Samenvatting Covey eigenschap 1: wees proactief:
De sociale spiegel = het gangbare sociale paradigma en de meningen van de mensen om je heen.
Verklaring van de mens: determinisme = alles wordt bepaald door vaststaande oorzaken.
- Genetisch determinisme = het is de schuld van je grootouders. Het zit in je DNA.
- Psychologisch determinisme = schuld van je ouders; opvoeding/ervaring hebben je gevormd.
- Omgevingsdeterminisme = schuld van iets of iemand in je omgeving die verantwoordelijk is
voor jouw toestand.
Tussen stimulus en respons ligt de menselijke vrijheid om te kiezen.
Proactief zijn = verantwoordelijk voor je eigen leven. Ons gedrag is afhankelijk van onze beslissingen,
niet van onze omstandigheden. Ze verwijten niets aan anderen, hun optreding is een bewuste keuze.
Proactieve mensen nemen vaker het initiatief. Dit is niet hetzelfde als iets doordrammen.
Laten zich leiden door hun waarden. Reactieve mensen door hun gevoelens.
Reactief zijn = wordt sterk beïnvloed door omstandigheden en hun sociale omgeving. Hij laat zijn
gevoelens door anderen bepalen. VB: goed weer = goed gedrag. Slecht weer = slecht gedrag. Deze
uitspraken zijn vaak selffulfilling prophecy. Ze geven anderen de schuld en spelen slachtofferrol.
‘Niemand kan je kwetsen zonder jouw instemming.’ ~ Eleanor Roosevelt als jouw emoties niet
doorslaggevend zijn, ben je proactief en kan je dus niet gekwetst worden.
Ons leven kent drie hoofdwaarden:
- De creatieve waarde, dat wat we in het leven roepen én de manier waarop we reageren in
moeilijke situaties.
Cirkel van betrokkenheid: hier ben je bewust mee bezig. Vooral reactieve mensen richten zich
hierop. Ze verwaarlozen de dingen waar ze wel invloed op uit kunnen oefenen, cirkel van invloed
wordt dus steeds kleiner. Als je er wél iets aan gaat doen, gaat het vanuit je cirkel van betrokkenheid
naar je cirkel van invloed.
Vooral gekarakteriseerd door ‘hebben’; had ik maar wat meer tijd voor mezelf.
Cirkel van invloed: men kan hier wel iets aan doen, dit kan je vergroten door meer inzet te tonen.
Beloftes doen en je hieraan houden staat centraal (trouw zijn).
Vooral gekarakteriseerd door ‘zijn’; ik kan wat geduldiger zijn.
Dit hebben allebei consequenties en vergissingen. Aan consequenties kan je niks doen, het behoort
tot je cirkel van betrokkenheid. Vergissingen kun je verbeteren en hoort tot je cirkel van invloed.
In deze cirkels kunnen problemen ontstaan:
- Directe invloed (problemen mbt ons eigen gedrag). Oplossing: aan je eigenschappen werken.
- Indirecte invloed ( “ gedrag van anderen). Oplossing: methoden veranderen waarop we
invloed uitoefenen.
- Geen invloed. Oplossing: bezien met een glimlach, ermee leren leven.
De sociale spiegel = het gangbare sociale paradigma en de meningen van de mensen om je heen.
Verklaring van de mens: determinisme = alles wordt bepaald door vaststaande oorzaken.
- Genetisch determinisme = het is de schuld van je grootouders. Het zit in je DNA.
- Psychologisch determinisme = schuld van je ouders; opvoeding/ervaring hebben je gevormd.
- Omgevingsdeterminisme = schuld van iets of iemand in je omgeving die verantwoordelijk is
voor jouw toestand.
Tussen stimulus en respons ligt de menselijke vrijheid om te kiezen.
Proactief zijn = verantwoordelijk voor je eigen leven. Ons gedrag is afhankelijk van onze beslissingen,
niet van onze omstandigheden. Ze verwijten niets aan anderen, hun optreding is een bewuste keuze.
Proactieve mensen nemen vaker het initiatief. Dit is niet hetzelfde als iets doordrammen.
Laten zich leiden door hun waarden. Reactieve mensen door hun gevoelens.
Reactief zijn = wordt sterk beïnvloed door omstandigheden en hun sociale omgeving. Hij laat zijn
gevoelens door anderen bepalen. VB: goed weer = goed gedrag. Slecht weer = slecht gedrag. Deze
uitspraken zijn vaak selffulfilling prophecy. Ze geven anderen de schuld en spelen slachtofferrol.
‘Niemand kan je kwetsen zonder jouw instemming.’ ~ Eleanor Roosevelt als jouw emoties niet
doorslaggevend zijn, ben je proactief en kan je dus niet gekwetst worden.
Ons leven kent drie hoofdwaarden:
- De creatieve waarde, dat wat we in het leven roepen én de manier waarop we reageren in
moeilijke situaties.
Cirkel van betrokkenheid: hier ben je bewust mee bezig. Vooral reactieve mensen richten zich
hierop. Ze verwaarlozen de dingen waar ze wel invloed op uit kunnen oefenen, cirkel van invloed
wordt dus steeds kleiner. Als je er wél iets aan gaat doen, gaat het vanuit je cirkel van betrokkenheid
naar je cirkel van invloed.
Vooral gekarakteriseerd door ‘hebben’; had ik maar wat meer tijd voor mezelf.
Cirkel van invloed: men kan hier wel iets aan doen, dit kan je vergroten door meer inzet te tonen.
Beloftes doen en je hieraan houden staat centraal (trouw zijn).
Vooral gekarakteriseerd door ‘zijn’; ik kan wat geduldiger zijn.
Dit hebben allebei consequenties en vergissingen. Aan consequenties kan je niks doen, het behoort
tot je cirkel van betrokkenheid. Vergissingen kun je verbeteren en hoort tot je cirkel van invloed.
In deze cirkels kunnen problemen ontstaan:
- Directe invloed (problemen mbt ons eigen gedrag). Oplossing: aan je eigenschappen werken.
- Indirecte invloed ( “ gedrag van anderen). Oplossing: methoden veranderen waarop we
invloed uitoefenen.
- Geen invloed. Oplossing: bezien met een glimlach, ermee leren leven.
