Reader samenvatting blok 1
Inhoud
H1: Kennismaken met sociaal werk..........................................................................................................................2
Definitie van social work.......................................................................................................................................3
Verschillende betekenissen van social work........................................................................................................3
Kerntaken social work...........................................................................................................................................3
Drie hoofdterreinen social work...........................................................................................................................4
Transformatie van de verzorgingsstaat................................................................................................................4
Een eigen stem van professionals.........................................................................................................................6
De ethiek van sociaal werk...................................................................................................................................6
Verschillende dilemma's die voor kunnen komen waabij ethiek een grote rol speelt....................................6
Verschillende rollen..............................................................................................................................................6
H2: Social werk en mensenrechten...........................................................................................................................7
Wat zijn mensenrechten?.....................................................................................................................................7
Wat is de relevantie van mensenrechten voor sociaal werk?.........................................................................7
Welke mensenrechten zijn relevant voor social werkers?..............................................................................8
Welke mensenrechten principes zijn relevant voor sociaal werkers?.............................................................8
Hoe kunnen mensenrechten toegepast worden binnen het sociaal werk?....................................................8
Wat zijn verschillen en overeenkomsten met aanverwante begrippen?........................................................9
H3: Wat staat er op het spel?....................................................................................................................................9
Normen...............................................................................................................................................................10
waarden..............................................................................................................................................................10
NORMEN EN BIJBASSENDE WAARDEN...........................................................................................................10
VOORBEELDEN VAN WAARDEN.....................................................................................................................11
Deugden..............................................................................................................................................................12
agogisch vakmanschap: de sociaal werker als normatieve profesional.............................................................13
agogisch vakmanschap: de verstrengeling van technisch instrumentele en normatieve professionaliteit..13
H4: Diversiteit omvat zoveel meer dan cultuur alleen!..........................................................................................14
H5: Sociaal werk in een superdiverse samenleving................................................................................................15
Superdiversiteit als nieuwe realiteit...................................................................................................................15
Bij superdiversiteit zijn 3 dimensies te beschrijven.......................................................................................16
Superdiversiteit; een prikkelend kader voor sociaal werk.............................................................................17
Superdiversiteit: staat haaks op culturalisering.............................................................................................17
Superdiversiteit: spoort met kruispunt denken.............................................................................................17
Superdiversiteit: voorbij het groepsdenken...................................................................................................18
,Reader samenvatting blok 1
Oog voor transnationaal sociaal werk............................................................................................................18
Oog voor sociaal schaduwwerk......................................................................................................................18
De uitdaging van superdiversiteit van sociaal werk.......................................................................................18
Sociaal werkers als professionals: interculturele competenties, divers- sensitief werken en kruispunt
denken............................................................................................................................................................18
Superdiversiteit als uitdaging voor (sociaal werk) organisaties.....................................................................19
Superdiversiteit als uitdaging voor beleid......................................................................................................19
H6: Vooroordelen, stereotypen en discriminatie...................................................................................................19
Wat zijn vooroordelen, stereotypering en discriminatie?.............................................................................20
Waarom is het belangrijk dat een sociaal werker deze kennis heeft?...........................................................20
Hoe past een sociaal werker deze kennis toe?..............................................................................................21
h7: de professionele identiteit van de sociaal werker............................................................................................21
H1: KENNISMAKEN MET SOCIAAL WERK
, Reader samenvatting blok 1
DEFINITIE VAN SOCIAL WORK
“Sociaal werk is een praktijkgericht beroep en een academische discipline die sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie en de empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staat centraal in
sociaal werk. Ondersteund door theorieën van sociaal werk, sociale wetenschappen, geesteswetenschappen en
inheemse kennis, betrekt sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen aan te pakken en het
welzijn te verbeteren.”
