1
Economie
Hoofdstuk 0: Inleiding
1. Het doel van de economische wetenschap
1.1. Behoefte
= het aanvoelen van een tekort en het streven dit tekort te bevredigen
Menselijke behoeften zijn talrijk en van allerlei aard
o Primaire of levensnoodzakelijk: voeding, kleding, huisvesting
o Immaterieel: onderwijs, ontspanning, geneeskundige verzorging
o Collectieve of gemeenschappelijk: onderwijs, wegen, bejaardenzorg,
recreatiezones
o Individueel: voeding, kleding, huisvesting, ontspanning
1.2. Schaarse middelen
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou
overtreffen als het gratis ter beschikking stond
Zijn in beperkte maten beschikbaar
Schaarsheid duidt niet op de hoeveelheid goederen en diensten maar op de
beperktheid van ons inkomen, we kunnen niet tegelijk al onze behoeften voldoen
1.3. Nuttigheid en keuzeprobleem
Dienst/ product komt slechts in aanmerking voor de bevrediging ve bepaalde
behoefte in de mate dat hij/zij voor de mens nuttig is
Behoeftebevrediging die ontstaat bij het eten van bv mosselen met frieten, is niet
voor iedereen hetzelfde
Economisch principe: een mens die rationeel handelt, moet daarom volgens de
graad van bevrediging of nuttigheid een waardeschaal of voorkeursschema opstellen
afhankelijk van zijn subjectief nut
Economie: de studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften mbv
schaarse middelen
2. Welvaart en welzijn
Welvaart: de mate waarin mensen met beschikbare schaarse middelen in hun
behoeften kunnen voorzien
o Als we erin slagen die schaarste te verminderen, zeggen we dat welvaart is
gestegen
Welzijn: gevoel van ‘welbevinden’ en bevrediging van verlangens die geen beslag
leggen op schaarse middelen
Hoeven niet samen te vallen:
o Welvaart: 3x/jaar op reis
o Welzijn: thuis in tuin een boek lezen
3. Soorten goederen
Samenvatting Economie
, 2
Vrije goederen: zijn niet-schaarse goederen, overvloedig aanwezig in natuur
o Vb lucht
Economische: schaarse middelen
o Onderscheiden in:
* Zuiver individuele goederen
Zijn de meeste goederen waarmee we in aanraking komen
Rivaliteit onder consumenten en producent kan consument
uitsluiten van gebruik
* Zuiver collectieve goederen
Zijn niet-rivaliserend en zijn ook niet-uitsluitbaar
~ Vb diensten van brandweer en politie
Worden geheel geleverd aan samenleving, iedereen moet in
het beginsel vd kosten daarvan mee betalen via
belastingheffing
* Quasi collectieve goederen
Komen voor verkoop op de markt in aanmerking, maar soms
worden ze uit sociale/ praktische overwegingen door de
overheid aangeboden
Consumptiegoederen
o Bevredigen onmiddellijk de behoeften van gezinshuishouden
o 1 maal verbruiken (vb brood) of meerdere (vb smartphone)
* Verbruikersgoederen: niet-duurzame consumptiegoederen
* Gebruiksgoederen: duurzame consumptiegoederen
Investeringsgoederen
o Dienen om andere goederen te produceren
o Kunnen duurzaam en niet-duurzaam zijn
* Kapitaalgoederen: levensduur van min 1 jaar (=duurzaam)
* Vlotte investeringsgoederen: worden tijdens productieproces
verwerkt/ vernietigd (=niet-duurzaam)
4. Consumptie en productie
Consumptie: de aanwending van economische goederen voor niet-productieve
doeleinden => besteden van inkomen
Productie: het scheppen/ toevoegen van waarde (=nuttigheid) aan de economische
goederen => verwerven van inkomen
Productiefactoren: middelen vereist voor productie
o Ontstaat door samenwerking van 3 categorieën
* Natuur:
Omvat natuurlijke rijkdommen
Belangrijk als leverancier van grondstoffen en energie
* Arbeid
Omvat alle mogelijke arbeidsprestaties (fysiek en intellectueel)
* Kapitaal
Omvat reële kapitaalgoederen = geheel van door mensen
geproduceerde productiemiddelen
Is een afgeleid productiefactor => natuur + arbeid
5. Methode
Inductieve methode
Samenvatting Economie
Economie
