WC 3 EU-recht 16-
11-2015
CASUS 1
Tomaat Co. Is een multinationaal bedrijf op het gebied van ICT. Het is bekend onder
andere vanwege zijn computers, zijn tPhone GSMs en zijn tPod MP3 spelers, en zijn
tPad tablet. In verband met de tPod heeft Tomaat Co ook een online muziekwinkel
gelanceerd:tTunes. tPod en tTunes zijn zeer succesvol: in de eerste maanden van
2014 heeft tTunes een aandeel van 45% van alle muzieknummers (MP3 of anders)
die in de EU online worden verkocht.
tTunes hanteert een prijs van €0,99 per nummer in Nederland en elders in de
Eurozone, terwijl Britse consumenten £0,99 (dat wil zeggen €1,25) moeten betalen
voor dezelfde muziek. tTunes heeft voor elk land een aparte online winkel opgericht,
bijvoorbeeld tTunes.nl, tTunes.fr of tTunes.co.uk. Als slimme Britse muziekfans hun
muziek bij tTunes.nl tegen het lagere Nederlandse tarief proberen te kopen, worden
zij door tTunes.nl opgespoord (via hun creditcard nummer) en van de online winkel
uitgesloten.
Het is bekend dat de kosten van tTunes (auteursrechten, bedrijfskosten e.d.) rond
de €0,60 per muzieknummer liggen. tTunes is dus een buitengewoon rendabel
bedrijf. Het is tevens bekend uit verschillende consumentenpeilingen dat noch de
fysieke muziekwinkels noch de illegale downloads als echte alternatieven voor
tTunes en andere legale online winkels worden gezien.
De Britse Consumentenbond vindt het prijsverschil tussen het VK en het continent
onaanvaardbaar en wil van u weten of het EU mededingingsrecht de Britse
consument behulpzaam zou kunnen zijn.
a) Welke bepaling van het Werkingsverdrag zou van toepassing kunnen
zijn?
art. 102 VWEU; misbruik machtspositie.
b) Is er een inbreuk op deze bepaling?
1. Is het een onderneming? (Hoffner-arrest)
2. Is er een machtspositie? Om dit te kunnen bepalen moet je een aantal dingen
bekijken
- marktafbakening;
- productmarkt substitutiebeginsel; a.d.h.v. van het perspectief van de
consument (United Brands-arrest) is er en aparte markt voor bananen of
horen bananen tot de fruitmarkt. Dit was bepalend voor de vraag of Chiquita
de monopolie had.
- geografische markt. Dit is lastig, vanwege het internet. Hiermee is het
lastig af te bakenen. Dit is de enige markt waarmee je te maken hebt.
Waarom is bij de machtspositie dit zo belangrijk? Dit moet je weten om te bepalen
of en hoeveel andere spelers er zijn.
In casu is het product de downloadbare muziek. Het gaat hier om de markt voor
downloadbare muziek.
In casu wordt de geografische markt op Europa gesteld. Wat zegt dit over de
machtspositie? Hoe bepalen we verder of deze er is? marktaandeel van deze
, mark. In casu is het 45%. Dit levert niet per direct een machtspositie op. Je moet
een marktanalyse maken voor de overige concurrenten. Commissie heeft wel een
bekendmaking gedaan hoe je dit moet vaststellen. Bepaald is dat bij een
marktaandeel van 45% een vermoeden is van een machtspositie. Er moet wel
aanvullend bewijs worden geleverd. Indicatoren kunnen zijn dat er veel
investeringsmogelijkheden zijn. Andere indicatoren kunnen zijn bijv. technologische
ontwikkeling. In casu kun je beide kanten op argumenteren, nu gaan we voor wel
een machtspositie.
3. Wordt er misbruik gemaakt?
Alleen dan is er strijd met art. 102 VWEU. Dit bedrijf kan zich zo opstellen zodat hij
de markt bepaalt. Zowel naar boven als naar beneden toe. Naar de afnemers,
consumenten en ook naar de concurrenten. Dat is het probleem bij misbruik. Dit is
een probleem omdat je dan geen marktwerking meer hebt. Het gaat om eerlijke
concurrentie. Het ideale is dat vraag en aanbod samen komen. Bij misbruik lukt dit
niet meer, dan heb je namelijk één speler die de markt bepaalt.
In het mededingingsrecht gaat het om eerlijke concurrentie. ..
Er moet sprake zijn van een interstatelijk element zijn.
