Zelfstudie Bekkenholte
A: Algemeen
1. Nieren zijn van oorsprong endo / ecto / mesodermaal*. De bekleding van de blaas en urineafvoerbuis (=
urethra) daarentegen is ………………endodermaal. (* doorhalen wat niet van toepassing is)
2. Bij vissen en amfibieën groeit de ……………mesonephros tot functionele nier.
3. Uit welke structuren ontstaat de metanephros?
Uit de ureterknop (die ontstaat uit ductus mesonephricus)
4. Hoe wordt de blaas gevormd?
De blaas ontstaat uit de oerdarm
5. Wat is het gevolg van het openen van de cloacaalmembraan voor de inhoud van de amnionholte?
Loopt leeg
6. De primordiale geslachtscellen zijn al tijdens de gastrulatie naar de dooierzak gemigreert. Pas tijdens de
ontwikkeling van het genitaalstelsel migreren ze terug naar het embryo. Kun je bedenken waarom
deze cellen al in zo’n vroeg stadium buiten het lichaam van het embryo worden gebracht? (Tip:
bedenk wat de potentie van primordiale geslachtscellen is en wat er zou gebeuren met die potentie als
de cellen binnen het embryo zouden blijven.)
De primordiale geslachtcellen zijn
7. Waar ontwikkelen de gonaden?
In de dooierzak, ze zijn afkomstig van de genitale lijst
8. Wat is een gonade?
Het orgaan wat de gameten maakt. Bij een man is dit de testes en bij een vrouw het ovarium.
9. Wat ontstaat uit de ductus paramesonephricus (buis van Müller)?
De afvoergang van het mannelijke dier, dus waar de zaadcellen door worden getransporteerd: zaadleider
10. Wat ontstaat uit de ductus mesonephricus (buis van Wolff)?
De afvoergang van het vrouwelijke dier, dus waar de eicellen door worden getransporteerd: eileider
11. Beschrijf de route die een in de testis gevormde zaadcel aflegt naar buiten.
Testes -> Epididymis -> ductus deferens -> urethra
12. Wat zou de rol van accessoire geslachtsklieren kunnen zijn?
Extra geslachtsklieren die een extra toevoeging produceren aan de normale geslachtcellen. Bijv. prostaat.
13. Bedenk hoe het mogelijk is dat bij het uitgegroeide dier het begin van de eileider in verbinding blijft
met de buikholte.
Ductus paramesonephricus was in verbinding met de buikholte
14. Beschrijf de route die een in het ovarium gevormd eicel aflegt naar buiten.
Eierstok (ovarium) -> eileider (tuba uterina)-> uterus
15. Hoe kun je de verschillende voorkomende uterusvormverschillen tussen diersoorten verklaren?
Versmelting van de twee eileiders verschilt
16. De uterus is van ……………mesodermale oorsprong en de sinus urogenitalis van ……………endodermale
oorsprong. Zij sluiten bij elkaar aan middels ‘de vaginale plaat’.
17. Uit welke kiembladen wordt de vagina gevormd?
Mesoderm
1
, 18. Wat is de Nederlandse naam voor het hymen?
Het maagdenvlies
19. Geef een korte beschrijving van de vorming van de vrouwelijke uitwendige geslachtsorganen.
Urogenitale plooien vormen de binnenste schaamlippen: labia minora. De tuberculum genitale vormt de clitoris
en labio-scrotale plooien vormen bij mensen de buitenste schaamlippen, maar verdwijnt bij huisdieren.
20. Geef een korte beschrijving van de vorming van de mannelijke uitwendige geslachtsorganen.
Urogenitale plooien smelten samen en vormen het lichaam van de penis. Tuberculum genitale vormt de penis
en de labio-scrotale plooien vormen uiteindelijk de penis.
21. Wat is het preputium (prepuce)?
De voorhuid
B: Bekken
Skelet bekkengordel (König, fig. 5-5 t/m 5-8)
Het bekken bestaat uit twee symmetrische helften, die elk gevormd worden door drie met elkaar vergroeide botten:
het os ilium (darmbeen), het os pubis (schaambeen) en het os ischium (zitbeen). De botten komen samen in het
acetabulum (heupkom). Aan de voorrand van het os ilium zit de tuber coxa, wat een handig oriëntatiepunt vormt in
het levende dier.
