Samenvatting Leren En Onderwijszorgvragen (V5G520)

DEEL 1: ZORG INGEKADERD
H1: ZORGBELEID M.B.T.
ONDERWIJSZORGVRAGEN
1. CONTINUÜM VAN DE ZORG IN DE
LEERLINGENBEGELEIDING
Voorwaarde om kwaliteitsvolle en haalbare adviezen te kunnen formuleren
 gemeenschappelijke visie en samenwerking tussen verschillende actoren (scholen, CLB, ouders…)




1.1 Zorg begint bij de brede basiszorg

Universal design for learning (UDL)

- Gericht op ontwikkeling van ALLE leerlingen
- Via krachtige leeromgeving
- Preventief
- Versterken van beschermende factoren
- Systematisch opvolgen van leerlingen

1.1.1 Leerlingenvolgsystemen in het algemeen


LVS gekaderd binnen visies rond zorgverbreding:

- Hefboomfunctie naar kwaliteitsverbetering in het basisonderwijs

1

, - LVS kunnen problemen vroeger duidelijk maken

Wat is zorgverbreding?

- Aandacht voor alle kinderen
- Alle ontwikkelingsdomeinen
- Continue ontwikkeling met bijzondere aandacht voor ontwikkelingsperioden
- Preventie én hulpverlening

Zorgverbreding moet PLANMATIG gebeuren:

- Volgens een SYSTEMATIEK
- Op 3 niveaus: kind-klas-school


WAT IS EEN LEERLINGENVOLGSYSTEEM?


Zorgverbredingsinstrument die de school- en het CLB-team hanteren bij het begeleiden van
leerlingen

- Brengt systematiek aan;
- Geeft aan hoe je best naar kinderen kijkt om hen te volgen en tijdig moeilijkheden op te
merken;
- Leert systematisch gesignaleerde problemen analyseren;
- Geeft de plaats en de functie van het leerlingenoverleg aan (MDO, cel
leerlingenbegeleiding,…);
- Biedt een waaier van aanpakmogelijkheden, aangepast aan de specifieke behoeften van
elk kind.

Het is m.a.w :

een verzameling van meetinstrumenten
die een lange termijn evaluatie op uiteenlopende leerinhouden mogelijk maken
van zowel individuele leerlingen als groepen leerlingen.


5 stappen in het planmatig werken:

1. Signaleren
Vorderingen van de individuele leerlingen en leerlinggroepen continu volgen en registreren
gedurende een langere periode (Wat?, Hoe?, Hoelang?, Objectieve toetsresultaten, observaties)

2. Analyseren
T.a.v. leerbedreigde kinderen
 Bijkomende aanwijzingen en instrumenten om het leerprobleem verder te onderzoeken
(sterke en zwakke kanten, foutenanalyse, hypothesen)

3. Overleg

4. Handelen
Suggesties, aanwijzingen met de bedoeling de gesignaleerde tekorten bij de leerbedreigde
leerlingen te remediëren
Op verschillende domeinen:
5. Evalueren
- Sociaal
- Motorisch 2
- Emotioneel
- Cognitief

,1.1.2 Kleuter – leerlingenvolgsystemen


Bij uitspraak over de KWALITEIT VAN HET ONDERWIJS: 3 invalshoeken

1. Aanpak (bv. rijke klasomgeving met veel materiaal, gevarieerd aanbod van activiteiten, duidelijke grenzen)
 Je kan zorgvuldig kijken naar wat lrk doet
 Uitspraken over het hoe hebben nooit sluitende garanties voor de effecten

2. Effect (bv. evolutie van taalvaardigheid, motoriek, rekenkundige begrippen)
 Brengt onderwijs voort wat we ervan verwachten?
 Pas na zekere tijd, moeilijk bij te sturen

3. Proces = wat er zich in de kinderen afspeelt als gevolg van de gecreëerde pedagogische
condities
 Welbevinden en betrokkenheid als proces-indicatoren




Indien er bij een kind onvoldoende welbevinden en betrokkenheid aanwezig is
 bedreigde ontwikkeling

Welbevinden

De mate van welbevinden van kinderen geeft aan hoe zij het stellen op het emotionele vlak.
Voelen ze zicht goed in hun vel? Is er sprake van een ‘gezonde’ emotionele ontwikkeling?

Signalen van welbevinden:

- Openheid en ontvankelijkheid
- Soepelheid en flexibiliteit
- Zelfvertrouwen en zelfwaardegevoel
- Weerbaarheid en assertiviteit
- Vitaliteit
- Ontspanning en innerlijke rust
- Ten volle genieten
- In contact met zichzelf Signalen van betrokkenheid:
(zie ppt!)
Betrokkenheid - Concentratie
- Energie
- Complexiteit en Creativiteit
- Mimiek en houding
- Persistentie
- Nauwkeurigheid
3
- Reactietijd
- Verwoording
- Voldoening
(zie ppt!)

, We spreken van betrokkenheid als kinderen intens bezig zijn. Ze bevinden zich in een bijzondere
toestand. Zij zijn geconcentreerd en gedreven om met de activiteit aan de slag te blijven. Ze
hebben een interne motivatie om verder te doen omdat de activiteit tegemoet komt aan hun
exploratiedrang.



Competenties


Een procesgericht kindvolgsysteem voor kleuters

Is het kind in ontwikkeling?
 Voldoende zorg op school voor IEDER kind?

Welke kinderen zijn op welke gebieden in hun ontwikkeling bedreigd?

Doel en opbouw
STAP 1: Klasscreening

- Uitspraak over alle kinderen van de klas over hun mate van welbevinden en betrokkenheid
- Kinderen identificeren:
o Extra zorg op sociaal-emotioneel vlak
o Extra zorg o.w.v. bedreigde ontwikkeling van competenties

A-vorm :
3 niveaus van welbevinden/betrokkenheid:

- Laag
- Matig
- hoog


B-vorm:
 met deze vorm kan men nauwkeuriger aangeven hoe sterk of hoe zwak het welbevinden en de
betrokkenheid is van iedere kleuter


5 niveaus van welbevinden:

- Uitgesproken laag
- Laag
- Wisselend welbevinden of eerder neutraal
- Hoog welbevinden
- Uitgesproken hoog welbevinden




5 niveaus van betrokkenheid:

- Weinig tot geen activiteit
- Momenten van onderbroken activiteit of sporadische activiteit
- Min of meer aangehouden activiteit of weinig intense activiteit

4