Straf(proces)recht week 5 hoorcollege en werkgroep uitwerkingen

Strafrecht week 5

Voorbereiding hoorcollege:

- Rechtsmiddel: een wettelijke instrument om tegen een onwelgevallige beslissing van rechter
op te komen bij een rechterlijke instantie
- NL heeft gesloten systeem: enkel de exclusieve rechtsmiddelen die bij de wet zijn voorzien
zijn geldig.
- Controleaspecten: gerechtshof (tweede gerechtelijke instantie die over de feiten oordeelt) +
systeem van rechtseenheid (gerechtshoven zorgen ervoor dat alle rechtbanken in dezelfde
soort zaken hetzelfde oordelen  HR leeft dit systeem ook na).
- Als een vonnis nog niet in kracht van gewijsde is gegaan  gewone rechtsmiddelen:
 Hoger beroep (art. 404 e.v. Sv):
1. Bij misdrijven altijd
2. Bij overtredingen niet indien (art. 404 Sv): er geen straf of maatregel opgelegd is of als
er een geldboeten van hoogstens 250 euro is opgelegd.
Concentratiebeginsel (art. 406 Sv): tegen een tussenvonnis kan slechts hoger beroep
ingesteld worden wanneer ook tegen de einduitspraak hoger beroep wordt ingesteld.
 Beroep in cassatie (art. 427-444 Sv)
1. Hier wordt slechts onderzocht of de rechtsregels op de juiste manier zijn toegepast.
Het OM en verdachte kunnen cassatieberoep instellen tenzij: er geen straf of maatregel
is opgelegd of als er een geldboete is opgelegd van hoogstens 250 euro.
2. Daarnaast kan HR ambtshalve cassatie instellen, als zij zelf opmerkt dat er reden is
voor cassatie, ook al is die reden niet aangevoerd in de cassatiemiddelen.
Cassatiegronden:
1. Verzuim van vormen (het niet in acht nemen van bepaald voorschriften, waarvan de
niet-naleving nietigheid tot gevolg heeft)
2. Schending van het recht (inhoudelijke toepassing van recht)
 (verzet bij een strafbeschikking)
- Als een vonnis al in kracht van gewijsde is gegaan  buitengewone rechtsmiddelen:
 Herziening (art. 457 Sv), gronden staan erin.
Herziening ten nadele is verboden!
 Cassatie in belang der wet (art. 456 Sv)  wordt ingesteld bij procureur-generaal bij HR.
- Uitspraken: een rechterlijke beslissing die is gegeven op een openbare terechtzitting
- Beschikkingen: een rechterlijke beslissing die niet is gegeven op een openbare terechtzitting.
- Tegen uitspraken is altijd rechtsmiddel mogelijk, bij beschikkingen enkel:
 Verdachte; in hoofdregel geen rechtsmiddel mogelijk, tenzij wet het nadrukkelijk
toestaat (bijv. art. 71 Sv)
 OM: o.g.v. art. 446 Sv altijd mogelijkheid tot hoger beroep of beroep in cassatie indien
het gaat om vordering van OM die door rechter werd afgewezen.
- Bijzondere strafprocedures bij HR:
 Strafzaken in eerste en tevens hoogste aanleg bij ambtsmisdrijven van leden van SG,
ministers en staatssecretarissen;
 Beslissen over alle jurisdictiegeschillen tussen rechters;
 Gerecht aanwijzen indien een rechter verdacht is;
 Geen strafzaken worden behandeld over de Wet administratiefrechtelijke afdoening
verkeerszaken (wet mulder) en over bestuurlijke boetes.
- 4 deelvragen van bewijsvraag:
 Is er bewijsmateriaal voor het ten laste gelegde?

,  Wordt het bewijsmateriaal toegelaten als bewijsmiddel?
 Zijn er voldoende bewijsmiddelen om tot een bewezenverklaring te kunnen komen?
 Is rechter overtuigd dat verdachte het ten laste gelegd heeft begaan?
- Onmiddellijkheidsbeginsel (art. 338 Sv): het materiaal waarop rechter de bewezenverklaring
doet steunen, ter zitting aan de orde moet komen, waar het weersproken kan worden.
- Unus testis nullus testis-regel: bewijs van de gehele tenlastelegging mag niet op aangenomen
worden door één verklaring van één getuige, maar dat bewijs van afzonderlijke onderdelen
ervan wel op verklaring van één getuige mag steunen. (één getuige is geen getuige  art.
342 lid 2 Sv).
- Als er onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal is, kan dit worden uitgesloten
(bewijsuitsluiting). In jurisprudentie is bepaald dat ook indirecte resultaten van onrechtmatig
optreden uitgesloten kunnen worden (fruits of the poisonous tree).

Hoorcollege:

Beroep instellen/appelleren is riskeren.

Controle aspecten:

- Gerechtshof is 2e rechterlijke instantie die opnieuw naar de feiten gaat kijken (feitencontrole)
- (Rechtseenheid) Hof kan vonnissen vernietigen en dit zorgt ervoor dat het niet voorkomt dat
rechtbank noord anders beoordeeld dan rechtbank Gelderland.

Rechtseenheid komt ook voort uit dat er maar één Hoge Raad is.

Gesloten systeem van rechtsmiddelen (exclusief in de wet vermeld).

2 soorten rechtsmiddelen:

- Gewone rechtsmiddelen: hoger beroep (art. 404 e.v. Sv) en beroep in cassatie (artikelen 427
e.v. Sv)
- Buitengewone rechtsmiddelen: herziening (art. 457 e.v. Sv) en cassatie in belang der wet (art.
456 Sv)

Rechterlijke beslissingen (art. 138 Sv):

- Uitspraken: rechterlijke beslissing die is gegeven op een openbare terechtzitting. Tegen
uitspraken is ALTIJD mogelijk om een rechtsmiddel in te stellen (door zowel verdediging als
OM).
- Beschikkingen: rechterlijke beslissing die
niet is gegeven op een openbare
terechtzitting (bijv. bij de raadkamer,
beslissingen van RC). Tegen
beschikkingen is geen rechtsmiddel
mogelijk voor verdediging, tenzij de wet
dit nadrukkelijk toestaat (bijv. art. 87 lid
2). Het OM daarentegen heeft wel ALTIJD
de mogelijkheid om in hoger beroep te
gaan maar dan moet het gaan om een
vordering van het OM die door de
rechter werd afgewezen.

HOGER BEROEP