Normen en instrumenten:
International Standardization Organization (ISO)
ISO 45001 is de nieuwe norm voor veiligheidsmanagementsystemen. Deze norm bevat de
eisen waaraan een veiligheidsmanagementsysteem moet voldoen en is gebaseerd op vier
uitgangspunten:
1. De continue verbetering aan de hand van de PDCA- cirkel;
2. De procesbenadering;
3. De risicobenadering;
4. De context- en stakeholdersbenadering.
Managementsysteem = een set van samenhangende afspraken (niet vastgelegd in
methodes, procedures, werkinstructies, etc.) om beleid en doelstellingen op te stellen en
vervolgens ook te realiseren.
Onder het (veiligheids)managementsysteem vallen:
• Afspraken en werkwijzen
• Een organisatiestructuur
• Een planmatige en systematische (stelselmatig, volgens een systeem) beheersing
• Verbetering
• Processen
Veiligheidsmanagementsysteem = zorgt voor structuur en helpt je met de vertaling van
richtlijnen en maatregelen naar de praktijk. Deze richtlijnen en maatregelen dragen bij aan
het verkleinen of zelfs voorkomen van de kans op bedrijfsongevallen.
Wettelijke kaders
Voor de werkgever (WG):
o Artikel 3: Arbozorg en -beleid;
o Artikel 3.2: De WG voert binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een
beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is beperking van PSA;
o Artikel 4: Verzuimbeleid;
o Artikel 5: RI&E en PVA;
o Artikel 8: Instructie en onderricht.
o Artikel 10: Voorkomen gevaar voor derden
Voor de werknemer (WN):
o Artikel 11: Bijdragen aan eigen gezondheid en veiligheid, óók anderen!
EXTRA:
o Richtlijn nr. 2002/73/EG: Richtlijn, inzake beginsel gelijke behandeling mannen en
vrouwen t.a.v. arbeidsproces, beroepsopleiding, promotiekansen en
arbeidsvoorwaarden.
,WEEK A1
Het verschil uitleggen tussen een arbeidsongeval en een beroepsziekte
= bij een arbeidsongeval heeft u de verwondingen opgelopen tijdens het werk. Bij een
beroepsziekte is de ziekte veroorzaakt door uw werk of de arbeidsomstandigheden.
Arbeidsomstandighedenbeleid (Arbowet) = De kaders waar organisaties zich aan dienen te
houden staan hierin beschreven.
Doel Arbowet → om de werknemer op een veilige en prettige manier te laten werken.
Hierbij staan veiligheid, welzijn en gezondheid voorop.
Wettelijke verplichtingen volgens de Arbowet:
1. Elke organisatie moet een RI&E hebben → alle risico’s binnen een organisatie in kaart
brengen.
2. Elke organisatie moet een preventiemedewerker hebben.
- Bij organisaties tot 25 medewerkers kan de directeur/ eigenaar dit zelf doen,
daarboven moet er iemand worden aangesteld.
3. Elke werkgever moet een basiscontract hebben met een arbodienst (bedrijfsarts).
- Bedrijfsarts moet vrije toegang hebben tot elke werkvloer;
- Elke werknemer moet vrije toegang hebben tot de bedrijfsarts.
Twee manieren benadering Arbeidsveiligheid:
• Sociale arbeidsveiligheid = veilig werken met anderen mensen in een veilige
omgeving.
• Fysieke arbeidsveiligheid = veilig werken met materialen en middelen zonder schade
te veroorzaken of te ondervinden
Risicofactoren arbeidsongevallen met verzuim
• Gevaarlijk werk doen
• Fysiek zwaar werk doen
• Ervaren van intern en extern ongewenst gedrag op het werk
• Emotioneel zwaar werk doen
• Ontevreden zijn over het werk
• (Een gebrek aan) sociale steun en autonomie
• Werken met gevaarlijke stoffen
• Moeilijkheidsgraad van het werk
Kenmerken arbeidsongevallen met verzuim
• Mannen vaker dan vrouwen
• Ouderen (55 tot 75 jaar) vaker dan middengroep (25 tot 55 jaar)
• Hoogopgeleiden minder vaak dan middelbaar opgeleiden
• Migratieachtergrond hangt niet samen met krijgen van arbeidsongeval
• Werknemers in kleine bedrijven (< 10 bedrijven) en in middelgrote bedrijven (50 tot
250) meer kans dan werknemers in grote bedrijven (> 250)
,Ontwikkelingen werkveld
• Elektrisch aangedreven voertuigen
• Zelfsturende voertuigen
• Robotica
Functies werkveld arbeidsveiligheid
Onder andere:
• Arbocoördinator
• Veiligheidskundige
• Preventie- adviseur
Uitleggen wat de rol van de IV- kundige is in het kader van arbeidsveiligheid
1. Inventariseren van activiteiten binnen een bedrijf/organisatie
2. Identificeren en inventariseren van gevaren en risico’s
3. Inschatten/ prioriteren van risico’s
4. Voorschrijven/ adviseren van juiste maatregelen
5. Hanteren arbeidshygiënische strategie bij keuze van maatregelen
6. Implementeren en monitoren
7. Opleiden
8. Toetsen van arbobeleid en waar nodig bijstellen
, De aandachtspunten noemen die centraal staan in het arbeidsomstandighedenbeleid
(visgraatmodel)
Uitleggen welke sub- aandachtspunten het visgraatmodel bestaat
Visgraatmodel (oorzaak-gevolg diagram) = bestaat uit assen die de oorzaken met het
probleem verbinden. Het model is een hulpmiddel om erachter te komen wat de
belangrijkste oorzaken zijn van een probleem.
