t.weegeemesb.io/ogie
voedingsstoffen
-
voedingsmiddelen : alle je eet producten die
voedingstoffen ; bruikbare bestanddelen van
voedingsmiddelen anabolisme of katobdisme
( voedingsvezels ; alle onverteerbare stoffen in
plantaardig voedsel
•
prikkelen de wand van darmen .
dit bevordert de darmperistaltiek
☐ 6( bouw brand reserve
voedingsstoffen en beschermende stoffen ) -
-
,
-
eiwitten ( proteïnen) ; bouwstof (cellen hormonen sp sverteringenzymen ) en brandstof (aminoz
-
, ,
koolhydraten ; brandstof bouwstof (celmembraan) en reservestof (in glycogeen ) ( C
-
,
vetten ; brandstof bouwstof ( celmembraan) en reservestof ( onderhuid en rondom o
-
,
water ; bouwstof (vervoer van
-
stoffen en lichaanstemp )
mineralen (zouten) ; bouwstof ( kalkzout ) en beschermendestof
-
vitamines ; bouwstof (bestandsdeel van
enzymen) en beschermende stof
-
bouwstof ( alle 6 ) ; groei en
-
brandstof ( eiwitten koolhydraten en vetten) ; leveren
ontwikkeling
energie
-
,
reservestofl en vetten)
-
koolhydraten
beschermendestof ( mineralen en vitamines) ; tekort? kan ziektes veroorzaken
-
(
☐ Mineralen
z n zouten ☐ ionen Nat Kt M .ca ex c )
"
-
,
,
verteringsstdsd
-
doel van
vertering is voedingsstoffen afbreken tot voedingsproducten die wel door de darmwa
naar het bloed
water glucose mineralen en vitamines kunnen worden
opgenomen
•
, ,
eiwitten vetten en meeste
•
koolhydraten
,
moeten worden verteerd .
Verteringstatieven maken verteringssappen waar inzitten
enzymen
-
-
het stelsel
^ . Gebit
(hierdoor beter)
opp vergroten werken
enzymen
2. Mond -
en keelholte
hier wordt speeksel toegevoegd
•
speeksel water ,
st n en
amylase ( zetmeel -
☐ maltose)
3. slokdarm .
Peristaltische
bewegingen
4.
Maag→
opslag voedsel ( 3-4 uur )
→
afgeven en maken maagsap
•
Water ,
zoutzuur en Pepsi nogeen t zoutzuur maakt pepsine deze
.
reactie is een positief te
meer pepsi
nog een
5. 12
vingeruige darm
-
afvoerbuis van lever ( maakt gat en
gatbuis (opslag plaats gat)
vetten ( kleine vetdupprds)
gat emulgeert grote
•
-
☐
afvoerbuis van de alvleesklier (maakt aluleessap )
lipase amylase en peptidase maagsap te neutraliseren
'
•
Na tko om
,
en
6. Dunne darm
darmsap vertering van eiwitten koolhydraten
,
en
peptidase maltose lactase en sacharose , ,
7. blinde darm
, koolhydraten
(
kxltkoly
-
glucose tkzog Co
-
zetmeel ☐ maltose -
glucose
4 T
amylase maltose
eiwitten
-
z n opgebouwd uit aminozuren
•
aminogroep NHZ en een zuur
groep
-
COOH en een
restgroep
•
je lichaam kan er zelf 12 van de 20 maken de andere 8
z n essentieel
⑦ 1 t 2 → dipeptide t H2o (water komt hydrolyse )
vr
-
-
☐
•
nieuwe
binding tussen 1 en 2 heet
peptidebinding
② di peptide ts → tri peptide t
Hzo
deze reacties kunnen
oneindigdoorgaan
-
sommige eiwitten bestaan uit wel 1000 aminozuren .
Ze vormen een kralensnoer waar s
ontstaat via een zwavel
brug ,
op de plaats van het zwdbeuattende aminozuur
cysteïne .
2
koppelen zich dan aan elkaar
"
zwavel
brug
%§Ë
-
Je kunt de structuur op verschillende manieren veranderen ph veranderen de waterst
worden dan verbroken het eiwit denatureert Ook kan het door
en .
enzymen
•
eiwitmolecuul -
☐
polypeptiden kleinere
polypeptiden → aminozuren
t t 4
pepsine peptidase peptidase
vetten
opgebouwd uit structuurelementen ; vetzuren
2
glycerol en
-
vetzuur
}
1
glycerol ÉÈ
OH
3
groepen vetzuur
• -
2
vetzuren
lange ketens COOH
groep vetzuur
.
+
zgn s
•
-
een vloeibaar die is
onverzadigd heeft een dubbele
binding en een knik en een ve
dus niet
vetten en dien z n apolair en
hydrofoob CH ketens z n apolair en
mengen
-
-
.
water
vetzuur
lipase
1
vetzuur 1
° 0
water vetzuur
CÉÈ j
vetzuur
-
2 t → + 2
vetzuur s Vetzuur 3
-
fosfilpiden
•
door fosfaat is er een polairekop en een apolaire staart
Vetzuur 1
b
0
spelen belangr ke rol opbouw celmembranen
j
fosfaat een van
polaire koppen
vetzuur ,
: :::: : : :
-
apolaire staarten
polaire koppen
-
opname van vetten :
1. door cellen van darmvlokken verpakt tot
chglomicronen en kunnen ze naar de lymfe
•
chglomicronen grote lipo proteïnen -
/ Vet 1- eiwitten )
2.
