LF5 thema 2
Kindergeneeskunde en jeugdgezondheidszorg
S. p. 22-28 (tot KEA) (blz 25-28 is al behandeld in thema 1).
Hielprik
Screeningstests zijn opgezet om afwijkingen in vroeg stadium te ontdekken.
Er wordt bloed afgenomen en dit wordt onderzocht.
Onder andere onderzocht:
- Aangeboren te traag werkende schildklier (congenitale hypothyreoide of CHT).
Dit kan ernstige gevolgen hebben voor groei, geestelijke ontwikkeling.
- Fenylketonurie (PKU).
Dit kan leiden tot mentale retardatie. Behandeling bestaat uit dieet.
- Gestoorde aanmaak bijnierhormonen (adrenogenitaal syndroom of AGS).
Kan leiden tot een abnormale ontwikkeling van geslachtshormonen in eerste levensweken en
kan leiden tot ernstige ziekteverschijnselen.
- CF = cystic fibrosis of taaislijmziekte)
Wiechen-schema: om de ontwikkeling te monitoren op consultatiebureau.
S. p. 53-55
Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk om verspreiding van infectieziekten te voorkomen en het is
daarom gewenst da zoveel mogelijk kinderen gevaccineerd worden.
Het heeft geen bijwerkingen.
Path 20.2
Bij lichamelijk onderzoek van pasgeborene wordt gelet op:
- Huid en voedingstoestand.
- Eventueel geboortetrauma, denk aan:
o Fractuur sleutelbeen
o Caput succedaneum = onderhuidse zwelling op hoofd door ophoping van wondvocht.
o Cefaal hematoom = bloeding onder het botvlies van de schedel.
- Congenitale aandoeningen (abnormale geluiden die duiden op hartafwijking, heupen en
gehoor- en gezichtsvermogen.
Neonatale screening:
- Hielprik
- Neonatale gehoorscreening om aangeboren gehoorstoornissen op te sporen.
Groei en ontwikkeling van kinderen tussen de 0-18 jaar wordt in de gaten gehouden door de JGZ.
Ze geven ook informatie aan ouders, verzorgers en kinderen over een gezonde lichamelijke,
psychische, sociale en cognitieve ontwikkeling. Tot 4 jaar doet het consultatiebureau dit. Op school
wordt dit door de jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen op school of in een centrum voor
leerlingenbegeleiding gedaan.
Van Wiechenschema ontwikkeling kind wordt bijgehouden.
,Path 20.3
Congenitale aandoeningen
- Chromosomale afwijkingen.
- (zeldzame) stofwisselingsziekten.
- Aangeboren aandoeningen aan orgaan.
Congenitale icterus
Foetale hemoglobine = hemoglobine die het kind gebruikt in de baarmoeder.
Na de geboorte foetale hemoglobine wordt afgebroken en geleidelijk vervangen door volwassen
hemoglobine.
Afbraakproduct hiervan is bilirubine.
Bilirubine moet eerst in lever worden omgezet zodat het via de gal en darmen kan worden
uitgescheiden.
Bij pasgeborenen is de lever vaak nog onrijp, waardoor dit niet lukt. Hierdoor ontstaan verhoogde
concentraties bilirubine in het bloed, wat zorgt voor de gele huidskleur (hyperbilirubinemie).
Icterus = kent hoogtepunt op derde of vierde dag na geboorte. Bij baby’s die borstvoeding krijgen,
kan het langer duren.
Aandoeningen die hyperbilirubinemie kunnen veroorzaken:
- Bloedgroep- en resusincompatibiliteit
- Infectieziekten
- Vroeggeboorte
- Afsluiting galwegen
Behandeling: fototherapie, toediening extra vocht om bloed te verdunnen.
Kernicterus ernstige vorm van icterus vlak na geboorte.
De ongeconjugeerde bilirubine kan in de hersenen doordringen en hier onherstelbare schade
veroorzaken aan basale kernen, zoals sufheid, slecht drinken, hypertonie (verhoogde spierspanning),
overstrekken en prikkelbaarheid.
Wisseltransfusie is een speciale vorm van bloedtransfusie bij baby’s die kan worden gebruikt op het
bilirubinegehalte te verlagen.
Aangeboren hartafwijkingen
Hartje ontwikkelt zich in embryonale fase. Vanaf vierde week pompt hartje bloed.
Zuurstof en voedingsstoffen krijgt foetus via placenta, via moeder dus.
Na geboorte vullen longen zich met lucht en de druk in linkeratrium stijgt.
Het foramen ovale sluit zich.
Na ontplooiing van longen trekken ze bloed uit rechter harthelft aan, via de longslagader, in plaats
van bloed uit ductus arteriosus. (zie plaatje)
1% van kinderen geboren in Belgie en Nederland wordt geborenen met aangeboren hartafwijking.
Kinderen met chromosomale afwijkingen hebben vaak aangeboren hartafwijking of DM1.