Voornamelijk gebruikt bij ongevalsonderzoeken
Aandachtspunten:
Oorzaken waarin menselijk Aandachtspunten: Aandachtspunten:
handelen ten grondslag ligt. Oorzaken in functioneren Fysische en chemische
Fysieke en psychische van installaties, machines, eigenschappen van
eigenschappen voertuigen producten en materialen
- Motivatie - Ontwerp - Houdbaarheid
- Opleiding - Uitvoering - Gevaar voor mens en
- (Achtergrond, opvoeding, - Onderhoud milieu
houding en gedrag) - (juiste keuze, keuringen, - Stabiliteit
juiste inzet, juist gebruik) - Duurzaamheid
Materialen
Horizontale
tertiaire lijn
Quartaire lijn
Aandachtspunten: Aandachtspunten: Aandachtspunten:
Oorzaken gelegen in Oorzaken gelegen Oorzaken gelegen in:
handelingsmethoden, in het - Energiestromen
voorschriften zoals management. - Maatschappelijke aspecten
veiligheidsregels, - Plannen van de omgeving
verkeersregels, - Organiseren - Fysische kenmerken van de
gebruiksaanwijzingen - Leidinggeven omgeving
- Werkbaarheid - Bijsturen • Temperatuur
- Actualiteit • Verlichting
- Juistheid • Vochtigheid
International Standardization Organization (ISO)
ISO 45001 is de nieuwe norm voor veiligheidsmanagementsystemen. Deze norm bevat de
eisen waaraan een veiligheidsmanagementsysteem moet voldoen en is gebaseerd op vier
uitgangspunten:
1. De continue verbetering aan de hand van de PDCA- cirkel;
2. De procesbenadering;
3. De risicobenadering;
4. De context- en stakeholdersbenadering.
Managementsysteem = een set van samenhangende afspraken (niet vastgelegd in
methodes, procedures, werkinstructies, etc.) om beleid en doelstellingen op te stellen en
vervolgens ook te realiseren.
Onder het (veiligheids)managementsysteem vallen:
• Afspraken en werkwijzen
• Een organisatiestructuur
• Een planmatige en systematische (stelselmatig, volgens een systeem) beheersing
• Verbetering
• Processen
Veiligheidsmanagementsysteem = zorgt voor structuur en helpt je met de vertaling van
richtlijnen en maatregelen naar de praktijk. Deze richtlijnen en maatregelen dragen bij aan
het verkleinen of zelfs voorkomen van de kans op bedrijfsongevallen.
Wettelijke kaders
Voor de werkgever (WG):
o Artikel 3: Arbozorg en -beleid;
o Artikel 3.2: De WG voert binnen het algemeen arbeidsomstandighedenbeleid, een
beleid gericht op voorkoming en indien dat niet mogelijk is beperking van PSA;
o Artikel 4: Verzuimbeleid;
o Artikel 5: RI&E en PVA;
o Artikel 8: Instructie en onderricht.
o Artikel 10: Voorkomen gevaar voor derden
Voor de werknemer (WN):
o Artikel 11: Bijdragen aan eigen gezondheid en veiligheid, óók anderen!
EXTRA:
o Richtlijn nr. 2002/73/EG: Richtlijn, inzake beginsel gelijke behandeling mannen en
vrouwen t.a.v. arbeidsproces, beroepsopleiding, promotiekansen en
arbeidsvoorwaarden.
,WEEK A1
Het verschil uitleggen tussen een arbeidsongeval en een beroepsziekte
= bij een arbeidsongeval heeft u de verwondingen opgelopen tijdens het werk. Bij een
beroepsziekte is de ziekte veroorzaakt door uw werk of de arbeidsomstandigheden.
