21 November
Les 1
- Wat zijn de toekomstige veranderingen op de Nederlandse
Arbeidsmarkt?
1. Vergrijzing
2. Ontgroening
3. Oost-Europeanen
4. Robotisering
5. Toename ZZP’ers
6. Thuis werken
7. Flexibiliseren van arbeid
8. Individualisering
9. Diversiteit
- Welke invloeden hebben die veranderingen op het werk in het
algemeen?
1. Minder werk voor afgestudeerden
2. Kans op baan wordt kleiner
3. WO neemt HBO werk in, HBO neemt MBO werk in
- Wat zou daarbij de taak van een HTD’er kunnen zijn?
1. Coachen
2. Loopbaanbegeleiding
3. Re-integratietrajecten
5 psychologische tradities:
- Biopsychologie
- Cognitieve psychologie
- Ontwikkelingspsychologie
- Sociale psychologie
- Persoonlijkheidsleer
- Extra: positieve psychologie
Positieve psychologie:
De studie van de condities en de processen die bijdragen tot het bloeien of
optimaal functioneren van mensen en groepen.
Bijvoorbeeld: Flow en bevlogenheid
Vijf tradities in psychologie:
1.Psychoanalyse:
- ontwikkeld door Sigmund Freud en later door Jung
Waarom gedraagt iemand zich zo…
- Onderbewuste persoonlijke conflicten, die de persoonlijke effectiviteit op
het werk verminderen
- Zoekt de verklaringen vaak in vroege kinderervaringen
2.Persoonlijkheidsleer:
- richt zich op heet meten van iemand persoonlijkheidskenmerken, bijvoorbeeld
intellectueel functioneren.
Waarom gedraagt iemand zich zo…
- Er zijn 5 kenmerken van hoe iemand in elkaar steekt.
- Big 5 (tentamenvraag):
1. Extraversie: bijvoorbeeld de sociale omgang en de mate van
assertiviteit
2. Neuroticisme: bijvoorbeeld de hoeveelheid gevoelde spanning en de
mate van (on)zekerheid
, 3. Altruïsme: bijvoorbeeld de mate van menslievendheid,
onbaatzuchtigheid of onzelfzuchtigheid. De andere wegcijferen voor
jezelf.
4. Consciëntieusheid: bijvoorbeeld iemand doortastendheid en
georganiseerdheid. Gewetensvol, betrouwbaar, doen wat ze zeggen.
5. Openheid voor nieuwe ervaringen: bijvoorbeeld de mate van
nieuwsgierigheid en esthetische waardering.
3.Femenologie:
(Rogers)
- Is gericht op hoe mensen de wereld om hen heen ervaren
- Scheiding persoon en gedrag
- Zelfrealisatie en persoonlijke groei
- Humanisme
- Beste uit jezelf halen; tegenstanders van als je een dubbeltje bent wordt je
nooit een kwartje
4. Bijdrage aan loopbaanontwikkeling (behaviorisme):
- Observeerbaar gedrag
- Gedrag wordt bepaald door omgeving
- Behaviorisme
- Belonen en straffen: leren door anderen ervaren bestraffingen en
bekrachtingen
5. Sociaal-cognitiee theorie:
(Bandura 1977)
- De manier waarop mensen hun gedrag opvatten en reguleren
(wederkerige determinisme)
- Wederkerig determinisme: de mens is deels het product van zijn omgeving,
maar hij kan de omgeving ook beïnvloeden.
- Informatieverwerking: focus ligt op het geheugen
- Self-efficacy = zelfwerkzaamheid: de mate waarin iemand van mening is
dat hij het in een bepaalde situatie vereiste gedrag kan vertonen. Self-
efficacy is vaak een goede voorspeller van gedrag.
- Schema’s en scripts (tentamenvraag). Het schema is een
kennisstructuur die iemand gebruikt om situaties te kunnen duiden.
Schema’s zijn kant-en-klare modellen waarin we onze ervaringen kunnen
opnemen. Schema’s die in een bepaalde opeenvolging van handelingen
omvatten, noemen we scripts.
De arbeidspsychologie heeft te maken met alle aspecten van menselijk
gedragingen, gedachtes, gevoelens en ervaringen in de context van werk.
In de psychologie probeert men verder te kijken dan op ‘gezond verstand’
gebaseerde opvattingen over gedragingen, gedachtes en emoties.
Oorsprong organisatiepsychologie:
- Fitting the man on the job (FMJ): de persoon aan het werk aanpassen. Bij
werving & selectie, loopbaanbegeleiding
- Fitting the job to the man (FJM): het werk aan de persoon aanpassen.
Concentreren op het werk, bijvoorbeeld werktaken en
werkomstandigheden.
- HR(Human Relations): nadruk op sociale factoren (Hawthorne-
experimenten: als je mensen aandacht geeft, betere werkomstandigheden
dan worden ze beter in hun werk en in hun fel.) De HR-traditie in de
arbeidspsychologie draait om individuele ervaringen en intepretaties van
het werk.
Downsizing: personeelsbestand verkleinen, vaak collectief ontslag.