, Foetale circulatie: 20.2
Postnatale circulatie: 20.3
5 aangeboren
hartafwijkingen:
1) Tetralogie van Fallot
Kindergeneeskunde en jeugdgezondheidszorg
S. p. 22-28 (tot KEA) (blz 25-28 is al behandeld in thema 1).
Hielprik
Screeningstests zijn opgezet om afwijkingen in vroeg stadium te ontdekken.
Er wordt bloed afgenomen en dit wordt onderzocht.
Onder andere onderzocht:
- Aangeboren te traag werkende schildklier (congenitale hypothyreoide of CHT).
Dit kan ernstige gevolgen hebben voor groei, geestelijke ontwikkeling.
- Fenylketonurie (PKU).
Dit kan leiden tot mentale retardatie. Behandeling bestaat uit dieet.
- Gestoorde aanmaak bijnierhormonen (adrenogenitaal syndroom of AGS).
Kan leiden tot een abnormale ontwikkeling van geslachtshormonen in eerste levensweken en
kan leiden tot ernstige ziekteverschijnselen.
- CF = cystic fibrosis of taaislijmziekte)
Wiechen-schema: om de ontwikkeling te monitoren op consultatiebureau.
S. p. 53-55
Een hoge vaccinatiegraad is belangrijk om verspreiding van infectieziekten te voorkomen en het is
daarom gewenst da zoveel mogelijk kinderen gevaccineerd worden.
Het heeft geen bijwerkingen.
Path 20.2
Bij lichamelijk onderzoek van pasgeborene wordt gelet op:
- Huid en voedingstoestand.
- Eventueel geboortetrauma, denk aan:
o Fractuur sleutelbeen
o Caput succedaneum = onderhuidse zwelling op hoofd door ophoping van wondvocht.
o Cefaal hematoom = bloeding onder het botvlies van de schedel.
- Congenitale aandoeningen (abnormale geluiden die duiden op hartafwijking, heupen en
gehoor- en gezichtsvermogen.
Neonatale screening:
- Hielprik
- Neonatale gehoorscreening om aangeboren gehoorstoornissen op te sporen.
Groei en ontwikkeling van kinderen tussen de 0-18 jaar wordt in de gaten gehouden door de JGZ.
Ze geven ook informatie aan ouders, verzorgers en kinderen over een gezonde lichamelijke,
psychische, sociale en cognitieve ontwikkeling. Tot 4 jaar doet het consultatiebureau dit. Op school
wordt dit door de jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen op school of in een centrum voor
leerlingenbegeleiding gedaan.
Van Wiechenschema ontwikkeling kind wordt bijgehouden.
,Path 20.3
Congenitale aandoeningen
- Chromosomale afwijkingen.
- (zeldzame) stofwisselingsziekten.
- Aangeboren aandoeningen aan orgaan.
Congenitale icterus
Foetale hemoglobine = hemoglobine die het kind gebruikt in de baarmoeder.
Na de geboorte foetale hemoglobine wordt afgebroken en geleidelijk vervangen door volwassen
hemoglobine.
Afbraakproduct hiervan is bilirubine.
Bilirubine moet eerst in lever worden omgezet zodat het via de gal en darmen kan worden
uitgescheiden.
Bij pasgeborenen is de lever vaak nog onrijp, waardoor dit niet lukt. Hierdoor ontstaan verhoogde
concentraties bilirubine in het bloed, wat zorgt voor de gele huidskleur (hyperbilirubinemie).
Icterus = kent hoogtepunt op derde of vierde dag na geboorte. Bij baby’s die borstvoeding krijgen,
kan het langer duren.
Aandoeningen die hyperbilirubinemie kunnen veroorzaken:
- Bloedgroep- en resusincompatibiliteit
- Infectieziekten
- Vroeggeboorte
- Afsluiting galwegen
Behandeling: fototherapie, toediening extra vocht om bloed te verdunnen.
Kernicterus ernstige vorm van icterus vlak na geboorte.
De ongeconjugeerde bilirubine kan in de hersenen doordringen en hier onherstelbare schade
veroorzaken aan basale kernen, zoals sufheid, slecht drinken, hypertonie (verhoogde spierspanning),
overstrekken en prikkelbaarheid.
Wisseltransfusie is een speciale vorm van bloedtransfusie bij baby’s die kan worden gebruikt op het
bilirubinegehalte te verlagen.
Aangeboren hartafwijkingen
Hartje ontwikkelt zich in embryonale fase. Vanaf vierde week pompt hartje bloed.
Zuurstof en voedingsstoffen krijgt foetus via placenta, via moeder dus.
Na geboorte vullen longen zich met lucht en de druk in linkeratrium stijgt.
Het foramen ovale sluit zich.
Na ontplooiing van longen trekken ze bloed uit rechter harthelft aan, via de longslagader, in plaats
van bloed uit ductus arteriosus. (zie plaatje)
1% van kinderen geboren in Belgie en Nederland wordt geborenen met aangeboren hartafwijking.
Kinderen met chromosomale afwijkingen hebben vaak aangeboren hartafwijking of DM1.
, Foetale circulatie: 20.2
Postnatale circulatie: 20.3
5 aangeboren
hartafwijkingen:
1) Tetralogie van Fallot
