HC: Cardio vasculair stelsel
Hoofdstuk 11 Het Bloed
Cardio vasculair stelsel bestaat uit
1. Bloed
2. Hart
3. Bloedvaten
Functies bloed;
Functies bloed:
1. Transport van opgeloste gassen, CO2, voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten vd
stofwisseling.
2. Stabilisering vd PH en de ionsamenstelling van de interstitiële vloeistof in het gehele lichaam
3. Beperking vh vloeistofverlies bij verwonding.
4. Verdedeging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers
5. Stabilisering vd lichaamstemp
Samenstelling bloed
Samenstelling bloed:
Bestaat uit plasma, bloedcellen en celfragmenten
Bestaat uit twee grote bestanddelen :
- Plasma = vloeibaar gedeelte -> bestaat grootste deel uit water
(iets meer dan bloedcellen)
1. albuminnen -> belangrijk voor osmotische druk = belangerijk voor trasnport van water
en stoffen in en uit de haarvaten
2. Globulinen -> antilichamen
3. Fibrinogeen (eiwitten) bloedstolling
- Bloedcellen = vaste gedeelte (iets minder dan plasma)
1. Rode bloedcellen = Erytrocyten
2. Witte bloedcellen = Leukocyten
3. Bloedplaatjes = Trombocyten
# tussen bloedplasma en interstitiële vloeistof = (vloeistof tussen de cellen, extra cellulair weefsel
tussen de cellen):
- De plasma-eiwitten
- Opgeloste gassen (vb: co2, O2,..)
Klinische toepassing = kan je tegenkomen in praktijk Belangerijk voor stage
- Isotoon plasma: veroorzaakt geen netto H2O overplaatsing
- Hupotoon plasma (vb onaangepast infuuf met enkel water): hemolyse van RBC
- Hypertoon plasma: meer deeltjes aanwezig dan plasma van patiënt, verschrompeling van
RBC
Erytropoëse
Erytrocieten hebben geen celkern, levensduur 120 dagen, hebben een flexibele vorm waardoor ze
door nauwe capillairen kunnnen.
1
, HC: Cardio vasculair stelsel
Erytropoëse wordt in het rode beenmerg aangemaakt (EPO)
Rode bloedcellen bestaat uit hemoglobyne en is het eiwit dat u zuurstof gaat binden.
1 hemoglobine eiwit kan 4 zuustof moleculen verbinden
Helderrode kleur= zuurstofsaturatie 100% = volledig vol met zuurstof
Donkerrode kleur= zuurstofsaturatie te laag
Hematocriet= alle rode bloedcellen samen, het gehalte van rode bloedcellen, hoe hoger u
hematocriet hoe meer zuurstof je kan vasthouden en hoe beter je inspanningen kan leveren (denk
aan sportieve)
Functie van erutrocyten:
- Transport O2
- Transport CO2
Voor transport door bloedbaan: los gebonden aan hemoglobine (transporteiwit)
Hemoglobine:
§ 4 eiwitdelen (globines)
§ Elk deel heeft 1 haem-groep en bevat centraal een ijzeratoom) dat bindt met O2
§ Globines binden CO2
§ 1 Hb molecule kan 4 moleculen O2 en 4 moleculen CO2 binden
§ Als alle plaatsen op Hb bezet zijn met O 2 is de zuurstofsaturatie 100% (normaal: >
95%) → bloed heeft helderrode kleur
§ Indien zuurstofsaturatie laag is → bloed heeft donkerrode kleur
§ Aanmaak = erytropoëse, gebeurt in het rode beenmerg
§ Vereist! > voldoende bouwstoffen (AZ, Fe) en vit (B12, B6, B9 foliumzuur)
§ Stimulatie oiv erytropoëtine (EPO= Epo is een hormoon dat door de
nieren geproduceerd wordt. Het stimuleert de aanmaak van extra rode
bloedlichaampjes. Het hebben van extra rode bloedlichaampjes
betekent dat je meer zuurstof in je bloed hebt. Dit verbetert je
uithoudingsvermogen) dat gesecreteerd wordt door de nieren
Ø bij hypoxie of te lage [O2] in het bloed
Ø bij ↓ O2- gehalte in de lucht, bij slechte gasuitwisseling in de longen)
EPO kan snelheid van erytropoëse doen vertienvoudigen!
WEL EFFECT HEEFT UITDROGING OP IEMAND ZIJN HEMATOCRIET? Het hematocriet zal stijgen
WELK EFFECT HEEFT EEN AFNAME VD ZUURSTOFTOEVOER NAAR DE NIEREN OP DE CONCENTRATIE
VAN EPO IN BLOED? EPO zal stijgen
2
Hoofdstuk 11 Het Bloed
Cardio vasculair stelsel bestaat uit
1. Bloed
2. Hart
3. Bloedvaten
Functies bloed;
Functies bloed:
1. Transport van opgeloste gassen, CO2, voedingsstoffen, hormonen en afvalproducten vd
stofwisseling.