Bij misbruik heb je 1 speler die de markt bepaald. Een voorbeeld hiervan is Google.
Er komt een bepaalde extra verantwoordelijkheid als je ene machtspositie hebt,
omdat je je unilateraal kunt opstellen. Waaruit zal dit bestaan? Het verdrag geeft in
art. 102 een aantal voorbeelden; bijv. sub a. Er zou hier strijd zijn met art. 102 sub a
VWEU. Hebben we vastgesteld dat er misbruik is gemaakt? En is er een
rechtvaardiging mogelijk? Er bestaan geen rechtvaardigingen!!
Er kan dus geconstateerd worden dat tTunes misbruik heeft gemaakt.
c) Als de Britse Consumentenbond juridische stappen wil nemen, bij welke
instelling(en) kan ze een klacht indienen? Hoe schat u de kansen in, welke
factoren spelen een rol om de kans op succes in te schatten?
De 1e mogelijkheid is de Commissie. Ze kunnen naar de Commissie op grond van
art. 105 VWEU. Ze dienen een klacht in, maar de Commissie werkt met een
prioriteitenlijst. Je kan een klacht indienen maar je hebt geen recht. Je weet niet of
er iets mee gebeurd. Was is er nog meer mogelijk?
2e mogelijkheid. Heeft art. 102 rechtstreekse werking? arrest kurrig; kon de
concurrent die verplichte afneming had, zich beroepen op misbruik van
machtspositief? Ja vanwege effectiviteit EU-recht. rechtsbescherming d.m.v. directe
werking. art. 102 is door het Hof bepaald als voldoende duidelijk en kan bij
nationale rechter worden afgedwongen. Wat heeft het Hof nog meer gezegd? Niet
alleen afdwingbaar maar ook mogelijk bij de nationale rechter schadevergoeding te
eisen.
3e mogelijkheid is de nationale mededinging autoriteit; welke bevoegdheid heeft op
te treden tegen machtsmisbruik. Wat is het verschil met de Commissie? Ze zijn
beide bevoegd, de handhaving is uitgewerkt in een verordening en daarin is
bepaald dat beide bevoegd zijn, maar de ACM moet de commissie wel in kennis
stellen als zij aan de slag gaan en de Commissie kan te allen tijde de zaak
overnemen.
11-2015
CASUS 1
Tomaat Co. Is een multinationaal bedrijf op het gebied van ICT. Het is bekend onder
andere vanwege zijn computers, zijn tPhone GSMs en zijn tPod MP3 spelers, en zijn
tPad tablet. In verband met de tPod heeft Tomaat Co ook een online muziekwinkel
gelanceerd:tTunes. tPod en tTunes zijn zeer succesvol: in de eerste maanden van
2014 heeft tTunes een aandeel van 45% van alle muzieknummers (MP3 of anders)
die in de EU online worden verkocht.
tTunes hanteert een prijs van €0,99 per nummer in Nederland en elders in de
Eurozone, terwijl Britse consumenten £0,99 (dat wil zeggen €1,25) moeten betalen
voor dezelfde muziek. tTunes heeft voor elk land een aparte online winkel opgericht,
bijvoorbeeld tTunes.nl, tTunes.fr of tTunes.co.uk. Als slimme Britse muziekfans hun
muziek bij tTunes.nl tegen het lagere Nederlandse tarief proberen te kopen, worden
zij door tTunes.nl opgespoord (via hun creditcard nummer) en van de online winkel
uitgesloten.
Het is bekend dat de kosten van tTunes (auteursrechten, bedrijfskosten e.d.) rond
de €0,60 per muzieknummer liggen. tTunes is dus een buitengewoon rendabel
bedrijf. Het is tevens bekend uit verschillende consumentenpeilingen dat noch de
fysieke muziekwinkels noch de illegale downloads als echte alternatieven voor
tTunes en andere legale online winkels worden gezien.
De Britse Consumentenbond vindt het prijsverschil tussen het VK en het continent
onaanvaardbaar en wil van u weten of het EU mededingingsrecht de Britse
consument behulpzaam zou kunnen zijn.
a) Welke bepaling van het Werkingsverdrag zou van toepassing kunnen
zijn?
art. 102 VWEU; misbruik machtspositie.
b) Is er een inbreuk op deze bepaling?