Arbeidsomstandighedenbeleid (Arbowet) = De kaders waar organisaties zich aan dienen te
houden staan hierin beschreven.
Doel Arbowet → om de werknemer op een veilige en prettige manier te laten werken.
Hierbij staan veiligheid, welzijn en gezondheid voorop.
Wettelijke verplichtingen volgens de Arbowet:
1. Elke organisatie moet een RI&E hebben → alle risico’s binnen een organisatie in kaart
brengen.
2. Elke organisatie moet een preventiemedewerker hebben.
- Bij organisaties tot 25 medewerkers kan de directeur/ eigenaar dit zelf doen,
daarboven moet er iemand worden aangesteld.
3. Elke werkgever moet een basiscontract hebben met een arbodienst (bedrijfsarts).
- Bedrijfsarts moet vrije toegang hebben tot elke werkvloer;
- Elke werknemer moet vrije toegang hebben tot de bedrijfsarts.
Twee manieren benadering Arbeidsveiligheid:
• Sociale arbeidsveiligheid = veilig werken met anderen mensen in een veilige
omgeving.
• Fysieke arbeidsveiligheid = veilig werken met materialen en middelen zonder schade
te veroorzaken of te ondervinden
Risicofactoren arbeidsongevallen met verzuim
• Gevaarlijk werk doen
• Fysiek zwaar werk doen
• Ervaren van intern en extern ongewenst gedrag op het werk
• Emotioneel zwaar werk doen
• Ontevreden zijn over het werk
• (Een gebrek aan) sociale steun en autonomie
• Werken met gevaarlijke stoffen
• Moeilijkheidsgraad van het werk
Kenmerken arbeidsongevallen met verzuim
• Mannen vaker dan vrouwen
• Ouderen (55 tot 75 jaar) vaker dan middengroep (25 tot 55 jaar)
• Hoogopgeleiden minder vaak dan middelbaar opgeleiden
• Migratieachtergrond hangt niet samen met krijgen van arbeidsongeval
• Werknemers in kleine bedrijven (< 10 bedrijven) en in middelgrote bedrijven (50 tot
250) meer kans dan werknemers in grote bedrijven (> 250)
,Ontwikkelingen werkveld
• Elektrisch aangedreven voertuigen
• Zelfsturende voertuigen
• Robotica
Functies werkveld arbeidsveiligheid
Onder andere:
• Arbocoördinator
• Veiligheidskundige
• Preventie- adviseur
Uitleggen wat de rol van de IV- kundige is in het kader van arbeidsveiligheid
1. Inventariseren van activiteiten binnen een bedrijf/organisatie
2. Identificeren en inventariseren van gevaren en risico’s
3. Inschatten/ prioriteren van risico’s
4. Voorschrijven/ adviseren van juiste maatregelen
5. Hanteren arbeidshygiënische strategie bij keuze van maatregelen
6. Implementeren en monitoren
7. Opleiden
8. Toetsen van arbobeleid en waar nodig bijstellen
, De aandachtspunten noemen die centraal staan in het arbeidsomstandighedenbeleid
(visgraatmodel)
Uitleggen welke sub- aandachtspunten het visgraatmodel bestaat
Visgraatmodel (oorzaak-gevolg diagram) = bestaat uit assen die de oorzaken met het
probleem verbinden. Het model is een hulpmiddel om erachter te komen wat de
belangrijkste oorzaken zijn van een probleem.
Voornamelijk gebruikt bij ongevalsonderzoeken
Aandachtspunten:
Oorzaken waarin menselijk Aandachtspunten: Aandachtspunten:
handelen ten grondslag ligt. Oorzaken in functioneren Fysische en chemische
Fysieke en psychische van installaties, machines, eigenschappen van
eigenschappen voertuigen producten en materialen
- Motivatie - Ontwerp - Houdbaarheid
- Opleiding - Uitvoering - Gevaar voor mens en
- (Achtergrond, opvoeding, - Onderhoud milieu
houding en gedrag) - (juiste keuze, keuringen, - Stabiliteit
juiste inzet, juist gebruik) - Duurzaamheid
Materialen
Horizontale
tertiaire lijn
Quartaire lijn
Aandachtspunten: Aandachtspunten: Aandachtspunten:
Oorzaken gelegen in Oorzaken gelegen Oorzaken gelegen in:
handelingsmethoden, in het - Energiestromen
voorschriften zoals management. - Maatschappelijke aspecten
veiligheidsregels, - Plannen van de omgeving
verkeersregels, - Organiseren - Fysische kenmerken van de
gebruiksaanwijzingen - Leidinggeven omgeving
- Werkbaarheid - Bijsturen • Temperatuur
- Actualiteit • Verlichting
- Juistheid • Vochtigheid