2. Stabilisering vd PH en de ionsamenstelling van de interstitiële vloeistof in het gehele lichaam
3. Beperking vh vloeistofverlies bij verwonding.
4. Verdedeging tegen gifstoffen en ziekteverwekkers
5. Stabilisering vd lichaamstemp
Samenstelling bloed
Samenstelling bloed:
Bestaat uit plasma, bloedcellen en celfragmenten
Bestaat uit twee grote bestanddelen :
- Plasma = vloeibaar gedeelte -> bestaat grootste deel uit water
(iets meer dan bloedcellen)
1. albuminnen -> belangrijk voor osmotische druk = belangerijk voor trasnport van water
en stoffen in en uit de haarvaten
2. Globulinen -> antilichamen
3. Fibrinogeen (eiwitten) bloedstolling
- Bloedcellen = vaste gedeelte (iets minder dan plasma)
1. Rode bloedcellen = Erytrocyten
2. Witte bloedcellen = Leukocyten
3. Bloedplaatjes = Trombocyten
# tussen bloedplasma en interstitiële vloeistof = (vloeistof tussen de cellen, extra cellulair weefsel
tussen de cellen):
- De plasma-eiwitten
- Opgeloste gassen (vb: co2, O2,..)
Klinische toepassing = kan je tegenkomen in praktijk Belangerijk voor stage
- Isotoon plasma: veroorzaakt geen netto H2O overplaatsing
- Hupotoon plasma (vb onaangepast infuuf met enkel water): hemolyse van RBC
- Hypertoon plasma: meer deeltjes aanwezig dan plasma van patiënt, verschrompeling van
RBC
Erytropoëse
Erytrocieten hebben geen celkern, levensduur 120 dagen, hebben een flexibele vorm waardoor ze
door nauwe capillairen kunnnen.
1
, HC: Cardio vasculair stelsel
Erytropoëse wordt in het rode beenmerg aangemaakt (EPO)
Rode bloedcellen bestaat uit hemoglobyne en is het eiwit dat u zuurstof gaat binden.
1 hemoglobine eiwit kan 4 zuustof moleculen verbinden
Helderrode kleur= zuurstofsaturatie 100% = volledig vol met zuurstof
Donkerrode kleur= zuurstofsaturatie te laag
Hematocriet= alle rode bloedcellen samen, het gehalte van rode bloedcellen, hoe hoger u
hematocriet hoe meer zuurstof je kan vasthouden en hoe beter je inspanningen kan leveren (denk
aan sportieve)
Functie van erutrocyten:
- Transport O2
- Transport CO2
Voor transport door bloedbaan: los gebonden aan hemoglobine (transporteiwit)
Hemoglobine:
§ 4 eiwitdelen (globines)
§ Elk deel heeft 1 haem-groep en bevat centraal een ijzeratoom) dat bindt met O2
§ Globines binden CO2
§ 1 Hb molecule kan 4 moleculen O2 en 4 moleculen CO2 binden
§ Als alle plaatsen op Hb bezet zijn met O 2 is de zuurstofsaturatie 100% (normaal: >
95%) → bloed heeft helderrode kleur
§ Indien zuurstofsaturatie laag is → bloed heeft donkerrode kleur
§ Aanmaak = erytropoëse, gebeurt in het rode beenmerg
§ Vereist! > voldoende bouwstoffen (AZ, Fe) en vit (B12, B6, B9 foliumzuur)
§ Stimulatie oiv erytropoëtine (EPO= Epo is een hormoon dat door de
nieren geproduceerd wordt. Het stimuleert de aanmaak van extra rode
bloedlichaampjes. Het hebben van extra rode bloedlichaampjes
betekent dat je meer zuurstof in je bloed hebt. Dit verbetert je
uithoudingsvermogen) dat gesecreteerd wordt door de nieren
Ø bij hypoxie of te lage [O2] in het bloed
Ø bij ↓ O2- gehalte in de lucht, bij slechte gasuitwisseling in de longen)
EPO kan snelheid van erytropoëse doen vertienvoudigen!
WEL EFFECT HEEFT UITDROGING OP IEMAND ZIJN HEMATOCRIET? Het hematocriet zal stijgen
WELK EFFECT HEEFT EEN AFNAME VD ZUURSTOFTOEVOER NAAR DE NIEREN OP DE CONCENTRATIE
VAN EPO IN BLOED? EPO zal stijgen
2