1. Is het een onderneming? (Hoffner-arrest)
2. Is er een machtspositie? Om dit te kunnen bepalen moet je een aantal dingen
bekijken
- marktafbakening;
- productmarkt substitutiebeginsel; a.d.h.v. van het perspectief van de
consument (United Brands-arrest) is er en aparte markt voor bananen of
horen bananen tot de fruitmarkt. Dit was bepalend voor de vraag of Chiquita
de monopolie had.
- geografische markt. Dit is lastig, vanwege het internet. Hiermee is het
lastig af te bakenen. Dit is de enige markt waarmee je te maken hebt.
Waarom is bij de machtspositie dit zo belangrijk? Dit moet je weten om te bepalen
of en hoeveel andere spelers er zijn.
In casu is het product de downloadbare muziek. Het gaat hier om de markt voor
downloadbare muziek.
In casu wordt de geografische markt op Europa gesteld. Wat zegt dit over de
machtspositie? Hoe bepalen we verder of deze er is? marktaandeel van deze
, mark. In casu is het 45%. Dit levert niet per direct een machtspositie op. Je moet
een marktanalyse maken voor de overige concurrenten. Commissie heeft wel een
bekendmaking gedaan hoe je dit moet vaststellen. Bepaald is dat bij een
marktaandeel van 45% een vermoeden is van een machtspositie. Er moet wel
aanvullend bewijs worden geleverd. Indicatoren kunnen zijn dat er veel
investeringsmogelijkheden zijn. Andere indicatoren kunnen zijn bijv. technologische
ontwikkeling. In casu kun je beide kanten op argumenteren, nu gaan we voor wel
een machtspositie.
3. Wordt er misbruik gemaakt?
Alleen dan is er strijd met art. 102 VWEU. Dit bedrijf kan zich zo opstellen zodat hij
de markt bepaalt. Zowel naar boven als naar beneden toe. Naar de afnemers,
consumenten en ook naar de concurrenten. Dat is het probleem bij misbruik. Dit is
een probleem omdat je dan geen marktwerking meer hebt. Het gaat om eerlijke
concurrentie. Het ideale is dat vraag en aanbod samen komen. Bij misbruik lukt dit
niet meer, dan heb je namelijk één speler die de markt bepaalt.
In het mededingingsrecht gaat het om eerlijke concurrentie. ..
Er moet sprake zijn van een interstatelijk element zijn.
Bij misbruik heb je 1 speler die de markt bepaald. Een voorbeeld hiervan is Google.
Er komt een bepaalde extra verantwoordelijkheid als je ene machtspositie hebt,
omdat je je unilateraal kunt opstellen. Waaruit zal dit bestaan? Het verdrag geeft in
art. 102 een aantal voorbeelden; bijv. sub a. Er zou hier strijd zijn met art. 102 sub a
VWEU. Hebben we vastgesteld dat er misbruik is gemaakt? En is er een
rechtvaardiging mogelijk? Er bestaan geen rechtvaardigingen!!
Er kan dus geconstateerd worden dat tTunes misbruik heeft gemaakt.
c) Als de Britse Consumentenbond juridische stappen wil nemen, bij welke
instelling(en) kan ze een klacht indienen? Hoe schat u de kansen in, welke
factoren spelen een rol om de kans op succes in te schatten?
De 1e mogelijkheid is de Commissie. Ze kunnen naar de Commissie op grond van
art. 105 VWEU. Ze dienen een klacht in, maar de Commissie werkt met een
prioriteitenlijst. Je kan een klacht indienen maar je hebt geen recht. Je weet niet of
er iets mee gebeurd. Was is er nog meer mogelijk?
2e mogelijkheid. Heeft art. 102 rechtstreekse werking? arrest kurrig; kon de
concurrent die verplichte afneming had, zich beroepen op misbruik van
machtspositief? Ja vanwege effectiviteit EU-recht. rechtsbescherming d.m.v. directe
werking. art. 102 is door het Hof bepaald als voldoende duidelijk en kan bij
nationale rechter worden afgedwongen. Wat heeft het Hof nog meer gezegd? Niet
alleen afdwingbaar maar ook mogelijk bij de nationale rechter schadevergoeding te
eisen.
3e mogelijkheid is de nationale mededinging autoriteit; welke bevoegdheid heeft op
te treden tegen machtsmisbruik. Wat is het verschil met de Commissie? Ze zijn
beide bevoegd, de handhaving is uitgewerkt in een verordening en daarin is
bepaald dat beide bevoegd zijn, maar de ACM moet de commissie wel in kennis
stellen als zij aan de slag gaan en de Commissie kan te allen tijde de zaak
overnemen.