micron vetzuren af aan weefsel via een receptoreiwit
voedingsstoffen
-
voedingsmiddelen : alle je eet producten die
voedingstoffen ; bruikbare bestanddelen van
voedingsmiddelen anabolisme of katobdisme
( voedingsvezels ; alle onverteerbare stoffen in
plantaardig voedsel
•
prikkelen de wand van darmen .
dit bevordert de darmperistaltiek
☐ 6( bouw brand reserve
voedingsstoffen en beschermende stoffen ) -
-
,
-
eiwitten ( proteïnen) ; bouwstof (cellen hormonen sp sverteringenzymen ) en brandstof (aminoz
-
, ,
koolhydraten ; brandstof bouwstof (celmembraan) en reservestof (in glycogeen ) ( C
-
,
vetten ; brandstof bouwstof ( celmembraan) en reservestof ( onderhuid en rondom o
-
,
water ; bouwstof (vervoer van
-
stoffen en lichaanstemp )
mineralen (zouten) ; bouwstof ( kalkzout ) en beschermendestof
-
vitamines ; bouwstof (bestandsdeel van
enzymen) en beschermende stof
-
bouwstof ( alle 6 ) ; groei en
-
brandstof ( eiwitten koolhydraten en vetten) ; leveren
ontwikkeling
energie
-
,
reservestofl en vetten)
-
koolhydraten
beschermendestof ( mineralen en vitamines) ; tekort? kan ziektes veroorzaken
-
(
☐ Mineralen
z n zouten ☐ ionen Nat Kt M .ca ex c )
"
-
,
,
verteringsstdsd
-
doel van
vertering is voedingsstoffen afbreken tot voedingsproducten die wel door de darmwa
naar het bloed
water glucose mineralen en vitamines kunnen worden
opgenomen
•
, ,
eiwitten vetten en meeste
•
koolhydraten
,
moeten worden verteerd .
Verteringstatieven maken verteringssappen waar inzitten
enzymen
-
-
het stelsel
^ . Gebit
(hierdoor beter)
opp vergroten werken
enzymen
2. Mond -
en keelholte
hier wordt speeksel toegevoegd
•
speeksel water ,
st n en
amylase ( zetmeel -
☐ maltose)
3. slokdarm .
Peristaltische
bewegingen
4.
Maag→
opslag voedsel ( 3-4 uur )
→
afgeven en maken maagsap
•
Water ,
zoutzuur en Pepsi nogeen t zoutzuur maakt pepsine deze
.
reactie is een positief te
meer pepsi
nog een
5. 12
vingeruige darm
-
afvoerbuis van lever ( maakt gat en
gatbuis (opslag plaats gat)
vetten ( kleine vetdupprds)
gat emulgeert grote
•
-
☐
afvoerbuis van de alvleesklier (maakt aluleessap )
lipase amylase en peptidase maagsap te neutraliseren
'
•
Na tko om
,
en
6. Dunne darm
darmsap vertering van eiwitten koolhydraten
,
en
peptidase maltose lactase en sacharose , ,
7. blinde darm
, koolhydraten
(
kxltkoly
-
glucose tkzog Co
-
zetmeel ☐ maltose -
glucose
4 T
amylase maltose
eiwitten
-
z n opgebouwd uit aminozuren
•
aminogroep NHZ en een zuur
groep
-
COOH en een
restgroep
•
je lichaam kan er zelf 12 van de 20 maken de andere 8
z n essentieel
⑦ 1 t 2 → dipeptide t H2o (water komt hydrolyse )
vr
-
-
☐
•
nieuwe
binding tussen 1 en 2 heet
peptidebinding
② di peptide ts → tri peptide t
Hzo
deze reacties kunnen
oneindigdoorgaan
-
sommige eiwitten bestaan uit wel 1000 aminozuren .
Ze vormen een kralensnoer waar s
ontstaat via een zwavel
brug ,
op de plaats van het zwdbeuattende aminozuur
cysteïne .
2
koppelen zich dan aan elkaar
"
zwavel
brug
%§Ë
-
Je kunt de structuur op verschillende manieren veranderen ph veranderen de waterst
worden dan verbroken het eiwit denatureert Ook kan het door
en .
enzymen
•
eiwitmolecuul -
☐
polypeptiden kleinere
polypeptiden → aminozuren
t t 4
pepsine peptidase peptidase
vetten
opgebouwd uit structuurelementen ; vetzuren
2
glycerol en
-
vetzuur
}
1
glycerol ÉÈ
OH
3
groepen vetzuur
• -
2
vetzuren
lange ketens COOH
groep vetzuur
.
+
zgn s
•
-
een vloeibaar die is
onverzadigd heeft een dubbele
binding en een knik en een ve
dus niet
vetten en dien z n apolair en
hydrofoob CH ketens z n apolair en
mengen
-
-
.
water
vetzuur
lipase
1
vetzuur 1
° 0
water vetzuur
CÉÈ j
vetzuur
-
2 t → + 2
vetzuur s Vetzuur 3
-
fosfilpiden
•
door fosfaat is er een polairekop en een apolaire staart
Vetzuur 1
b
0
spelen belangr ke rol opbouw celmembranen
j
fosfaat een van
polaire koppen
vetzuur ,
: :::: : : :
-
apolaire staarten
polaire koppen
-
opname van vetten :
1. door cellen van darmvlokken verpakt tot
chglomicronen en kunnen ze naar de lymfe
•
chglomicronen grote lipo proteïnen -
/ Vet 1- eiwitten )
2.
micron vetzuren af aan weefsel via een receptoreiwit
