Samenvatting kanscontracten bijzondere overeenkomsten

Kanscontracten
Kenmerken

 Art. 1104, lid 2 Oud BW: gelijkwaardigheid prestaties gelegen in kans op winst of verlies
 Art. 1964 Oud BW: definitie kanscontract
 (Omvang) prestaties staan niet vast
 Aleatoir karakter: toeval

Spel en weddenschap (NIET)
 Weddenschap: spelactiviteit hangt af van toevallig feit of een derde
 Art. 1965 Oud BW: geen rechtsvordering voor betaling van weddenschap; maar
verliezer kan niet terugeisen wat hij vrijwillig betaald heeft (art. 1967 Oud BW)
 Spelcontracten hebben ongeoorloofde oorzaak => nietig (openbare orde)
 Wet van 7 mei 1999

Lijfrente – Art. 1968 Oud BW
 Kenmerken
o Definitie: renteplichtige moet aan rentetrekker periodiek een bepaalde
geldsom betalen gedurende het leven van de rentetrekker
• Rechtsverhouding
• Periodieke uitkering
• Geldbedrag: er moet rente zijn, anders geen kans op verlies (en
herkwalificatie naar vermomde schenking)
• Duur = leven van een lijf
o Kan om niet of onder bezwarende titel
• Indien om niet dan is het geen kanscontract meer

 Lijfrente onder bezwarende titel
o Aleatoir karakter (onzekerheid): kans op verlies/winst, onbekend hoe lang lijf zal
leven
o Renteplichtige krijgt kapitaal of goed in ruil waarvoor hij lijfrente betaalt
• Stipulant = verkoper
• Renteplichtige = koper
• Evt. derde rentetrekker (begunstigde van de rente via onrechtstreekse
schenking)
o Rentevoet vrij bepaald, maar mag aleatoire karakter niet ontnemen
• Anders herkwalificatie naar vermomde schenking
• Renteverkrijger ontvangt rente in verhouding met aantal dagen dat lijf
heeft geleefd (of helemaal indien vooraf betaald)
o Vorm
• Verkoop = goed definitief vervreemden tegen lijfrente
• Vruchtgebruik = lijf krijgt vruchtgebruik en blote eigendom tegen lijfrente

 Lijf
o Persoon op het hoofd van wie de rente gevestigd is (meestal rentegenieter of een
derde)
o Kan op hoofd van een derde of op leven van meerdere personen
o Rente loopt zolang lijf leeft (bewijzen door rentegenieter met alle middelen van
recht)

,  Werkelijke kans op winst of verlies
= Onzekerheid over kans op succes (lang leven en lang betalen of niet)

Subjectieve onzekerheid = is er volgens contractanten een zekerheid over de levensduur
lijf?
Objectieve onzekerheid = is er obv rente en gezondheid van het lijf een zekerheid over
winnaar?

o De artikelen 1974 en 1975 Oud BW: objectieve onzekerheid
 Art. 1974 Oud BW: lijf moet in leven zijn op moment van contractsluiting
 Art. 1975 Oud BW: lijf moet normaal gezond zijn op moment
van contractsluiting – 3 voorwaarden
1. Bij contractsluiting aangetast door ziekte
2. Deze ziekte moet het overlijden hebben veroorzaakt
3. Overlijden vond plaats binnen 20 dagen na de dagtekening
 Niet van toepassing bij rente om niet
 Nietig, ongeacht of partijen op de hoogte waren van de ziekte

o Objectieve of subjectieve onzekerheid buiten de hypothese van de artikelen
1974 en 1975 Oud BW?
 Termijn van 20 dagen is verouderd
 Overeenkomst vernietigen bij overlijden na 20 dagen als aleatoir
karakter ontbreekt
 Subjectieve kennis van het nakende overlijden van het lijf =
voldoende voor vernietiging => kwade trouw
 Enkel objectieve onzekerheid
 Was overeenkomst bij sluiting echt onzeker?
 Ongeacht TGT/TKT partijen
 Indien niet: afwezigheid voorwerp en dus nietige
overeenkomst

o Lees toepassing p218

 Ontbinding
o Niet-betaling van de rentetermijnen leidt niet tot het recht op ontbinding
door de rentegenieter (art. 1978 Oud BW) => enkel dwanguitvoering
mogelijk
o Maar suppletief karakter

 Verschil met eeuwigdurende rente
o Niet-afkoopbaar karakter van de lijfrente i.t.t. eeuwigdurende rente
o Lijfrente ≠ eeuwigdurende rente; dus geen afkoopbaarheid van de lijfrente in
de zin van art. 1911 Oud BW

 Verschil met kostcontract (ook een kanscontract)
o Definitie: persoon verkrijgt goed in ruil voor het verstrekken van kost en
inwoon aan de vervreemder
o Regels lijfrente niet van toepassing (art. 1974 en 1975 Oud BW)

 Onevenwicht door ontoereikend karakter (onvoldoende onzekerheid)
o Nietigheid
 Niet ernstig karakter van de rente: rente kleiner dan of gelijk aan
gegenereerde inkomsten goed
 Benadeling meer dan 7/12 van de verkoper: bedrag prestaties van
de koper worden berekend ien is minder dan 7/12 (bewijslast ligt bij