1. Social work bestaat dus uit kennis
Kennis;
Theorieën over sociaal werk
Kennis uit sociale wetenschappen en geestenwetenschappen
Lokale kennis uit gemeenschappen waarin sociaal werk is
2. Social work werkt vanuit fundamentele principes
Fundamentele principes;
Social rechtvaardigheid
Mensenrechten
Collectieve verantwoordelijkheid
Respect voor diversiteit
3. Social work heeft als doelen
Doelen:
Het bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling
Het bevorderen van sociale cohesie
Het bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen hen uit
vastgelopen situaties te helpen
VERSCHILLENDE BETEKENISSEN VAN SOCIAL WORK
Sociaal werk is een verzameling van beroepen in de sector zorg en welzijn
De sector zorg en welzijn, de voorzieningen, regelingen en ook het sociale beleid dat hiervoor heeft
gezorgd
Social work staat voor opleidingen. Deze opleidingen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van
kennis en vaardigheden en daarmee voor de ontwikkelingen van het beroep
Sociaal werk staat voor een eigen kennisgebied dat bestaat uit theorieën, methodes en praktijken van
de beroepsuitoefeningen zorg en welzijn. Ook bestaat het it theoretische onderdelen of universitaire
vakgebieden. De wijze waarop sociaal beleid gemaakt en uitgevoerd wordt, behoort hier ook toe
KERNTAKEN SOCIAL WORK
Ondersteunen en wegwijs maken – Social werkers ondersteunen kwetsbare mensen. De relaties tussen hen zijn
ook erg betekenisvol en belangrijk voor ze. Sociale professionals moeten goed de weg in de samenleving
kennen. Dit is essentieel om informatie, advies, verwijzing en toeleiding te versterken.
Voor iemand zorgen – Social work bestaat voor een groot deel uit het leveren van hele concrete diensten aan
mensen met een lichamelijke, verstandelijke, psychische of sociale beperking. We spreken ook wel over
support, de doorlopende ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben en waarbij het er vooral gaat
mensen te helpen met wat ze willen doen.
Ontwikkelde en opvoeden – Bij deze kerntaken kun je denken aan werksoorten als opvoedingsondersteuning,
jeugd- en jongerenwerk, sociaal-cultureel werk, de kinderopvang en de peuterspeelzaal. Bij kritiek overgangen
of bij problematische situaties kunnen sociaal werken steun bieden.
Inhoud
H1: Kennismaken met sociaal werk..........................................................................................................................2
Definitie van social work.......................................................................................................................................3
Verschillende betekenissen van social work........................................................................................................3
Kerntaken social work...........................................................................................................................................3
Drie hoofdterreinen social work...........................................................................................................................4
Transformatie van de verzorgingsstaat................................................................................................................4
Een eigen stem van professionals.........................................................................................................................6
De ethiek van sociaal werk...................................................................................................................................6
Verschillende dilemma's die voor kunnen komen waabij ethiek een grote rol speelt....................................6
Verschillende rollen..............................................................................................................................................6
H2: Social werk en mensenrechten...........................................................................................................................7
Wat zijn mensenrechten?.....................................................................................................................................7
Wat is de relevantie van mensenrechten voor sociaal werk?.........................................................................7
Welke mensenrechten zijn relevant voor social werkers?..............................................................................8
Welke mensenrechten principes zijn relevant voor sociaal werkers?.............................................................8
Hoe kunnen mensenrechten toegepast worden binnen het sociaal werk?....................................................8
Wat zijn verschillen en overeenkomsten met aanverwante begrippen?........................................................9
H3: Wat staat er op het spel?....................................................................................................................................9
Normen...............................................................................................................................................................10
waarden..............................................................................................................................................................10
NORMEN EN BIJBASSENDE WAARDEN...........................................................................................................10
VOORBEELDEN VAN WAARDEN.....................................................................................................................11
Deugden..............................................................................................................................................................12
agogisch vakmanschap: de sociaal werker als normatieve profesional.............................................................13
