescherming van de partijen
• Iedereen mag zomaar rechtszaal binnenlopen (wel met respect!)
1.2 De actoren van Justitie
Rechter
= Beroepsrechter is een jurist die, alleen of met andere rechters, zaken beoordeelt die voor de
rechtbank aanhangig gemaakt worden. Je hebt ook tijdelijk benoemde lekenrechters (gn juristen).
• Benoemd voor het leven --> om onafhankelijkheid te waarborgen
• Rechter heeft een passieve rol
o Kan nooit zelf een zaak voor zijn rechtbank brengen (enkel door partijen)
o Kan niet discussiëren over de aangehaalde punten, mag nt ingrijpen
▪ Behalve bij schending aan de OPENBARE ORDE!
▪ Erop toezien dat de zaak correct en fair verloopt
1
, Inleiding recht Y.Werbrouck
• Mag nooit weigeren om te antwoorden
o Vb: “ik weet het niet” = recht zwijgen is verboden!
o Rechter die twijfelt bij strafrecht, moet dader vrijlaten (gn onschuldige in gevang)
Griffier --> “secretaris van de rechtbank”
• Noteert tijdens een proces de belangrijkste zaken die aan bod zijn gekomen
o Vb: beslissingen van de rechter
o Verschil met de VS --> alle woorden genoteerd
• Verantwoordelijk voor bewijsstukken + maken dat ze op tijd beschikbaar zijn
• Moet geen rechten gestudeerd hebben
o Enkel slagen voor examen, griffier is erg belangrijk in een proces!
Openbaar ministerie of parket
• Treden op namens de belangen vd gemeenschap
• Strafvervolging als taak: spoort misdrijven op, vervolgt ze en voert straffen uit
o Bij privaatrechtelijke rechtscolleges: ook advies geven
• Hiërarchisch gestructureerd (onder gezag vd minister v Justitie)
o Procureur-generaal ah hoof vh parket (niveau van Hof van Beroep)
o Procureur des Konings (niveau van arrondissementen)
o Arbeidsauditeur (bij de arbeidsrechtbanken)
• Mogen beslissingen maken, 3 mogelijkheden
o Seponeren: zonder straf wegklasseren in het archief (voorlopig, kan altijd terug
opgehaald worden bij twijfels)
o Minnelijke schikking: een boete, je bent er snel vanaf (zonder rechtszaak)
o Zaak komt voor de rechter
Advocaat
• Zelfstandige persoon die zijn beroep volledig onafhankelijk uitoefent
o Is jurist en heeft dus rechten gestudeerd
o Eedaflegging (Hof van beroep)? 3 jaar stage lopen, advocaat-stagiair
• Ingeschreven bij de Balie (= orde vd advocaten)
o 1 Balie voor West-Vlaanderen
o Verplichte betaling v lidgeld (> 1000 euro/jaar)
▪ Verzekering inbegrepen)
• Advocaat doet iets tegen de regels?
o Wordt gestraft door de Balie: voorlopig geschorst of verbod op beroep
o Als burger kun je altijd klacht indienen tegen een advocaat
• Niet geboden aan loon, kiest zelf! 3 manieren
o Forfaitair: vaste prijs voor bepaald thema (nt zo vaak gebruikt)
o Percentsgewijs: vaak bij ondernemingen, bij schadevergoedingen eisen ze een
procent op (10-15%)
o Tarief/uur: ongeveer €100 per uur
▪ Te duur? Oplossing met pro-deo systeem!
▪ Betaald altijd zelf de advocaat! MAAR: vergoeding v verliezer ad winnaar
• = rechtsplegingsvergoeding
• Enige die mag spreken voor iemand anders in de rechtszaal (excl. Hof van Cassatie)
2