Hoofdstuk 0: Inleiding
1. Het doel van de economische wetenschap
1.1. Behoefte
= het aanvoelen van een tekort en het streven dit tekort te bevredigen
Menselijke behoeften zijn talrijk en van allerlei aard
o Primaire of levensnoodzakelijk: voeding, kleding, huisvesting
o Immaterieel: onderwijs, ontspanning, geneeskundige verzorging
o Collectieve of gemeenschappelijk: onderwijs, wegen, bejaardenzorg,
recreatiezones
o Individueel: voeding, kleding, huisvesting, ontspanning
1.2. Schaarse middelen
= een middel waarvan de verlangde hoeveelheid de beschikbare hoeveelheid zou
overtreffen als het gratis ter beschikking stond
Zijn in beperkte maten beschikbaar
Schaarsheid duidt niet op de hoeveelheid goederen en diensten maar op de
beperktheid van ons inkomen, we kunnen niet tegelijk al onze behoeften voldoen
1.3. Nuttigheid en keuzeprobleem
Dienst/ product komt slechts in aanmerking voor de bevrediging ve bepaalde
behoefte in de mate dat hij/zij voor de mens nuttig is
Behoeftebevrediging die ontstaat bij het eten van bv mosselen met frieten, is niet
voor iedereen hetzelfde
Economisch principe: een mens die rationeel handelt, moet daarom volgens de
graad van bevrediging of nuttigheid een waardeschaal of voorkeursschema opstellen
afhankelijk van zijn subjectief nut
Economie: de studie van het menselijk streven naar bevrediging van behoeften mbv
schaarse middelen
2. Welvaart en welzijn
Welvaart: de mate waarin mensen met beschikbare schaarse middelen in hun
behoeften kunnen voorzien
o Als we erin slagen die schaarste te verminderen, zeggen we dat welvaart is
gestegen
Welzijn: gevoel van ‘welbevinden’ en bevrediging van verlangens die geen beslag
leggen op schaarse middelen
Hoeven niet samen te vallen:
o Welvaart: 3x/jaar op reis
o Welzijn: thuis in tuin een boek lezen
3. Soorten goederen
Samenvatting Economie
, 2
Vrije goederen: zijn niet-schaarse goederen, overvloedig aanwezig in natuur
o Vb lucht
Economische: schaarse middelen
o Onderscheiden in:
* Zuiver individuele goederen
Zijn de meeste goederen waarmee we in aanraking komen
Rivaliteit onder consumenten en producent kan consument
uitsluiten van gebruik
* Zuiver collectieve goederen
Zijn niet-rivaliserend en zijn ook niet-uitsluitbaar
~ Vb diensten van brandweer en politie
Worden geheel geleverd aan samenleving, iedereen moet in
het beginsel vd kosten daarvan mee betalen via
belastingheffing
* Quasi collectieve goederen
Komen voor verkoop op de markt in aanmerking, maar soms
worden ze uit sociale/ praktische overwegingen door de
overheid aangeboden
Consumptiegoederen
o Bevredigen onmiddellijk de behoeften van gezinshuishouden
o 1 maal verbruiken (vb brood) of meerdere (vb smartphone)
* Verbruikersgoederen: niet-duurzame consumptiegoederen
* Gebruiksgoederen: duurzame consumptiegoederen
Investeringsgoederen
o Dienen om andere goederen te produceren
o Kunnen duurzaam en niet-duurzaam zijn
* Kapitaalgoederen: levensduur van min 1 jaar (=duurzaam)
* Vlotte investeringsgoederen: worden tijdens productieproces
verwerkt/ vernietigd (=niet-duurzaam)
4. Consumptie en productie
Consumptie: de aanwending van economische goederen voor niet-productieve
doeleinden => besteden van inkomen
Productie: het scheppen/ toevoegen van waarde (=nuttigheid) aan de economische
goederen => verwerven van inkomen
Productiefactoren: middelen vereist voor productie
o Ontstaat door samenwerking van 3 categorieën
* Natuur:
Omvat natuurlijke rijkdommen
Belangrijk als leverancier van grondstoffen en energie
* Arbeid
Omvat alle mogelijke arbeidsprestaties (fysiek en intellectueel)
* Kapitaal
Omvat reële kapitaalgoederen = geheel van door mensen
geproduceerde productiemiddelen
Is een afgeleid productiefactor => natuur + arbeid
5. Methode
Inductieve methode
Samenvatting Economie