agogisch vakmanschap: de verstrengeling van technisch instrumentele en normatieve professionaliteit..13
H4: Diversiteit omvat zoveel meer dan cultuur alleen!..........................................................................................14
H5: Sociaal werk in een superdiverse samenleving................................................................................................15
Superdiversiteit als nieuwe realiteit...................................................................................................................15
Bij superdiversiteit zijn 3 dimensies te beschrijven.......................................................................................16
Superdiversiteit; een prikkelend kader voor sociaal werk.............................................................................17
Superdiversiteit: staat haaks op culturalisering.............................................................................................17
Superdiversiteit: spoort met kruispunt denken.............................................................................................17
Superdiversiteit: voorbij het groepsdenken...................................................................................................18
,Reader samenvatting blok 1
Oog voor transnationaal sociaal werk............................................................................................................18
Oog voor sociaal schaduwwerk......................................................................................................................18
De uitdaging van superdiversiteit van sociaal werk.......................................................................................18
Sociaal werkers als professionals: interculturele competenties, divers- sensitief werken en kruispunt
denken............................................................................................................................................................18
Superdiversiteit als uitdaging voor (sociaal werk) organisaties.....................................................................19
Superdiversiteit als uitdaging voor beleid......................................................................................................19
H6: Vooroordelen, stereotypen en discriminatie...................................................................................................19
Wat zijn vooroordelen, stereotypering en discriminatie?.............................................................................20
Waarom is het belangrijk dat een sociaal werker deze kennis heeft?...........................................................20
Hoe past een sociaal werker deze kennis toe?..............................................................................................21
h7: de professionele identiteit van de sociaal werker............................................................................................21
H1: KENNISMAKEN MET SOCIAAL WERK
, Reader samenvatting blok 1
DEFINITIE VAN SOCIAL WORK
“Sociaal werk is een praktijkgericht beroep en een academische discipline die sociale verandering en
ontwikkeling, sociale cohesie en de empowerment en bevrijding van mensen bevordert. Principes van sociale
rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en respect voor diversiteit staat centraal in
sociaal werk. Ondersteund door theorieën van sociaal werk, sociale wetenschappen, geesteswetenschappen en
inheemse kennis, betrekt sociaal werk mensen en structuren om levensuitdagingen aan te pakken en het
welzijn te verbeteren.”
1. Social work bestaat dus uit kennis
Kennis;
Theorieën over sociaal werk
Kennis uit sociale wetenschappen en geestenwetenschappen
Lokale kennis uit gemeenschappen waarin sociaal werk is
2. Social work werkt vanuit fundamentele principes
Fundamentele principes;
Social rechtvaardigheid
Mensenrechten
Collectieve verantwoordelijkheid
Respect voor diversiteit
3. Social work heeft als doelen
Doelen:
Het bevorderen van maatschappelijke verandering en ontwikkeling
Het bevorderen van sociale cohesie
Het bevrijden van mensen uit onderdrukking en hen bemoedigen en ondersteunen hen uit
vastgelopen situaties te helpen
VERSCHILLENDE BETEKENISSEN VAN SOCIAL WORK
Sociaal werk is een verzameling van beroepen in de sector zorg en welzijn
De sector zorg en welzijn, de voorzieningen, regelingen en ook het sociale beleid dat hiervoor heeft
gezorgd
Social work staat voor opleidingen. Deze opleidingen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van
kennis en vaardigheden en daarmee voor de ontwikkelingen van het beroep
Sociaal werk staat voor een eigen kennisgebied dat bestaat uit theorieën, methodes en praktijken van
de beroepsuitoefeningen zorg en welzijn. Ook bestaat het it theoretische onderdelen of universitaire
vakgebieden. De wijze waarop sociaal beleid gemaakt en uitgevoerd wordt, behoort hier ook toe
KERNTAKEN SOCIAL WORK
Ondersteunen en wegwijs maken – Social werkers ondersteunen kwetsbare mensen. De relaties tussen hen zijn
ook erg betekenisvol en belangrijk voor ze. Sociale professionals moeten goed de weg in de samenleving
kennen. Dit is essentieel om informatie, advies, verwijzing en toeleiding te versterken.
Voor iemand zorgen – Social work bestaat voor een groot deel uit het leveren van hele concrete diensten aan
mensen met een lichamelijke, verstandelijke, psychische of sociale beperking. We spreken ook wel over
support, de doorlopende ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben en waarbij het er vooral gaat
mensen te helpen met wat ze willen doen.
Ontwikkelde en opvoeden – Bij deze kerntaken kun je denken aan werksoorten als opvoedingsondersteuning,
jeugd- en jongerenwerk, sociaal-cultureel werk, de kinderopvang en de peuterspeelzaal. Bij kritiek overgangen
of bij problematische situaties kunnen sociaal werken steun bieden.