Les 1
- Wat zijn de toekomstige veranderingen op de Nederlandse
Arbeidsmarkt?
1. Vergrijzing
2. Ontgroening
3. Oost-Europeanen
4. Robotisering
5. Toename ZZP’ers
6. Thuis werken
7. Flexibiliseren van arbeid
8. Individualisering
9. Diversiteit
- Welke invloeden hebben die veranderingen op het werk in het
algemeen?
1. Minder werk voor afgestudeerden
2. Kans op baan wordt kleiner
3. WO neemt HBO werk in, HBO neemt MBO werk in
- Wat zou daarbij de taak van een HTD’er kunnen zijn?
1. Coachen
2. Loopbaanbegeleiding
3. Re-integratietrajecten
5 psychologische tradities:
- Biopsychologie
- Cognitieve psychologie
- Ontwikkelingspsychologie
- Sociale psychologie
- Persoonlijkheidsleer
- Extra: positieve psychologie
Positieve psychologie:
De studie van de condities en de processen die bijdragen tot het bloeien of
optimaal functioneren van mensen en groepen.
Bijvoorbeeld: Flow en bevlogenheid
Vijf tradities in psychologie:
1.Psychoanalyse:
- ontwikkeld door Sigmund Freud en later door Jung
Waarom gedraagt iemand zich zo…
- Onderbewuste persoonlijke conflicten, die de persoonlijke effectiviteit op
het werk verminderen
- Zoekt de verklaringen vaak in vroege kinderervaringen
2.Persoonlijkheidsleer:
- richt zich op heet meten van iemand persoonlijkheidskenmerken, bijvoorbeeld
intellectueel functioneren.
Waarom gedraagt iemand zich zo…
- Er zijn 5 kenmerken van hoe iemand in elkaar steekt.
- Big 5 (tentamenvraag):
1. Extraversie: bijvoorbeeld de sociale omgang en de mate van
assertiviteit
2. Neuroticisme: bijvoorbeeld de hoeveelheid gevoelde spanning en de
mate van (on)zekerheid
, 3. Altruïsme: bijvoorbeeld de mate van menslievendheid,
onbaatzuchtigheid of onzelfzuchtigheid. De andere wegcijferen voor
jezelf.
4. Consciëntieusheid: bijvoorbeeld iemand doortastendheid en
georganiseerdheid. Gewetensvol, betrouwbaar, doen wat ze zeggen.
5. Openheid voor nieuwe ervaringen: bijvoorbeeld de mate van
nieuwsgierigheid en esthetische waardering.
3.Femenologie:
(Rogers)
- Is gericht op hoe mensen de wereld om hen heen ervaren
- Scheiding persoon en gedrag
- Zelfrealisatie en persoonlijke groei
- Humanisme
- Beste uit jezelf halen; tegenstanders van als je een dubbeltje bent wordt je
nooit een kwartje
4. Bijdrage aan loopbaanontwikkeling (behaviorisme):
- Observeerbaar gedrag
- Gedrag wordt bepaald door omgeving
- Behaviorisme
- Belonen en straffen: leren door anderen ervaren bestraffingen en
bekrachtingen
5. Sociaal-cognitiee theorie:
(Bandura 1977)
- De manier waarop mensen hun gedrag opvatten en reguleren
(wederkerige determinisme)
- Wederkerig determinisme: de mens is deels het product van zijn omgeving,
maar hij kan de omgeving ook beïnvloeden.
- Informatieverwerking: focus ligt op het geheugen
- Self-efficacy = zelfwerkzaamheid: de mate waarin iemand van mening is
dat hij het in een bepaalde situatie vereiste gedrag kan vertonen. Self-
efficacy is vaak een goede voorspeller van gedrag.
- Schema’s en scripts (tentamenvraag). Het schema is een
kennisstructuur die iemand gebruikt om situaties te kunnen duiden.
Schema’s zijn kant-en-klare modellen waarin we onze ervaringen kunnen
opnemen. Schema’s die in een bepaalde opeenvolging van handelingen
omvatten, noemen we scripts.
De arbeidspsychologie heeft te maken met alle aspecten van menselijk
gedragingen, gedachtes, gevoelens en ervaringen in de context van werk.
In de psychologie probeert men verder te kijken dan op ‘gezond verstand’
gebaseerde opvattingen over gedragingen, gedachtes en emoties.
Oorsprong organisatiepsychologie:
- Fitting the man on the job (FMJ): de persoon aan het werk aanpassen. Bij
werving & selectie, loopbaanbegeleiding
- Fitting the job to the man (FJM): het werk aan de persoon aanpassen.
Concentreren op het werk, bijvoorbeeld werktaken en
werkomstandigheden.
- HR(Human Relations): nadruk op sociale factoren (Hawthorne-
experimenten: als je mensen aandacht geeft, betere werkomstandigheden
dan worden ze beter in hun werk en in hun fel.) De HR-traditie in de
arbeidspsychologie draait om individuele ervaringen en intepretaties van
het werk.
Downsizing: personeelsbestand verkleinen, vaak collectief ontslag.
