Geschiedenis, Staatsinrichting
Het Koninkrijk der Nederlanden kreeg in 1815 een grondwet. Volgens deze wet had de
koning de meeste macht. Ieder voorstel moest door de koning worden goedgekeurd. Het
parlement, de eerste en tweede kamer hadden weinig te zeggen. De leden uit de eerste
kamer werden gekozen door de koning. De hoge bestuurders van de provincies wat ook vaak
vrienden waren van de koning kozen de tweede kamer. Het volk had geen inspraak.
In verschillende Europese landen waren er revoluties en eiste het volk democratie en
vrijheid. Koning Willem II was bang dat de revolutie ook naar Nederland oversloeg. Om dit
te voorkomen kreeg Thorbecke (De leider van een groep parlementsleden die opkwam voor
de vrijheid van burgers) de opdracht om een meer democratische grondwet te maken.
De nieuwe grondwet van 1848:
- Iedereen kreeg dezelfde grondrechten. Vrije meningsuiting, vrijheid van onderwijs.
- Elke vier jaar kwamen er rechtstreekse verkiezingen voor de Tweede Kamer. De eerste
kamer werd indirect gekozen.
- De ministers moesten verantwoording afleggen aan het parlement en niet meer aan de
koning( Ministeriële verantwoordelijkheid)
Tussen 1850-1900 vooral liberalen in het parlement. Dat kwam omdat alleen de rijkere
mensen mochten stemmen. De liberalen wilden dat de overheid zich zo min mogelijk
bemoeid met de economie.
Tegenover de liberalen stonden de socialisten. Zij kwamen vooral op voor de zwakkeren in
de samenleving zoals de arbeiders. Ferdinand Domela Nieuwenhuis richtte in 1881 de
Sociaal- Democratische Bond (SDB) op. Hij was de eerste socialist in de Tweede Kamer.
Omdat Nieuwenhuis verloor het vertrouwen in de democratie en ging weg. In 1894 werd de
Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) opgericht onder leiding van Pieter Jelles
Troelstra. Zij streden voor kiesrecht voor de arbeiders en een kortere werkdag.
Confessionelen: Zij doen vanuit een geloofsovertuiging aan politiek. De protestanten richtte
in 1878 de eerste politieke partij op: de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) op met als leider
predikant Abraham Kuyper. De partij wilde kiesrecht voor het mannelijke hoofd van het
gezin.
Priester Herman Schaepman richtte in 1926 de Rooms-Katholieke Staatspartij (PKSP) op.
Vanaf 1848 lag de macht in Nederland vooral bij het parlement en niet meer bij de koning.
Nederland was een parlementaire democratie geworden: de burgers kozen samen het
parlement. Toch was Nederland geen echte democratie omdat alleen de rijke mannen die
een bepaald bedrag aan belasting betaalden, mochten stemmen. Dat beperkte kiesrecht
heet censuskiesrecht. Omdat veel rijke mensen vooral op de liberalen stemden, was die
groep het grootste. Nederland was verdeeld in honderd kiesdistricten. Elk district(gebied)
Het Koninkrijk der Nederlanden kreeg in 1815 een grondwet. Volgens deze wet had de
koning de meeste macht. Ieder voorstel moest door de koning worden goedgekeurd. Het
parlement, de eerste en tweede kamer hadden weinig te zeggen. De leden uit de eerste
kamer werden gekozen door de koning. De hoge bestuurders van de provincies wat ook vaak
vrienden waren van de koning kozen de tweede kamer. Het volk had geen inspraak.
In verschillende Europese landen waren er revoluties en eiste het volk democratie en
vrijheid. Koning Willem II was bang dat de revolutie ook naar Nederland oversloeg. Om dit
te voorkomen kreeg Thorbecke (De leider van een groep parlementsleden die opkwam voor
de vrijheid van burgers) de opdracht om een meer democratische grondwet te maken.
De nieuwe grondwet van 1848:
- Iedereen kreeg dezelfde grondrechten. Vrije meningsuiting, vrijheid van onderwijs.
- Elke vier jaar kwamen er rechtstreekse verkiezingen voor de Tweede Kamer. De eerste
kamer werd indirect gekozen.
- De ministers moesten verantwoording afleggen aan het parlement en niet meer aan de
koning( Ministeriële verantwoordelijkheid)
Tussen 1850-1900 vooral liberalen in het parlement. Dat kwam omdat alleen de rijkere
mensen mochten stemmen. De liberalen wilden dat de overheid zich zo min mogelijk
bemoeid met de economie.
Tegenover de liberalen stonden de socialisten. Zij kwamen vooral op voor de zwakkeren in
de samenleving zoals de arbeiders. Ferdinand Domela Nieuwenhuis richtte in 1881 de
Sociaal- Democratische Bond (SDB) op. Hij was de eerste socialist in de Tweede Kamer.
Omdat Nieuwenhuis verloor het vertrouwen in de democratie en ging weg. In 1894 werd de
Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP) opgericht onder leiding van Pieter Jelles
Troelstra. Zij streden voor kiesrecht voor de arbeiders en een kortere werkdag.
Confessionelen: Zij doen vanuit een geloofsovertuiging aan politiek. De protestanten richtte
in 1878 de eerste politieke partij op: de Anti-Revolutionaire Partij (ARP) op met als leider
predikant Abraham Kuyper. De partij wilde kiesrecht voor het mannelijke hoofd van het
gezin.
Priester Herman Schaepman richtte in 1926 de Rooms-Katholieke Staatspartij (PKSP) op.
Vanaf 1848 lag de macht in Nederland vooral bij het parlement en niet meer bij de koning.
Nederland was een parlementaire democratie geworden: de burgers kozen samen het
parlement. Toch was Nederland geen echte democratie omdat alleen de rijke mannen die
een bepaald bedrag aan belasting betaalden, mochten stemmen. Dat beperkte kiesrecht
heet censuskiesrecht. Omdat veel rijke mensen vooral op de liberalen stemden, was die
groep het grootste. Nederland was verdeeld in honderd kiesdistricten. Elk district(gebied)
