samenvatting persoonlijkheidspsychologie

PERSOONLIJK
HEIDPSYCHOL
OGIE

,1. kennismaking met
persoonlijkheid
 Persoonlijkheid heeft een dynamische functie  zet aan tot het stellen van gedrag
en omdat ze het gedrag stuurt
 Het is een systeem van gedragingen  geheel van gedragingen die elkaar mutueel
beïnvloeden en op elkaar zijn afgestemd, hetzelfde doel te bereiken

 Gedragingen zijn zowel
o Affectieve
o Connatieve (motivationele factoren)
o Maar ook: vaardigheden, gedragsstijlen, attitudes

 Persoonlijkheid heeft stabiliteit: doorheen het leven, alhoewel er wijzigingen kunnen
optreden door leerprocessen en ervaringen doorheen het leven

 Uniciteit: door persoonlijkheid en specifieke combinatie van kenmerken zijn we
uniek
 gedrgag word vaak voorspelbaar (sociale psychologie) maar ook de
persoonlijkheid is in mate voorspelbaar

Aanverwante begrippen
1- karakter
= geheel van affectieve reactiemogelijkheden van een mens (op welke manier reageren)
= aangeleerd (verworven individualiteit)

2- temperament
= de sterkte van het gedrag
= aangeboren

3- pesoonlijkheidstrek of karaktertrek
= continue dimensies
= persoon wordt gekenmerkt door karaktertrek en deze wordt geuit via gedrag. Combinatie
van trekken vormt het geheel.

4- bekwaamheid
= vaardigheden en prestaties
= intelligentie, talenten

,Aangeboren of aangeleerd?

Gedragsgenetica  Y= H+ E
Y= interindividuele verschillen
H= erfelijkheid
E= environment (omgeving, opvoeding)

Maar Y= H+E + I
I= interactie tussen erfelijkheid en milieu


Convergentieleer
= combo van erfelijke als milieufactoren met 3 mogelijke interacties tss beide

1- positieve samenhang
= oorzaak ligt zowel bij erfelijkheid als milieu
Vb: iemand van nature erg gesloten is en de ouders hem weinig sturen om meer open te zijn

2- reactieve samenhang
= omgeving wordt uitgelokt door erfelijke aanleg
Vb: iemand is van nature gesloten en hierdoor zal de omgeving op haar beurt weinig moeite
doen om deze persoon meer uit zijn schulp te lokken

3- actieve samenhang
= en zoekt een milieu op dat past bij zijn erfelijke aanleg
Vb: een jongere die nogal gesloten is zal vrienden/hobby’s opzoeken die weinig opvallen

, 2. Historiek vd
persoonlijkheidstheorieën
Inleiding
Descriptieve theorie = gegevens te classificeren en te ordenen
Causale theorie = oorzaak – gevolg

Voorwaarden voor een wetenschappelijke theorie:
- Toetsbaar
- Objectief
- Gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek
- Hanteerbaar zijn

Interbeoordelaarsbetrouwbaarheid: als verschillende observatoren met een verschillende
theoretische achtergrond tot eenzelfde conclusie komen omtrent het gedrag van een patiënt

Klassieke persoonlijkheidstheorieën (typologieën)
Typologie : mensen indelen in types
2 wekwijzen:
o Verband lichamelijke kenmerken en Phkenmerken/ mentale (constitutieleer)
o Nadruk op in het oog springende gedragingen of psychische eigenschappen

Voorgeschiedenis:
- Empedocles
o Materie bestaat uit 4 oerelementen (lucht, aarde, water en vuur)
o Er waren twee krachten tussen de verschillende materies
 Toenaderingskracht (liefde)
 Vermijdingskracht (strijd)

- Hippocrates
o Vader van de geneeskunde
o Wetenschappelijke geeeskunden, gebaseerd op observaties
o Menselijk lichaam bestaat uit een combinatie van 4 sappen
 Bloed
 Slijm
 Gele gal
 Zwarte gal
 zouden de temperamenten van het individu bepalen
- Galenus
o Combinatie van Empedocles en hippocrates
Hij verbond deze temperamenten (hippocrates) met de wortels/ oersubstanties van
Empedocles en bekwam 4 menselijke types
1- cholericus: opvliegend, heftig