Samenvatting Beroepsethiek

Hoofdstuk 1 Wat is relationele ethiek?
Hebben we een probleem?:
 Psychologische praktijk is nooit éénduidig
 Mens = gevoelig en betekenis gevend mens  methodiek/techniek
alleen zorgt niet alleen voor een goede psychologische praktijk
 Consulent betekenis geven aan je praktijk = ethiek = geeft niet
onmiddellijk aan antwoord
 Als consulent werk je in met dit netwerk (ouders, kinderen,
vrienden, .)  zoeken hierin voor goede praktijk te verkrijgen
 Psychologische moeilijkheden = complex
 ‘Wat moeten we doen om goed te doen?
 Politiegeweld
 Euthanasie
 LGBTQ+
 in het verleden: het leven was als fundament heilig & Wat
mocht, kon en moest, lag totaal vast
 Ethisch aanvoelen is gewijzigd door de jaren heen (ook leven
betekenis geven is gewijzigd)
 Antwoord geven op ethische vragen is moeilijker nu
 Schat als positief in
 Ethisch fundament of de grond = relationeel
Een fundamenteel filosofisch-ethisch debat:
4 verschillende wijzen:
 Eerste ethiek: Mathematisering, formalisering en
rationalisering stijgt van de hulpverleningssector:
 ethiek is uitdrukkelijk materialistisch of modern
 Ethische vraag vertaalt in monetaire, juridische en technische
procedures of contracten
 Kenmerk: een probleem totaal te kunnen beheersen én op te
lossen.
 Niet elk probleem is een mathematisch probleem
 Tweede spoor: Individualisering en vermarkting?:
 Economische zaak van het individu
 meer en meer een economische realiteit
 Vermarkting vraagt aan psychologische praktijken om
objectief te zijn
 Derde spoor: Een relationeel netwerk van waarden /
perspectieven / meer lagig?:
 Een ethisch probleem nooit totaal kunnen oplossen
o evolutionair of een sociaalecologisch denken
 Psychologie is als wetenschap niet onbelangrijk
 Objectieve wetenschappelijke kennis is niet onzinnig

, Een relationele ethiek werkt met een fundament, maar
relationeel beschouwd is een fundament nooit één, absoluut of
totalitair, zoals ‘god’, ‘het individu’, ‘de economie’,…
 De relationeel ethische opdracht is om haar fundament
relevant toe te passen op concrete sociale problemen
 wie louter objectief werkt, die doet mensen tekort. Mensen zijn
immers niet louter objecten
 Vierde stroming: Religie en mythe?:
 Ethisch probleem is dan een kwestie van louter geloof
o God voldoende voor het oplossen van onze ethische
moeilijkheden
Filosofie stelt de vraag naar de grond, ethiek stelt de vraag naar
de grondwaarde:
 Ethiek baseert of fundeert zich op waarden
 Op hun beurt zijn deze waarden gefundeerd in diepere of meer
fundamentele waarden, die ook al weer voorafgaande waarden
vereisen tot we stoten op de laatste of de eerste waarde: de
grondwaarde.
 Taak van de ethiek om bij deze grondwaarden vragen te stellen.

Kunnen Mogen Moeten



Voor de hand liggende waarden



Diepere waarden



Grondwaarde


Welke grondwaarde fundeert ons psychologische praktijk? :
 1. Een totalitaire grond – onbetwistbaar, absoluut en totaal
 Totalisering wetenschappen, economie, individualisering,…
 Drie kenmerken: ‘totalitair’, ‘blind voor het bijzondere’ en
‘totaal objectief ofwel totaal subjectief’
 2. Een relationele grond – geldt beperkt, kent twijfel, betwistbaar,
onzekerheid
 Niet zuiver theoretisch of objectief
 Belang van dia-loog (verschillende logica’s, perspectieven,…)
 Niet zomaar ‘objectiviteit’, maar ‘relevantie’ als
waarheidsbegrip
Zoeken naar een relationele grondwaarde:
 Vanuit de realiteit