In de bekkenbodem bevindt zich de mediane verbinding tussen de beide bekkenhelften, de symphysis pelvina. Aan
de craniomediale zijde van het os ilium ligt een ruw gewrichtsvlak dat contact maakt met het os sacrum
(heiligbeen). Dit iliosacraalgewricht laat vrijwel geen bewegingen toe; het vormt de stevige verbinding tussen de
wervelkolom en het bekken. Hierdoor bestaat de bekkeningang en het bekkenkanaal uit een compleet benige ring,
waar de bekkenorganen doorheen lopen in de richting van de anus en de geslachtsopening.
1. In figuur 1 zijn vier aanzichten weergegeven van het bekken van een paard. Bepaal met behulp van de
figuren in König welke aanzichten zijn weergegeven en lokaliseer de volgende structuren:
a) os ilium: darmbeen
b) os pubis: schaambeen
c) os ischium: zitbeen
d) os sacrum: heiligbeen
e) iliosacraalgewricht: verbinding wervelkolom en bekken
f) tuber coxa: rand os ilium
g) symphysis pelvina: verbinding tussen beide bekkenhelften
2. Beschrijf precies door welke structuren de bekkeningang en uitgang worden gevormd:
de bekkeningang: wordt gevormd door de kern van het sacrum dorsaal, de vleugels van
het ilium lateraal en de pubis ventraal
de bekkenuitgang: wordt gevormd door de eerste drie of vier caudale wervels dorsaal, de
arch en tube van het ischium ventraal en het iliosacraalgewricht lateraal.
3. Waar verwacht je problemen bij de passagemogelijkheden van een jong tijdens de partus, bij de
bekkeningang of -uitgang en waarom?
Bekkeningang, deze ruimte oogt kleiner dan de uitgang
Maar bekkenuitgang zijn spierenaanwezig
2
A: Algemeen
1. Nieren zijn van oorsprong endo / ecto / mesodermaal*. De bekleding van de blaas en urineafvoerbuis (=
urethra) daarentegen is ………………endodermaal. (* doorhalen wat niet van toepassing is)
2. Bij vissen en amfibieën groeit de ……………mesonephros tot functionele nier.
3. Uit welke structuren ontstaat de metanephros?
Uit de ureterknop (die ontstaat uit ductus mesonephricus)
4. Hoe wordt de blaas gevormd?
De blaas ontstaat uit de oerdarm
5. Wat is het gevolg van het openen van de cloacaalmembraan voor de inhoud van de amnionholte?
Loopt leeg
6. De primordiale geslachtscellen zijn al tijdens de gastrulatie naar de dooierzak gemigreert. Pas tijdens de
ontwikkeling van het genitaalstelsel migreren ze terug naar het embryo. Kun je bedenken waarom
deze cellen al in zo’n vroeg stadium buiten het lichaam van het embryo worden gebracht? (Tip:
bedenk wat de potentie van primordiale geslachtscellen is en wat er zou gebeuren met die potentie als
de cellen binnen het embryo zouden blijven.)
De primordiale geslachtcellen zijn
7. Waar ontwikkelen de gonaden?
In de dooierzak, ze zijn afkomstig van de genitale lijst
8. Wat is een gonade?
Het orgaan wat de gameten maakt. Bij een man is dit de testes en bij een vrouw het ovarium.
9. Wat ontstaat uit de ductus paramesonephricus (buis van Müller)?
De afvoergang van het mannelijke dier, dus waar de zaadcellen door worden getransporteerd: zaadleider
10. Wat ontstaat uit de ductus mesonephricus (buis van Wolff)?
De afvoergang van het vrouwelijke dier, dus waar de eicellen door worden getransporteerd: eileider
11. Beschrijf de route die een in de testis gevormde zaadcel aflegt naar buiten.
Testes -> Epididymis -> ductus deferens -> urethra
12. Wat zou de rol van accessoire geslachtsklieren kunnen zijn?
Extra geslachtsklieren die een extra toevoeging produceren aan de normale geslachtcellen. Bijv. prostaat.
13. Bedenk hoe het mogelijk is dat bij het uitgegroeide dier het begin van de eileider in verbinding blijft
met de buikholte.
Ductus paramesonephricus was in verbinding met de buikholte
14. Beschrijf de route die een in het ovarium gevormd eicel aflegt naar buiten.
Eierstok (ovarium) -> eileider (tuba uterina)-> uterus
15. Hoe kun je de verschillende voorkomende uterusvormverschillen tussen diersoorten verklaren?
Versmelting van de twee eileiders verschilt
16. De uterus is van ……………mesodermale oorsprong en de sinus urogenitalis van ……………endodermale
oorsprong. Zij sluiten bij elkaar aan middels ‘de vaginale plaat’.
17. Uit welke kiembladen wordt de vagina gevormd?
Mesoderm
1
, 18. Wat is de Nederlandse naam voor het hymen?
Het maagdenvlies
19. Geef een korte beschrijving van de vorming van de vrouwelijke uitwendige geslachtsorganen.
Urogenitale plooien vormen de binnenste schaamlippen: labia minora. De tuberculum genitale vormt de clitoris
en labio-scrotale plooien vormen bij mensen de buitenste schaamlippen, maar verdwijnt bij huisdieren.
20. Geef een korte beschrijving van de vorming van de mannelijke uitwendige geslachtsorganen.
Urogenitale plooien smelten samen en vormen het lichaam van de penis. Tuberculum genitale vormt de penis
en de labio-scrotale plooien vormen uiteindelijk de penis.
21. Wat is het preputium (prepuce)?
De voorhuid
B: Bekken
Skelet bekkengordel (König, fig. 5-5 t/m 5-8)
Het bekken bestaat uit twee symmetrische helften, die elk gevormd worden door drie met elkaar vergroeide botten:
het os ilium (darmbeen), het os pubis (schaambeen) en het os ischium (zitbeen). De botten komen samen in het
acetabulum (heupkom). Aan de voorrand van het os ilium zit de tuber coxa, wat een handig oriëntatiepunt vormt in
het levende dier.
In de bekkenbodem bevindt zich de mediane verbinding tussen de beide bekkenhelften, de symphysis pelvina. Aan
de craniomediale zijde van het os ilium ligt een ruw gewrichtsvlak dat contact maakt met het os sacrum
(heiligbeen). Dit iliosacraalgewricht laat vrijwel geen bewegingen toe; het vormt de stevige verbinding tussen de
wervelkolom en het bekken. Hierdoor bestaat de bekkeningang en het bekkenkanaal uit een compleet benige ring,
waar de bekkenorganen doorheen lopen in de richting van de anus en de geslachtsopening.
1. In figuur 1 zijn vier aanzichten weergegeven van het bekken van een paard. Bepaal met behulp van de
figuren in König welke aanzichten zijn weergegeven en lokaliseer de volgende structuren:
a) os ilium: darmbeen
b) os pubis: schaambeen
c) os ischium: zitbeen
d) os sacrum: heiligbeen
e) iliosacraalgewricht: verbinding wervelkolom en bekken
f) tuber coxa: rand os ilium
g) symphysis pelvina: verbinding tussen beide bekkenhelften
2. Beschrijf precies door welke structuren de bekkeningang en uitgang worden gevormd:
de bekkeningang: wordt gevormd door de kern van het sacrum dorsaal, de vleugels van
het ilium lateraal en de pubis ventraal
de bekkenuitgang: wordt gevormd door de eerste drie of vier caudale wervels dorsaal, de
arch en tube van het ischium ventraal en het iliosacraalgewricht lateraal.
3. Waar verwacht je problemen bij de passagemogelijkheden van een jong tijdens de partus, bij de
bekkeningang of -uitgang en waarom?
Bekkeningang, deze ruimte oogt kleiner dan de uitgang
Maar bekkenuitgang zijn spierenaanwezig
2
